Projectmatig werken
2 de projectlevenscyclus
‘Een project is een werk, uitgevoerd door een tijdelijke organisatie van mensen, meestal uit
verschillende disciplines, om een doel te bereiken binnen vooraf vastgestelde
randvoorwaarden.’
2.1 hoe ontstaat een project?
Meestal ontstaat een project uit de behoefte om iets in onze omgeving te veranderen, of als
gevolg van een innerlijke behoefte om een idee waar te maken.
2.2 soorten projecten
Je kunt projecten onderscheiden naar inhoud, bv technische projecten, organisatorische
projecten, commerciële en evenementenprojecten. Je kunt ook onderscheid maken naar de
aard van het proces en naar initatiefnemer (is het op eigen initiatief of in opdracht?)
Je kunt ook onderscheid maken in doelgroep (voor wie is het bedoeld) en met welk doel je
een project opzet (commercieel of niet-commercieel). Ten slotte kun je onderscheid maken
in iets tastbaars en een dienst.
2.3 intuïtieve en rationele benadering
Intuïtieve of creatieve benadering
Is gebaseerd op onze waarneming en hoe we intuïtief problemen oplossen. Dit behoort tot
heuristische activiteiten het is niet te sturen, maar wel te stimuleren. Een voorbeeld
hiervan is brainstorming, er komt veel improvisatie bij kijken
Rationele of stap-voor-stapbenadering
Gebaseerd op oorzaak-gevolgrelaties en je volgt je doel stap voor stap (algoritmisch)
2.4 stadia en aanpak
Om een proces te kunnen sturen, moet je eerst inzicht krijgen in de aard van het proces. We
kunnen hierin een aantal stadia onderscheiden:
Het stadium van de ideevorming vraagt om creatieve aanpak
Hier wordt spontaan een nieuw idee geboren. De nadruk ligt hier op associatie, creativiteit en
improvisatie.
Het stadium van de planvorming vraagt om een rationele aanpak
Hier hebben we te maken met vormgevingsvragen, hier is al een keuze gemaakt voor een
oplossingsrichting. De mentale activiteit is hier meestal dominant en het gaat om het verder
vormgeven van het inmiddels ontstane idee. Je brengt de informatie in een schema
Het stadium van de resultaatvorming vraagt om een praktische aanpak
We hebben nu te maken met realisatievragen, hier moet veel geregeld en georganiseerd
worden. Dit is het stadium van fysieke activiteit
Het stadium van stagnatie vraagt om de probleemoplossende aanpak
Er ontstaan herstelvragen waar oplossingen voor gezocht moeten worden. Ze kunnen
meestal worden opgelost met een praktische en probleemoplossende aanpak (regelend of
organiserend ingrijpen). In dit stadium ligt het startpunt van onderzoeks-/adviesprojecten
Het stadium van crisis vraagt om fundamentele vernieuwing
Als de herstelbenadering niet werkt, is er vernieuwing nodig. Dit heeft een specialistische
benadering nodig waarin mensen hun oude principes en overtuigingen moeten loslaten
Het stadium van ondergang vraagt om ‘stervensbegeleiding’
Onoplosbare vraagstukken. Het idee is achterhaald en uit elkaar gevallen.
2.5 rationele stap-voor-stapmethode
Startpunt A (probleem/vraag/behoefte/situatie) onderzoeksprojecten
Stadium 1: Beeldvorming
Stadium 2: oordeelsvorming
Stadium 3: bewuste ideevorming
, Startpunt B (besluit of verbinden met nieuw idee) ontwikkelingsprojecten
Stadium 4: planvorming
Stadium 5: resultaatvorming
Stadium 6: functionering
Een onderzoeksproject (abstrahering) is gericht op het beantwoorden van een vraag of
oplossen van een probleem en een ontwikkelproject (concretisering) begint met een idee en
eindigt met het realiseren daarvan. Ze doorlopen de zones in tegengestelde richting.
Bij een vormgevingsvraag is er al een idee wat nog ontwikkeld moet worden. Bij een
creatievraag is er nog geen vorm of richting waarin de projectgroep naartoe moet
Voorbeeld creatievraag: ‘Op welke manier kan ik studenten leren hoe ze vragen in de praktijk
kunnen aanpakken?’
Voorbeeld vormgevingsvraag: ‘Hoe moet ik de workshop opzetten die ik ga gebruiken om
studenten te leren hoe ze vragen in de praktijk te kunnen aanpakken?’
