Aantekeningenboek
Aansprakelijkheidsrecht
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave......................................................................................................................................... 1
Week 1.1 | dinsdag 9 januari 2023 .......................................................................................................... 2
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 2
Werkgroep ........................................................................................................................................... 3
Week 1.2 | donderdag 11 januari 2023 .................................................................................................... 5
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 5
Werkgroep ........................................................................................................................................... 6
Week 2.1 | dinsdag 16 januari 2024 ........................................................................................................ 8
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 8
Werkgroep ......................................................................................................................................... 10
Week 2.2 | donderdag 18 januari 2024 .................................................................................................. 11
Week 3.1 | dinsdag 23 januari 2024 ...................................................................................................... 12
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 12
Werkgroep ......................................................................................................................................... 12
Week 3.2 | donderdag 25 januari 2024 .................................................................................................. 14
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 14
Werkgroep ......................................................................................................................................... 16
Overzichtscollege .................................................................................................................................. 17
Aansprakelijkheid voor eigen OD ..................................................................................................... 18
Kwalitatieve aansprakelijkheden ....................................................................................................... 19
Het maken van een tentamenvraag .................................................................................................... 22
Schadevergoedingsrecht .................................................................................................................... 22
Bijzondere aantekeningen vooraf het tentamen..................................................................................... 24
Persoonlijke aantekeningen
Ik wil erop wijzen dat dit mijn persoonlijke aantekeningen zijn.
1
,Week 1.1 | dinsdag 9 januari 2023
Hoorcollege
Docent Prof.mr. J.S. (Jeroen) Kortmann
Onderwerp Aansprakelijkheid voor eigen gedrag
Locatie REC A0.01
Kernartikel: 6:162
Wat is nou het aansprakelijkheidsrecht?
Het is een zeer onduidelijke en algemene term, want je hebt strafrechtelijke aansprakelijkheid en
contractuele aansprakelijkheid en ga zo maar door. In het jargon hebben we het vaak over de
burgerlijke aansprakelijkheid uit OD of uit de wet.
● OD
● Zaakwaarneming
● Onverschuldigde betaling
● Ongerechtvaardigde verrijking
Komt vaak in het nieuws. Het aansprakelijkheidsrecht wordt steeds meer gebruikt voor activisme via
de rechter.
In het aansprakelijkheidsrecht gaat het over ‘burgers’ onderling.
In het BW zitten we in het vermogensrecht bij het vak aansprakelijkheidsrecht (boek 3,5,6,7 en
primair boek 6).
Dit is het laatste jaar dat dit vak zo wordt onderwezen. Volgend jaar is er dus alleen een
bezemtentamen.
Geschiedenis
Vroeger werd schadevergoeding gezien als een soort van extra straf. Rond de 16e/17e eeuw veranderde
dat. Er kwam een natuurrechtelijke wind waaien door het aansprakelijkheidsrecht. Het burgerlijke
aansprakelijkheidsrecht moest neer meer bestraffen, maar wederevenen: herstellen.
Indeling BW OD
Afd. 6.3.1 – eigen OD
Afd. 6.3.2 – aansprakelijkheid voor iets of iemand anders vanwege een bepaalde kwalificatie
Afd. 6.3.3 – aansprakelijkheid op basis van bijzondere criteria (zoals EU-recht).
Aansprakelijkheid voor eigen OD (6:162 lid 1)
1. Onrechtmatigheid
Lid 2
a. Inbreuk recht
b. Strijd wet
c. Onzorgvuldigheid 🡨 geïntroduceerd bij Lindenbaum/Cohen
2. Relativiteit
3. Toerekening
4. Causaal verband
5. Schade
2
,Lindenbaum/Cohen
Zutphense Juffrouw arrest 🡨 er zijn maar twee gronden waarop je OD kan stellen.
In Lindenbaum/Cohen gaat de HR helemaal om. Gaat om Amsterdamse stoomdrukker Lindenbaum
aan de Reguliersdwarsstraat 10, Amsterdam. 🡨 je moest ook in 1401 en 1402 lezen strijd met de
maatschappelijke betamelijkheid.
Inbreuk op een recht
Een inbreuk op een recht is behoudens rechtvaardigingsgrond gewoon altijd onrechtmatig.
Maatschappelijke betamelijkheid
● Kelderluik (Amsterdam)
o Recente toepassing: Afgebroken boomtak (2021; Zutphen)
o Waarschijnlijkheid niet-inachtneming oplettendheid?
o Hoe groot kans schade?
o Aard en omvang gevreesde schade
▪ Voorbeeld
▪ Aard: letselschade
▪ Omvang: mogelijke uitkomst: (kan de dood tot gevolg hebben)
o Bezwaarlijkheid van nemen voorzorgsmaatregelen
● Jetblast (Sint Maarten)
o Je moet bij het plaatsen van waarschuwingen meenemen of je weet dat mensen het
bordje negeren of het niet lezen.
