Thema 1 INLEIDING VAN DE BIOLOGIE
1.1 Wat is biologie?
Organismen
Organismen zijn levende wezens zoals: planten, dieren, schimmels en bacteriën. Alle
levende organismen vertonen levensverschijnselen. Dit zijn alle levensverschijnselen
- Ademen, hiermee worden vooral gassen opnemen en afgeven aan de lucht
bedoeld.
- voeden, alles wat gegeten word.
- uitscheiden, stoffen afgeven aan de omgeving/buitenwereld.
- bewegen, het voortbewegen van een organismen.
- groeien (en ontwikkelen), het moet kunnen groeien en groter kunnen worden of
kunnen ontwikkelen.
- waarnemen, reageren op prikkels van de omgeving.
Met stofwisseling worden alle chemische reacties in een organisme bedoeld. Bij deze
reacties spelen enzymen een belangrijke rol. Enzymen zijn eiwitten die de chemische
reacties van stofwisselingsprocessen versnellen heet dit katalyseren.
Levenloos is iets wat nooit geleefd heeft, bijvoorbeeld water en gesteenten. Dood is
iets wat ooit geleefd heeft, maar nu niet meer leeft. Levend is een organismen dat
alle levensverschijnselen vertoond.
De levenscyclus van organismen
Elk individueel organisme of individu heeft een unieke levensloop. Een individu is
een enkeling. De levensloop begint direct na het ontstaan van het organisme, vanaf
dit moment begint het met groeien en ontwikkelen. Je kunt een levensloop verdelen
in verschillende fasen of stadia. Individuen behoren tot dezelfde soort als zij zich
onderling kunnen voortplanten en daarbij vruchtbare nakomelingen kunnen
voortbrengen. De levenscyclus zijn alle stadia van een organisme vanaf de
bevruchting tot aan de dood, een levenscyclus van een soort blijft voortbestaan en
eindigt alleen als de soort uitsterft.
Het verschil tussen een levensloop en een levenscyclus is: bij een levensloop eindigt
het met de dood, bij een levenscyclus eindigt het als een soort is uitgestorven.
Organisatieniveaus in de biologie
Moleculen zijn de bouwstenen van stoffen. Een belangrijk molecuul in organismen is
DNA. Dit bevat de erfelijke informatie van een organisme. Een cel is een grotere
biologische eenheid en een hoger organisatieniveau dan een molecuul. Veel
verschillende cellen bij elkaar die samenwerken, vormen samen een orgaan. Een
orgaan is een deel van een organisme met een specifieke bouw en functie. Je hart,
ogen en hersenen zijn organen. Nog completer is een organisme. Een organisme
zoals de grutto is meercellig. Eenvoudige organismen zoals bacteriën bestaan uit
slechts een cel. Die organismen behoren weer tot een populatie. Een populatie is
een groep individuen van dezelfde soort dat in een bepaald gebied leeft en zich
onderling voortplant. Populaties leven weer in een ecosysteem. Dat is een min of
meer begrensd gebied met bepaalde eigenschappen. Zowel de levende als de niet-
1.1 Wat is biologie?
Organismen
Organismen zijn levende wezens zoals: planten, dieren, schimmels en bacteriën. Alle
levende organismen vertonen levensverschijnselen. Dit zijn alle levensverschijnselen
- Ademen, hiermee worden vooral gassen opnemen en afgeven aan de lucht
bedoeld.
- voeden, alles wat gegeten word.
- uitscheiden, stoffen afgeven aan de omgeving/buitenwereld.
- bewegen, het voortbewegen van een organismen.
- groeien (en ontwikkelen), het moet kunnen groeien en groter kunnen worden of
kunnen ontwikkelen.
- waarnemen, reageren op prikkels van de omgeving.
Met stofwisseling worden alle chemische reacties in een organisme bedoeld. Bij deze
reacties spelen enzymen een belangrijke rol. Enzymen zijn eiwitten die de chemische
reacties van stofwisselingsprocessen versnellen heet dit katalyseren.
Levenloos is iets wat nooit geleefd heeft, bijvoorbeeld water en gesteenten. Dood is
iets wat ooit geleefd heeft, maar nu niet meer leeft. Levend is een organismen dat
alle levensverschijnselen vertoond.
De levenscyclus van organismen
Elk individueel organisme of individu heeft een unieke levensloop. Een individu is
een enkeling. De levensloop begint direct na het ontstaan van het organisme, vanaf
dit moment begint het met groeien en ontwikkelen. Je kunt een levensloop verdelen
in verschillende fasen of stadia. Individuen behoren tot dezelfde soort als zij zich
onderling kunnen voortplanten en daarbij vruchtbare nakomelingen kunnen
voortbrengen. De levenscyclus zijn alle stadia van een organisme vanaf de
bevruchting tot aan de dood, een levenscyclus van een soort blijft voortbestaan en
eindigt alleen als de soort uitsterft.
Het verschil tussen een levensloop en een levenscyclus is: bij een levensloop eindigt
het met de dood, bij een levenscyclus eindigt het als een soort is uitgestorven.
Organisatieniveaus in de biologie
Moleculen zijn de bouwstenen van stoffen. Een belangrijk molecuul in organismen is
DNA. Dit bevat de erfelijke informatie van een organisme. Een cel is een grotere
biologische eenheid en een hoger organisatieniveau dan een molecuul. Veel
verschillende cellen bij elkaar die samenwerken, vormen samen een orgaan. Een
orgaan is een deel van een organisme met een specifieke bouw en functie. Je hart,
ogen en hersenen zijn organen. Nog completer is een organisme. Een organisme
zoals de grutto is meercellig. Eenvoudige organismen zoals bacteriën bestaan uit
slechts een cel. Die organismen behoren weer tot een populatie. Een populatie is
een groep individuen van dezelfde soort dat in een bepaald gebied leeft en zich
onderling voortplant. Populaties leven weer in een ecosysteem. Dat is een min of
meer begrensd gebied met bepaalde eigenschappen. Zowel de levende als de niet-
