WEEK 1: Internationale kinderrechten en kritische reflecties
Hoorcollege
IVRK algemeen
Waarom een apart mensenrechtenverdrag voor kinderen?
- Het kinderrechtenverdrag richt zich op kinderen, er is geen discussie mogelijk over de vraag
of kinderen zelfstandige dragers zijn van rechten dit is door het verdrag erkend. Dit is een
andere vraag dan of kinderen deze rechten ook zelfstandig uit kunnen oefenen.
- Kinderen expliciet maken
- Het is een kwetsbare afhankelijke groep.
- Kinderen hebben specifieke uitdrukkelijke rechten nodig die verder gaan dan de
mensenrechten
Het IVRK bracht de erkenning van kind als:
- ‘Rights holder’ – rechtssubject (drager van rechten)
- Kind in ontwikkeling met bijzondere behoeften
- Lid van zijn gezin/familie (zie preambule)
Inhoud IVRK
Three P’s’
- Protection (e.g. art. 19, 22, 32-37, 38) (beschermingsbepalingen)
- Provisions (e.g. art. 24, 26-29, 31) (voorzieningen, onderwijs sociale zekerheid)
- Participation (art. 12-17) (participatie, recht om gehoord te worden, vrijheid van meningsuiting,
toegang tot informatie)
Naarmate het kind rijper wordt mag je meer autonomie aannemen. De rechtspositie van kinderen is
dus in ontwikkeling.
- Definitie van ‘kind’ (art. 1 IVRK)
- Dynamische rechtspositie van het kind
o Right to development (art. 6 IVRK)
o Evolving capacities (art. 5 IVRK)
- Age and maturity (see. e.g. art. 12 and 14 IVRK
Verschillende functies:
- Juridische instrument
- Referentiekader voor beleid en praktijk/professionals/ouders (?)
- Normatief kader: minderjarigheid en kindbeeld
IVRK als juridisch instrument
- Juridisch bindend
- Kinderrechten zijn mensenrechten – art. 41 IVRK
- Holistische benadering
,Werkgroep
Kinderen zijn al dragers van rechten onder het IVBPR en het EVRM. Het IVRK heeft dus niet zoveel
meerwaarde.
Argumenten voor stelling
1. De andere mensenrechtenverdragen noemen al zoveel op het gebied van kinderen, het gaat
om personen en daar vallen ook kinderen onder
2. Verdragen kennen al specifieke rechtent oe aan kinderen bijvoorbeeld art. 24 ivprb recht op
bescherming en evrm artikel 8 (veel jurisprudentie ehrm) recht om gehoord te worden,
betrokkenheid kinderen, stem kunnen laten horen. Ehrm heeft veel uitspraken.
Argumenten tegen stelling
1. Serieuzer genomen, rights holders (rechtsubjects) onder het verdrag artikel 12
2. Kinderen zijn kwetsbaar en worden anders over het hoofd gezien en zo wordt discriminatie
van kinderen tegen gegaan
3. Specifieke rechten voor kinderen, met specifieke concepten zoals ‘best interest’ artikel 3
IVRK
4. Meer autonomie voor kinderen
5. Het gaat ook over de rechten van ouders, ouders hebben primaire verantwoordelijk en de
overheid kan niet zonder gelegitimeerde reden inmengen in het gezinsleven. Het gezin heeft
een belangrijke plek in het IVRK
6. Monitoringssysteem van het commitee kan zorgen voor effectievelijke verwezelijking van de
rechten van kinderen, zo’n systeem ontbreekt bij andere verdragen.
