Geneeskunde - Bachelor 1 - ErasmusArts 2030 - blok 4 - week 1 - casus 2 - samenvatting

Blok 4 – week 1 – casus 2 – samenvatting
Antimicrobiële therapie
- 3 categorieën van antimicrobiële therapie:
o Eigen afweer (soms niet sterk genoeg  antibiotica of afweer
verbeteren)
o Verwijderen van het focus (de bron van de infectie)
 Draineren (bijv. een abces)
 Verwijderen geïnfecteerd kunstmateriaal
o Lysis/replicatie tot stilstand brengen
 Antimicrobiële geneesmiddelen
 Faagtherapie
Verwijderen van het focus
- Meest belangrijke onderdeel van behandelen infecties
- Abces: verzameling van bacteriën en celdebris waar bacteriën in kunnen
blijven repliceren, vaak afgekapseld (moeilijk bereikbaar voor antibiotica)
o Kan veel problemen opleveren
o Bijna altijd noodzakelijk om te draineren (sneetje of drain)
- Biofilm: laag bacteriën die een matrix hebben gevormd die bestaat uit
biopolymeren
o Vorming vooral op vreemd lichaamsmateriaal (kunstheup, hartklep
of katheter bijv.)  verwijderen is bijna altijd noodzakelijk, als dit
niet kan  levenslang antibiotica
Bacteriële replicatie verstoren
- Metabolisme van een cel/organisme stoppen, waardoor deze niet meer kan
functioneren en repliceren  gaat ten gronde
o Meestal antimicrobiële geneesmiddelen
o Ook met bacteriofagen (infecteert de bacterie door DNA naar
binnen te duwen  wordt opgenomen in het bacteriële DNA  meer
bacteriofaag DNA geproduceerd  nieuwe bacteriofagen in de cel
geproduceerd  bacteriële cel lyseert  nieuwe bacteriofagen
komen vrij)
 Specifiek voor 1 bacterie (bijv. penicilline)
Antimicrobiële middelen
- Antibacteriële middelen (antibiotica)
- Antivirale middelen
- Antifungale therapie (antimycotica)
- Antiparasitaire therapie

,Antibiotica
Categorieën
1. Werkingsspectrum: bereik van bacteriën waartegen ze effectief zijn
a. Smalspectrum antibiotica: gericht tegen een beperkte groep
bacteriën
b. Breedspectrum antibiotica: bestrijden een breed scala aan
bacteriën
2. Chemische structuur
3. Werkingsmechanisme
Aangrijpingspunten
1. Celwand/celmembraan: verzwakken van bacteriële
celwand/celmembraan
o Bèta-lactam antibiotica (goedkoop, veilig en relatief weinig
bijwerkingen): penicilline, flucloxacilline, amoxicilline,
amoxicilline-clavulaanzuur
2. Bacteriële nucleïnezuur synthese: zorgen dat het nucleïnezuur niet
gerepliceerd kan worden, of maken het kapot
3. Foliumzuur: blokkeren de aanmaak van foliumzuur (essentieel voor
aanmaak van basen in RNA en DNA)
4. Bacteriële eiwitsynthese in ribosomen: (bestaan uit 50S en 30S unit),
antibiotica binden zich aan bacteriële ribosomen waardoor de
eiwitsynthese geremd worden. Geven relatief veel bijwerkingen
a. Remming 50S (macroliden)
b. Remming 30S (tetracyclinen en aminoglycosiden)
Celwandsyntheseremmers
- Antibiotica die aanhechten aan de celwand of het celmembraan
- De peptidoglycaanlaag van grampositieve bacteriën is dik, die van
gramnegatieve bacteriën is dunner en ligt tussen 2 lagen in
Celwandsynthese
- NAM: N-acetyl muraminezuur
- NAG: N-acetyl glucosamine
- NAM en NAG worden in de bacterie geproduceerd en vervolgens wordt
daar een oligo-aminozuurketen (buitenste aminozuur is een L- of D-
alanine) aan gekoppeld
 NAM en NAG worden in de cel aan elkaar gekoppeld en vervolgens naar de
buitenkant van de binnenste celmembraan getransporteerd (gebeurt heel
vaak)
 Crosslinking door transpeptidase (penicilline bindend eiwit, PBP) tussen
de oligo-aminozuren vindt plaats voor stevigheid
- Op het moment dat je een penicilline geeft, bindt dit aan de
transpeptidase om de crosslinking te voorkomen  celmembraan is te
zwak voor osmotische druk lysis
o Manier waarop bèta-lactam antibiotica werken (penicillines,
cefalosporinen, carbapenems)

, Penicillines
- Smal spectrum (flucloxacilline)
- Breed spectrum (amoxicilline  dekt ook gramnegatieve staven)
- Penicilline met bètalactamase remmer (amoxicilline-clavulaanzuur)
(benzyl)penicilline
- Indicatie: huid- of luchtweginfecties door streptokokken, intramusculair bij
syfilis
- Bijwerkingen: allergie, bij langdurig gebruik controleer lever, nierfunctie en
bloedbeeld
- Bijzonderheden: cave kruisallergie tussen bètalactam antibiotica
- Intraveneus benzylpenicilline
- Intramusculair langwerkend penicilline
- Feniticilline oraal: tablet/suspensie
Flucloxacilline
- Indicatie: infecties door S. Aureus: huidinfecties of diepe infecties zoals
infectie van gewricht, bot of hartklep
- Bijwerkingen: allergie
- Bijzonderheden: cave kruisallergie tussen bètalactam antibiotica. Dosis
aanpassen aan verslechterde nierfunctie. Oraal: op nuchtere maag
- Intraveneus: flucloxacilline
- Flucloxacilline oraal: tablet/suspensie
Amoxicilline en amoxicilline + clavulaanzuur (Augmentin®)
- Amoxicilline: breed spectrum (dekt ook gramnegatieve staven)
- Amoxicilline + clavulaanzuur (bètalactamaseremmer): nog breder
spectrum
- Werking bèta-lactamase: bèta-lactamase zorgt ervoor dat de
bètalactamring van een antibioticum wordt opengebroken, waardoor het
antibioticum onwerkzaam is
- Werking bèta-lactamase remmer: werkt als een competitieve inhibitor
van bèta-lactamase. Zorgt ervoor dat het enzym bèta-lactamase niet in
staat is om het bètalactam antibioticum onwerkzaam te maken
Amoxicilline
- Indicatie: huid- of luchtweginfecties door streptokokken
- Bijwerkingen: allergie; bij langdurig gebruik controleer lever, nierfunctie en
bloedbeeld
- Bijzonderheden: cave kruisallergie tussen bèta-lactam antibiotica
- Intraveneus
- Oraal: tablet/suspensie
Amoxicilline + clavulaanzuur (Augmentin®)
- Dekt ook bacteriën die (smalspectrum-) bètalactamase maken
- Indicatie: infecties van het KNO gebied, bovenste of onderste
luchtweginfectie, huidinfecties, buikinfecties