WEEK 1
Waarde
Idealen, die wezenlijk zijn voor de kwaliteit van het leven. Ze omschrijven wat mensen
waardevol vinden en waarnaar zij streven. Het bestaat uit één woord eerlijk, vrijheid, moed
Norm
Op waarde gebaseerde handelingsvoorschrift, het is een manier van doen die volgens
algemene opvattingen geldt als normaal.
Deugd
Goede eigenschap die de handelwijze van de mens bepaald. Dapperheid, zorgzaamheid,
rechtvaardigheid.
Ethiek
Een systematische reflectie op morele vragen, op basis van rationele argumenten.
Ethische vraag
Is het gebied van de praktische filosofie die handelt over wat goed en kwaad is. Het betekent
of iets moreel verantwoordt is. Ouders geven aan kinderen hun waarden en normen mee
waarvan zij denken dat die goed zijn.
Ethisch dilemma
Een probleem waarbij je moet kiezen uit 2 alternatieven die beide te maken hebben met
normen en waarden. Je moet handelen en kan het probleem niet laten rusten, maar er zijn
goede redenen voor beide alternatieven te geven. Een ethisch dilemma bevat altijd
verschillende waarden.
Waardenhiërarchie
Een rangorde die je kunt brengen in de belangrijkheid van de verschillende waarden die je
nastreeft.
Moraal
Gewoonte, het gat over normen en waarden, een levensvisie. Ideeën over goed en slecht.
Publieke moraal
Hierbij hoort een smalle moraal. Hoe mensen hun leven willen inrichten is zoveel mogelijk een
privé aangelegenheid, waar iedereen zich aan moet houden. Je laat het zien in het publieke
domein.
Smalle moraal
(moet iedereen zich aan houden). Er worden zo weinig mogelijk regels gemaakt, en de regels
die er zijn mogen andere mensen niet schaden. Er is een minimum aan regels. Normen die de
samenleving leefbaar en rechtvaardig houdt en waaraan allen zich hebben te houden. Bv: geen
discriminatie.
Brede moraal
(voor jezelf). Omvattende levensvisie, hoe jij je leven wilt inrichten en de manier hoe jij als
persoon in het leven staat.
Het verschil tussen ethiek en moraal
Het ethisch gedragen betekent dat je nadenkt over hoe je moet handelen. Moreel gedragen,
dan handel je volgens je eigen moraal. Handelen volgens je eigen moraal is iets dat je eigenlijk
zonder nadenken moet kunnen.
Niet-schaden-principe
Je hebt vrijheid totdat je iemand schaadt.
Autonomie
Zelfbeschikking, het vermogen om zelf na te denken en zelf te bepalen wat je wilt met je leven.
Volgens Kant: een situatie waarin de mens als redelijk wezen zelf zijn wetten stelt.
Autonomie als recht op zelfbeschikking
Waarde
Idealen, die wezenlijk zijn voor de kwaliteit van het leven. Ze omschrijven wat mensen
waardevol vinden en waarnaar zij streven. Het bestaat uit één woord eerlijk, vrijheid, moed
Norm
Op waarde gebaseerde handelingsvoorschrift, het is een manier van doen die volgens
algemene opvattingen geldt als normaal.
Deugd
Goede eigenschap die de handelwijze van de mens bepaald. Dapperheid, zorgzaamheid,
rechtvaardigheid.
Ethiek
Een systematische reflectie op morele vragen, op basis van rationele argumenten.
Ethische vraag
Is het gebied van de praktische filosofie die handelt over wat goed en kwaad is. Het betekent
of iets moreel verantwoordt is. Ouders geven aan kinderen hun waarden en normen mee
waarvan zij denken dat die goed zijn.
Ethisch dilemma
Een probleem waarbij je moet kiezen uit 2 alternatieven die beide te maken hebben met
normen en waarden. Je moet handelen en kan het probleem niet laten rusten, maar er zijn
goede redenen voor beide alternatieven te geven. Een ethisch dilemma bevat altijd
verschillende waarden.
Waardenhiërarchie
Een rangorde die je kunt brengen in de belangrijkheid van de verschillende waarden die je
nastreeft.
Moraal
Gewoonte, het gat over normen en waarden, een levensvisie. Ideeën over goed en slecht.
Publieke moraal
Hierbij hoort een smalle moraal. Hoe mensen hun leven willen inrichten is zoveel mogelijk een
privé aangelegenheid, waar iedereen zich aan moet houden. Je laat het zien in het publieke
domein.
Smalle moraal
(moet iedereen zich aan houden). Er worden zo weinig mogelijk regels gemaakt, en de regels
die er zijn mogen andere mensen niet schaden. Er is een minimum aan regels. Normen die de
samenleving leefbaar en rechtvaardig houdt en waaraan allen zich hebben te houden. Bv: geen
discriminatie.
Brede moraal
(voor jezelf). Omvattende levensvisie, hoe jij je leven wilt inrichten en de manier hoe jij als
persoon in het leven staat.
Het verschil tussen ethiek en moraal
Het ethisch gedragen betekent dat je nadenkt over hoe je moet handelen. Moreel gedragen,
dan handel je volgens je eigen moraal. Handelen volgens je eigen moraal is iets dat je eigenlijk
zonder nadenken moet kunnen.
Niet-schaden-principe
Je hebt vrijheid totdat je iemand schaadt.
Autonomie
Zelfbeschikking, het vermogen om zelf na te denken en zelf te bepalen wat je wilt met je leven.
Volgens Kant: een situatie waarin de mens als redelijk wezen zelf zijn wetten stelt.
Autonomie als recht op zelfbeschikking