7. Geratificeerd door alle landen en de heilige stoel (op VS na) de hele wereld heeft dezelfde
blik of hetzelfde gesprek op of over kinderrechten
Het best-interest assessment zoals het VN Comité voor de Rechten van het Kind dat voorstaat in
General Comment No. 14 werkt te veel paternalisme in de hand
Argumenten voor stelling
1. Naïef om te veronderstellen dat staten een optimale benadering kunnen waarborgen en
realiseren. Het is niet realistisch dat de overheid een hele optimale benadering voor te
schrijven, je kan beter uitgaan van de minimale benadering, de andere benadering is te
paternalistisch (Zie Ivo Wijers)
2. Optimale benadering komt in het gedrang met de autonomie van ouders
Argumenten tegen stelling
1. De kinderrechten moet sowieso al gewaarborgd worden, het zijn rechten waar de staat zich
sowieso al aan moeten houden
2. De relevante factoren zijn gekoppeld aan verdragsbepaling
3. Minimale benadering kan als beperkt te worden gezien, groeiende wezens die autonomie
krijgen (ouder worden) en dus moet de overheid blijven bewegen
4. Kind moet altijd kunnen participeren
5. Kind heeft hoorrecht artikel 12 IVRK
, Michael Freeman, ‘Why it remains important to take Children’s Rights seriously’
Degene die hedendaags kritiek leveren op kinderrechten zijn vaak voorstanders van de rechten van
andere, in de meeste gevallen de rechten van de ouders. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van de
Williamson zaak waarin kinderen nog lijfstraffen kregen (van ouders/school). De school en ouders
betoogde dat lijfstraffen onderdeel waren van hun vrijheid van godsdienst en de invulling van het
onderwijs naar hun geloofsovertuiging. De kinderen werden enkel als rechtsobject gezien en niet als
rechtssubject (drager van rechten en plichten)
Als eerste argument voor het feit dat we kinderrechten serieus moeten blijven nemen is het feit dat
wanneer we bepaalde rechten van het kind niet erkennen, we daarbij automatisch ook andere
kinderrechten en mensenrechter niet erkennen. Denk bijvoorbeeld aan de relatie tussen
kindermishandeling en huiselijk geweld. Kinder- en mensenrechten bevatten namelijk civiele,
politieke, sociale, economische en culturele rechten die uiteindelijk allemaal met elkaar in verband
staan. Door het ene recht niet te erkennen zal er een domino-effect ontstaan.
Het tweede argument is dat het meest fundamentele recht is het hebben van rechten. Door rechten
te dragen die erkend worden kan je deelnemen in de samenleving en kan je zelf invulling aan je leven
geven. Ook is het van belang dat wanneer iemand rechten heeft deze persoon hier ook
daadwerkelijk gebruik van kan maken. Wanneer dit niet kan zijn deze rechten namelijk enkel
symbolisch. Freeman betoogt dan ook om deze reden dat de samenleving, vooral de volwassenen,
het belang van kinderrechten inzien en deze ook zullen naleven en respecteren. Zodat kinderen
daadwerkelijk dragers van rechten worden, die dus ook effectief gebruik kunnen maken van hun
rechten.
Het derde argument is gebaseerd op een redenering van o.a. Guggenheim en Goldstein, Freud en
Solnit. Zij stelen dat dat de rechten van kinderen enkel betrekking hebben op de rechten van
ouders. Dit is volgens Freeman slechts een stap verwijderd van kinderen zien als het eigendom van
ouders en is dus substantieel een foute overweging. Freeman reageert hierop met een argument van
O’Neill die stelt dat we om deze reden niet moeten kijken naar de rechten van de ouders, maar juist
de plichten die zij hebben tegenover kinderen om hun rechten te waarborgen. Echter stelt O’Neill
ook dat de beste ‘remedie’ voor de rechteloze kinderen is door volwassen te worden. Maar dit
weerlegt Freeman omdat O’Neill onderschat welke capaciteiten kinderen hebben en hoe volwassen
zij zijn. Daarbij hebben we strafrechtelijke aansprakelijkheid voor kinderen wel aanvaard, lang voor
dat we ze rechten toekende.
Een ander punt van kritiek van Kleinig op kinderrechten is dat we meer moeten kijken naar morele
waarde voor kinderen zoals liefde, vriendschap etc. Freeman zijn vierde argument stelt echter dat de
wereld niet rooskleurig is voor kinderen.
Samenhangend met het vorige punt van kritiek is dat kinderrechten niet nodig zijn omdat kinderen
ouders hebben die voor hun zorgen. Volgens Freeman’s vijfde argument wordt hiermee enkel de
ideale wereld weergegeven waarin ouders enkel handelen in het belang van het kind.