Je ziet dat we bij de vormgevingsvraag al een stuk verder zijn in het proces
2.6 op eigen initiatief of in opdracht?
Bij een productgeorienteerde benadering heeft iemand een idee dat hij wil realiseren, waarbij
hij pas later nadenkt over de doelgroep. Echter komen de meeste projecten voort uit een
behoefte uit de omgeving of een probleem waarmee we worden geconfronteerd.
Er zijn drie startsituaties:
1 project op eigen initiatief
-startvraag is gebaseerd op eigen idee van de initiatiefnemer
-startvraag is gebaseerd op een vraag in de omgeving
2 project in opdracht
-startvraag is gebaseerd op een vraag van de opdrachtgever
2.7 wat is de startsituatie van het project?
In de eerste fase bepaal je de grenzen en vraag je je af welke benadering de beste is. Het
beeld van het eindresultaat moet min of meer duidelijk zijn. Er zijn 6 manieren waarop een
project van start kan gaan:
Bij eigen initiatief:
-ideeproject
Creatievraag – een vaag idee waar nog een uitingsvorm en doelgroep voor wordt gezocht
Vormgevingsvraag –duidelijk idee, maar doelgroep is nog niet duidelijk
-marktproject
Creatievraag – behoefte of probleem in de markt waar een passend antwoord voor wordt
gezocht, doelgroep is wel al duidelijk
Vormgevingsvraag – duidelijk beeld van het projectresultaat om het probleem op te lossen
In opdracht:
-opdrachtproject
Creatievraag – vraag van de klant waar een antwoord voor wordt gezocht, doelstelling is wel
al bekend
Vormgevingsvraag – duidelijk beeld van het product dat moet worden gerealiseerd
2.8 wanneer een klus projectmatig aanpakken?
Bij een projectmatige aanpak moet er een duidelijk begin en einde zijn, het moet uniek zijn
dus nieuwe elementen bevatten, het moet eenmalig en resultaatgericht zijn, vanuit 1 punt
gestuurd worden en er is 1 opdrachtgever.
2.9 voor- en nadelen van de projectmatige aanpak
Voordelen:
-weinig riscio’s door stap-voor-stap besluitvorming
-flexibel
-slagvaardig
2 de projectlevenscyclus
‘Een project is een werk, uitgevoerd door een tijdelijke organisatie van mensen, meestal uit
verschillende disciplines, om een doel te bereiken binnen vooraf vastgestelde
randvoorwaarden.’
2.1 hoe ontstaat een project?
Meestal ontstaat een project uit de behoefte om iets in onze omgeving te veranderen, of als
gevolg van een innerlijke behoefte om een idee waar te maken.
2.2 soorten projecten
Je kunt projecten onderscheiden naar inhoud, bv technische projecten, organisatorische
projecten, commerciële en evenementenprojecten. Je kunt ook onderscheid maken naar de
aard van het proces en naar initatiefnemer (is het op eigen initiatief of in opdracht?)
Je kunt ook onderscheid maken in doelgroep (voor wie is het bedoeld) en met welk doel je
een project opzet (commercieel of niet-commercieel). Ten slotte kun je onderscheid maken
in iets tastbaars en een dienst.
2.3 intuïtieve en rationele benadering
Intuïtieve of creatieve benadering
Is gebaseerd op onze waarneming en hoe we intuïtief problemen oplossen. Dit behoort tot
heuristische activiteiten het is niet te sturen, maar wel te stimuleren. Een voorbeeld
hiervan is brainstorming, er komt veel improvisatie bij kijken
Rationele of stap-voor-stapbenadering
Gebaseerd op oorzaak-gevolgrelaties en je volgt je doel stap voor stap (algoritmisch)
2.4 stadia en aanpak
Om een proces te kunnen sturen, moet je eerst inzicht krijgen in de aard van het proces. We
kunnen hierin een aantal stadia onderscheiden:
Het stadium van de ideevorming vraagt om creatieve aanpak
Hier wordt spontaan een nieuw idee geboren. De nadruk ligt hier op associatie, creativiteit en
improvisatie.