● Verhuizende zusjes (huis-tuin-en-keuken) en zwiepende tak
Zuiver nalaten
● Bij zuiver nalaten moet de ernst v/h gevaar doordringen tot de dader.
Relativiteit
6:163 🡨 HR Tandarts en Schietincident Alphen (politie aangesproken wegens ongeldige vergunning
waardoor mensen niet komen bij winkeliers)
3 relativiteitsaspecten:
1. Wordt dit slachtoffer beschermd?
2. Wordt dit slachtoffer tegen de geleden schade beschermd?
3. Valt de wijze waarop deze schade is geleden binnen het beschermingsbereik van de
geschonden.
Werkgroep
Vragen vooraf
● In nr. 53 staat een norm van hinder tussen verafgelegen gebruikers voor het vervuilen van
rivieren. Ik vroeg me af of deze norm ook algemeen geformuleerd kan worden naar ‘je mag
niet op zo een manier handelen dat je buur op bovenmatige wijze in diens gebruiksrecht wordt
benadeeld’.
o Ja, zo kan je het inderdaad formuleren. Wat je nog beter kan doen is de algemene
regels gebruiken voor hinder als je zo iets ziet. Hinder voor verafgelegen gebruikers
komt namelijk bijna nooit voor.
Daadwerkelijke aantekeningen
Blijf in je eigen werkgroep en als dat niet mogelijk is, stuur dan een mailtje.
Leer jezelf aan om de juiste stappen te zetten om bij de juiste conclusie te komen.
3
, Er is een verschil tussen de vestigingsvraag (is er sprake van OD) en de schadevraag (hoe groot is de
schadevergoeding).
6:162 lid 3:
● Schuld = vermijdbaar en verwijtbaar handelen
● Wet
● Volgens verkeersopvattingen komt het voor diens rekening
De toets van 5:37 (hinder) moet aan de maatschappelijke betamelijkheid. Dit is verder uitgewerkt in
HR Stankoverlast pluimveebedrijf.
Probeer in dit vak zo dicht mogelijk bij de casus te blijven!
4
Aansprakelijkheidsrecht
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave......................................................................................................................................... 1
Week 1.1 | dinsdag 9 januari 2023 .......................................................................................................... 2
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 2
Werkgroep ........................................................................................................................................... 3
Week 1.2 | donderdag 11 januari 2023 .................................................................................................... 5
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 5
Werkgroep ........................................................................................................................................... 6
Week 2.1 | dinsdag 16 januari 2024 ........................................................................................................ 8
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 8
Werkgroep ......................................................................................................................................... 10
Week 2.2 | donderdag 18 januari 2024 .................................................................................................. 11
Week 3.1 | dinsdag 23 januari 2024 ...................................................................................................... 12
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 12
Werkgroep ......................................................................................................................................... 12
Week 3.2 | donderdag 25 januari 2024 .................................................................................................. 14
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 14
Werkgroep ......................................................................................................................................... 16
Overzichtscollege .................................................................................................................................. 17
Aansprakelijkheid voor eigen OD ..................................................................................................... 18
Kwalitatieve aansprakelijkheden ....................................................................................................... 19
Het maken van een tentamenvraag .................................................................................................... 22
Schadevergoedingsrecht .................................................................................................................... 22
Bijzondere aantekeningen vooraf het tentamen..................................................................................... 24
Persoonlijke aantekeningen
Ik wil erop wijzen dat dit mijn persoonlijke aantekeningen zijn.
1
,Week 1.1 | dinsdag 9 januari 2023
Hoorcollege
Docent Prof.mr. J.S. (Jeroen) Kortmann
Onderwerp Aansprakelijkheid voor eigen gedrag
Locatie REC A0.01
Kernartikel: 6:162
Wat is nou het aansprakelijkheidsrecht?
Het is een zeer onduidelijke en algemene term, want je hebt strafrechtelijke aansprakelijkheid en
contractuele aansprakelijkheid en ga zo maar door. In het jargon hebben we het vaak over de
burgerlijke aansprakelijkheid uit OD of uit de wet.
● OD
● Zaakwaarneming
● Onverschuldigde betaling
● Ongerechtvaardigde verrijking
Komt vaak in het nieuws. Het aansprakelijkheidsrecht wordt steeds meer gebruikt voor activisme via
de rechter.
In het aansprakelijkheidsrecht gaat het over ‘burgers’ onderling.