Hoorcollege
IVRK algemeen
Waarom een apart mensenrechtenverdrag voor kinderen?
- Het kinderrechtenverdrag richt zich op kinderen, er is geen discussie mogelijk over de vraag
of kinderen zelfstandige dragers zijn van rechten dit is door het verdrag erkend. Dit is een
andere vraag dan of kinderen deze rechten ook zelfstandig uit kunnen oefenen.
- Kinderen expliciet maken
- Het is een kwetsbare afhankelijke groep.
- Kinderen hebben specifieke uitdrukkelijke rechten nodig die verder gaan dan de
mensenrechten
Het IVRK bracht de erkenning van kind als:
- ‘Rights holder’ – rechtssubject (drager van rechten)
- Kind in ontwikkeling met bijzondere behoeften
- Lid van zijn gezin/familie (zie preambule)
Inhoud IVRK
Three P’s’
- Protection (e.g. art. 19, 22, 32-37, 38) (beschermingsbepalingen)
- Provisions (e.g. art. 24, 26-29, 31) (voorzieningen, onderwijs sociale zekerheid)
- Participation (art. 12-17) (participatie, recht om gehoord te worden, vrijheid van meningsuiting,
toegang tot informatie)
Naarmate het kind rijper wordt mag je meer autonomie aannemen. De rechtspositie van kinderen is
dus in ontwikkeling.
- Definitie van ‘kind’ (art. 1 IVRK)
- Dynamische rechtspositie van het kind
o Right to development (art. 6 IVRK)
o Evolving capacities (art. 5 IVRK)
- Age and maturity (see. e.g. art. 12 and 14 IVRK
Verschillende functies:
- Juridische instrument
- Referentiekader voor beleid en praktijk/professionals/ouders (?)
- Normatief kader: minderjarigheid en kindbeeld
IVRK als juridisch instrument
- Juridisch bindend
- Kinderrechten zijn mensenrechten – art. 41 IVRK
- Holistische benadering
,Werkgroep
Kinderen zijn al dragers van rechten onder het IVBPR en het EVRM. Het IVRK heeft dus niet zoveel
meerwaarde.
Argumenten voor stelling
1. De andere mensenrechtenverdragen noemen al zoveel op het gebied van kinderen, het gaat
om personen en daar vallen ook kinderen onder
2. Verdragen kennen al specifieke rechtent oe aan kinderen bijvoorbeeld art. 24 ivprb recht op
bescherming en evrm artikel 8 (veel jurisprudentie ehrm) recht om gehoord te worden,
betrokkenheid kinderen, stem kunnen laten horen. Ehrm heeft veel uitspraken.
Argumenten tegen stelling
1. Serieuzer genomen, rights holders (rechtsubjects) onder het verdrag artikel 12
2. Kinderen zijn kwetsbaar en worden anders over het hoofd gezien en zo wordt discriminatie
van kinderen tegen gegaan
3. Specifieke rechten voor kinderen, met specifieke concepten zoals ‘best interest’ artikel 3
IVRK
4. Meer autonomie voor kinderen
5. Het gaat ook over de rechten van ouders, ouders hebben primaire verantwoordelijk en de
overheid kan niet zonder gelegitimeerde reden inmengen in het gezinsleven. Het gezin heeft
een belangrijke plek in het IVRK
6. Monitoringssysteem van het commitee kan zorgen voor effectievelijke verwezelijking van de
rechten van kinderen, zo’n systeem ontbreekt bij andere verdragen.