Het stadium van de planvorming vraagt om een rationele aanpak
Hier hebben we te maken met vormgevingsvragen, hier is al een keuze gemaakt voor een
oplossingsrichting. De mentale activiteit is hier meestal dominant en het gaat om het verder
vormgeven van het inmiddels ontstane idee. Je brengt de informatie in een schema
Het stadium van de resultaatvorming vraagt om een praktische aanpak
We hebben nu te maken met realisatievragen, hier moet veel geregeld en georganiseerd
worden. Dit is het stadium van fysieke activiteit
Het stadium van stagnatie vraagt om de probleemoplossende aanpak
Er ontstaan herstelvragen waar oplossingen voor gezocht moeten worden. Ze kunnen
meestal worden opgelost met een praktische en probleemoplossende aanpak (regelend of
organiserend ingrijpen). In dit stadium ligt het startpunt van onderzoeks-/adviesprojecten
Het stadium van crisis vraagt om fundamentele vernieuwing
Als de herstelbenadering niet werkt, is er vernieuwing nodig. Dit heeft een specialistische
benadering nodig waarin mensen hun oude principes en overtuigingen moeten loslaten
Het stadium van ondergang vraagt om ‘stervensbegeleiding’
Onoplosbare vraagstukken. Het idee is achterhaald en uit elkaar gevallen.
2.5 rationele stap-voor-stapmethode
Startpunt A (probleem/vraag/behoefte/situatie) onderzoeksprojecten
Stadium 1: Beeldvorming
Stadium 2: oordeelsvorming
Stadium 3: bewuste ideevorming
, Startpunt B (besluit of verbinden met nieuw idee) ontwikkelingsprojecten
Stadium 4: planvorming
Stadium 5: resultaatvorming
Stadium 6: functionering
Een onderzoeksproject (abstrahering) is gericht op het beantwoorden van een vraag of
oplossen van een probleem en een ontwikkelproject (concretisering) begint met een idee en
eindigt met het realiseren daarvan. Ze doorlopen de zones in tegengestelde richting.
Bij een vormgevingsvraag is er al een idee wat nog ontwikkeld moet worden. Bij een
creatievraag is er nog geen vorm of richting waarin de projectgroep naartoe moet
Voorbeeld creatievraag: ‘Op welke manier kan ik studenten leren hoe ze vragen in de praktijk
kunnen aanpakken?’
Voorbeeld vormgevingsvraag: ‘Hoe moet ik de workshop opzetten die ik ga gebruiken om
studenten te leren hoe ze vragen in de praktijk te kunnen aanpakken?’
Je ziet dat we bij de vormgevingsvraag al een stuk verder zijn in het proces
2.6 op eigen initiatief of in opdracht?
Bij een productgeorienteerde benadering heeft iemand een idee dat hij wil realiseren, waarbij
hij pas later nadenkt over de doelgroep. Echter komen de meeste projecten voort uit een
behoefte uit de omgeving of een probleem waarmee we worden geconfronteerd.
Er zijn drie startsituaties:
1 project op eigen initiatief
-startvraag is gebaseerd op eigen idee van de initiatiefnemer
-startvraag is gebaseerd op een vraag in de omgeving
2 project in opdracht
-startvraag is gebaseerd op een vraag van de opdrachtgever
2.7 wat is de startsituatie van het project?
In de eerste fase bepaal je de grenzen en vraag je je af welke benadering de beste is. Het
beeld van het eindresultaat moet min of meer duidelijk zijn. Er zijn 6 manieren waarop een
project van start kan gaan:
Bij eigen initiatief:
-ideeproject
Creatievraag – een vaag idee waar nog een uitingsvorm en doelgroep voor wordt gezocht
Vormgevingsvraag –duidelijk idee, maar doelgroep is nog niet duidelijk
-marktproject
Creatievraag – behoefte of probleem in de markt waar een passend antwoord voor wordt
gezocht, doelgroep is wel al duidelijk
Vormgevingsvraag – duidelijk beeld van het projectresultaat om het probleem op te lossen
In opdracht:
-opdrachtproject
Creatievraag – vraag van de klant waar een antwoord voor wordt gezocht, doelstelling is wel
al bekend
Vormgevingsvraag – duidelijk beeld van het product dat moet worden gerealiseerd
2.8 wanneer een klus projectmatig aanpakken?
Bij een projectmatige aanpak moet er een duidelijk begin en einde zijn, het moet uniek zijn
dus nieuwe elementen bevatten, het moet eenmalig en resultaatgericht zijn, vanuit 1 punt
gestuurd worden en er is 1 opdrachtgever.
2.9 voor- en nadelen van de projectmatige aanpak
Voordelen:
-weinig riscio’s door stap-voor-stap besluitvorming
-flexibel
-slagvaardig