In het BW zitten we in het vermogensrecht bij het vak aansprakelijkheidsrecht (boek 3,5,6,7 en
primair boek 6).
Dit is het laatste jaar dat dit vak zo wordt onderwezen. Volgend jaar is er dus alleen een
bezemtentamen.
Geschiedenis
Vroeger werd schadevergoeding gezien als een soort van extra straf. Rond de 16e/17e eeuw veranderde
dat. Er kwam een natuurrechtelijke wind waaien door het aansprakelijkheidsrecht. Het burgerlijke
aansprakelijkheidsrecht moest neer meer bestraffen, maar wederevenen: herstellen.
Indeling BW OD
Afd. 6.3.1 – eigen OD
Afd. 6.3.2 – aansprakelijkheid voor iets of iemand anders vanwege een bepaalde kwalificatie
Afd. 6.3.3 – aansprakelijkheid op basis van bijzondere criteria (zoals EU-recht).
Aansprakelijkheid voor eigen OD (6:162 lid 1)
1. Onrechtmatigheid
Lid 2
a. Inbreuk recht
b. Strijd wet
c. Onzorgvuldigheid 🡨 geïntroduceerd bij Lindenbaum/Cohen
2. Relativiteit
3. Toerekening
4. Causaal verband
5. Schade
2
,Lindenbaum/Cohen
Zutphense Juffrouw arrest 🡨 er zijn maar twee gronden waarop je OD kan stellen.
In Lindenbaum/Cohen gaat de HR helemaal om. Gaat om Amsterdamse stoomdrukker Lindenbaum
aan de Reguliersdwarsstraat 10, Amsterdam. 🡨 je moest ook in 1401 en 1402 lezen strijd met de
maatschappelijke betamelijkheid.
Inbreuk op een recht
Een inbreuk op een recht is behoudens rechtvaardigingsgrond gewoon altijd onrechtmatig.
Maatschappelijke betamelijkheid
● Kelderluik (Amsterdam)
o Recente toepassing: Afgebroken boomtak (2021; Zutphen)
o Waarschijnlijkheid niet-inachtneming oplettendheid?
o Hoe groot kans schade?
o Aard en omvang gevreesde schade
▪ Voorbeeld
▪ Aard: letselschade
▪ Omvang: mogelijke uitkomst: (kan de dood tot gevolg hebben)
o Bezwaarlijkheid van nemen voorzorgsmaatregelen
● Jetblast (Sint Maarten)
o Je moet bij het plaatsen van waarschuwingen meenemen of je weet dat mensen het
bordje negeren of het niet lezen.
● Verhuizende zusjes (huis-tuin-en-keuken) en zwiepende tak
Zuiver nalaten
● Bij zuiver nalaten moet de ernst v/h gevaar doordringen tot de dader.
Relativiteit
6:163 🡨 HR Tandarts en Schietincident Alphen (politie aangesproken wegens ongeldige vergunning
waardoor mensen niet komen bij winkeliers)
3 relativiteitsaspecten:
1. Wordt dit slachtoffer beschermd?
2. Wordt dit slachtoffer tegen de geleden schade beschermd?
3. Valt de wijze waarop deze schade is geleden binnen het beschermingsbereik van de
geschonden.
Werkgroep
Vragen vooraf
● In nr. 53 staat een norm van hinder tussen verafgelegen gebruikers voor het vervuilen van
rivieren. Ik vroeg me af of deze norm ook algemeen geformuleerd kan worden naar ‘je mag
niet op zo een manier handelen dat je buur op bovenmatige wijze in diens gebruiksrecht wordt
benadeeld’.
o Ja, zo kan je het inderdaad formuleren. Wat je nog beter kan doen is de algemene
regels gebruiken voor hinder als je zo iets ziet. Hinder voor verafgelegen gebruikers
komt namelijk bijna nooit voor.
Daadwerkelijke aantekeningen
Blijf in je eigen werkgroep en als dat niet mogelijk is, stuur dan een mailtje.
Leer jezelf aan om de juiste stappen te zetten om bij de juiste conclusie te komen.
3
, Er is een verschil tussen de vestigingsvraag (is er sprake van OD) en de schadevraag (hoe groot is de
schadevergoeding).
6:162 lid 3:
● Schuld = vermijdbaar en verwijtbaar handelen
● Wet
● Volgens verkeersopvattingen komt het voor diens rekening
De toets van 5:37 (hinder) moet aan de maatschappelijke betamelijkheid. Dit is verder uitgewerkt in
HR Stankoverlast pluimveebedrijf.
Probeer in dit vak zo dicht mogelijk bij de casus te blijven!
4