7. Geratificeerd door alle landen en de heilige stoel (op VS na) de hele wereld heeft dezelfde
blik of hetzelfde gesprek op of over kinderrechten
Het best-interest assessment zoals het VN Comité voor de Rechten van het Kind dat voorstaat in
General Comment No. 14 werkt te veel paternalisme in de hand
Argumenten voor stelling
1. Naïef om te veronderstellen dat staten een optimale benadering kunnen waarborgen en
realiseren. Het is niet realistisch dat de overheid een hele optimale benadering voor te
schrijven, je kan beter uitgaan van de minimale benadering, de andere benadering is te
paternalistisch (Zie Ivo Wijers)
2. Optimale benadering komt in het gedrang met de autonomie van ouders
Argumenten tegen stelling
1. De kinderrechten moet sowieso al gewaarborgd worden, het zijn rechten waar de staat zich
sowieso al aan moeten houden
2. De relevante factoren zijn gekoppeld aan verdragsbepaling
3. Minimale benadering kan als beperkt te worden gezien, groeiende wezens die autonomie
krijgen (ouder worden) en dus moet de overheid blijven bewegen
4. Kind moet altijd kunnen participeren
5. Kind heeft hoorrecht artikel 12 IVRK
, Michael Freeman, ‘Why it remains important to take Children’s Rights seriously’
Degene die hedendaags kritiek leveren op kinderrechten zijn vaak voorstanders van de rechten van
andere, in de meeste gevallen de rechten van de ouders. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van de
Williamson zaak waarin kinderen nog lijfstraffen kregen (van ouders/school). De school en ouders
betoogde dat lijfstraffen onderdeel waren van hun vrijheid van godsdienst en de invulling van het
onderwijs naar hun geloofsovertuiging. De kinderen werden enkel als rechtsobject gezien en niet als
rechtssubject (drager van rechten en plichten)
Als eerste argument voor het feit dat we kinderrechten serieus moeten blijven nemen is het feit dat
wanneer we bepaalde rechten van het kind niet erkennen, we daarbij automatisch ook andere
kinderrechten en mensenrechter niet erkennen. Denk bijvoorbeeld aan de relatie tussen
kindermishandeling en huiselijk geweld. Kinder- en mensenrechten bevatten namelijk civiele,
politieke, sociale, economische en culturele rechten die uiteindelijk allemaal met elkaar in verband
staan. Door het ene recht niet te erkennen zal er een domino-effect ontstaan.
Het tweede argument is dat het meest fundamentele recht is het hebben van rechten. Door rechten
te dragen die erkend worden kan je deelnemen in de samenleving en kan je zelf invulling aan je leven
geven. Ook is het van belang dat wanneer iemand rechten heeft deze persoon hier ook
daadwerkelijk gebruik van kan maken. Wanneer dit niet kan zijn deze rechten namelijk enkel
symbolisch. Freeman betoogt dan ook om deze reden dat de samenleving, vooral de volwassenen,
het belang van kinderrechten inzien en deze ook zullen naleven en respecteren. Zodat kinderen
daadwerkelijk dragers van rechten worden, die dus ook effectief gebruik kunnen maken van hun
rechten.
Het derde argument is gebaseerd op een redenering van o.a. Guggenheim en Goldstein, Freud en
Solnit. Zij stelen dat dat de rechten van kinderen enkel betrekking hebben op de rechten van
ouders. Dit is volgens Freeman slechts een stap verwijderd van kinderen zien als het eigendom van
ouders en is dus substantieel een foute overweging. Freeman reageert hierop met een argument van
O’Neill die stelt dat we om deze reden niet moeten kijken naar de rechten van de ouders, maar juist
de plichten die zij hebben tegenover kinderen om hun rechten te waarborgen. Echter stelt O’Neill
ook dat de beste ‘remedie’ voor de rechteloze kinderen is door volwassen te worden. Maar dit
weerlegt Freeman omdat O’Neill onderschat welke capaciteiten kinderen hebben en hoe volwassen
zij zijn. Daarbij hebben we strafrechtelijke aansprakelijkheid voor kinderen wel aanvaard, lang voor
dat we ze rechten toekende.
Een ander punt van kritiek van Kleinig op kinderrechten is dat we meer moeten kijken naar morele
waarde voor kinderen zoals liefde, vriendschap etc. Freeman zijn vierde argument stelt echter dat de
wereld niet rooskleurig is voor kinderen.
Samenhangend met het vorige punt van kritiek is dat kinderrechten niet nodig zijn omdat kinderen
ouders hebben die voor hun zorgen. Volgens Freeman’s vijfde argument wordt hiermee enkel de
ideale wereld weergegeven waarin ouders enkel handelen in het belang van het kind.
