Managementvaardigheden – Phillip L.
Hunsaker
1. De vakbekwame manager
Hoofdstuk 1 – De vakbekwame manager
Een slechte manager heeft bijna altijd drie soorten oorzaken:
1. Persoonlijkheid van de manager: arrogantie, afstandelijkheid, gebrek aan
vertrouwen, verleidingsdrang etc.
2. Naïeve en slaafse werknemers: weinig moreel besef en hopen eigen belangen
te dienen door het spel van de manager mee te spelen.
3. Bedrijfsomgeving die gekenmerkt wordt door slechte regelgeving of gebrek
aan bestuur.
In een managementfunctie draag je verantwoordelijkheid voor de prestaties en
het welbevinden van andere mensen. Daarom zijn zelfreflectie en toenemende
zelfkennis van fundamenteel belang. Persoonlijkheidsonderzoek kan hierin een rol
spelen, bijvoorbeeld via www.123test.nl. Deze testen zijn vaak gebaseerd op het
Big Five persoonlijkheidsmodel. Het onderscheidt vijf karaktertrekken waarin je
niet óf het ene óf het andere bent, maar er ook tussenin kunt zitten:
1. Extraversie versus introversie: de mate van behoefte aan contact met
anderen.
2. Inschikkelijkheid (dus anderen helpen) versus competitief (eigen belang).
3. Zorgvuldigheid van handelen versus ongestructureerd handelen: doelgericht?
4. Emotionele stabiliteit (ontspannen, goed met emoties omgaan) versus
emotionele instabiliteit (maken zich veel zorgen, onzeker, nerveus).
5. Openheid voor ervaring en ideeën (nieuwsgierig en fantasievol (versus
geslotenheid/ behoudendheid (nuchter, feiten en hier en nu).
1.1 – Managementvaardigheden en effectief managen
Managers houden toezicht op de activiteiten van anderen om zo de
organisatiedoelen te bereiken. Je bent verantwoordelijk voor het stimuleren en
motiveren van anderen. Je bepaalt mede het beleid en brengt dit over aan je
werknemers. Je geeft ideeën door aan collega’s. Succes in onlosmakelijk
verbonden met hoe de manager anderen stimuleert, motiveert en faciliteert,
zodat iedereen optimaal kan presteren. Managers stemmen de activiteiten van
degene die aan hen rapporteren af of de activiteiten van andere eenheden
binnen een organisatie.
1.1.1 Managementfuncties
De vijf managementfuncties:
1. Plannen: het omschrijven van organisatiedoelen, het bepalen van een
overkoepelende strategie, het ontwikkelen van plannen om activiteiten te
coördineren en implementeren.
2. Organiseren: ontwerpen van een organisatiestructuur.
3. Leidinggeven: werknemers aansturen en taken te coördineren. Motiveren,
coachen, aansturen.
,4. Controleren: het management moet de prestaties van de organisatie
nauwlettend volgen. Deze worden dan vergeleken met de gestelde doelen:
volgen, vergelijken en corrigeren.
5. Evalueren: leren van gemaakte fouten en wat gaat er goed?
1.1.2 Managementvaardigheden
Naast vakkennis hebben managers ook interpersoonlijke vaardigheden en
communicatievaardigheden nodig. Een persoonlijke instelling is waardevol in een
managementfunctie. Er wordt naar sociale vaardigheden tegenwoordig in gelijke
mate gekeken als naar meetbare output. Goede sociale vaardigheden zijn voor
managers van levensbelang: goed kunnen luisteren, integer handelen, je
kwetsbaar opstellen en goed kunnen samenwerken/ coachen zijn belangrijk om
succesvol te kunnen opereren. Competente managers hebben inzicht in
managementfuncties nodig en de gelegenheid om de vaardigheden door
oefening en ervaring te verfijnen.
Uit onderzoek blijkt dat er vier soorten algemene vaardigheden en zes soorten
specifieke vaardigheden zijn die van invloed zijn op de effectiviteit van de
manager. Uit deze algemene en specifieke vaardigheden kunnen zeventien
functionele vaardigheden worden afgeleid die van essentieel belang zijn voor
succesvol management.
- Algemene vaardigheden
o Conceptuele vaardigheden:
Het vermogen om ingewikkelde situaties te analyseren en te
diagnosticeren. Je ziet hoe zaken met elkaar samenhangen en daardoor
wordt het makkelijker beslissingen te nemen.
o Interpersoonlijke vaardigheden:
Het vermogen om met andere mensen (samen) te werken, hen te
begrijpen en te motiveren (zowel individueel als in groepen). Je moet
kunnen communiceren, delegeren, motiveren en conflicten oplossen.
o Technische vaardigheden:
Om specialistische kennis en deskundigheid toe te kunnen passen.
Denk aan kennis over de bedrijfstak, processen en producten van de
organisatie.
o Politieke vaardigheden:
Deze hebben betrekking op het vermogen van de manager om een
machtsbasis op te bouwen, subtiel en slim te onderhandelen en de
juiste contacten op het juiste moment en de juiste manier te leggen.
- Specifieke vaardigheden (deze verklaren voor meer dan de helft
effectiviteit van manager):
o Actief kunnen inspelen op de organisatie en haar hulpbronnen:
Het vermogen om proactief te kunnen zijn en greep te kunnen houden
op veranderingen. Dit is van essentieel belang voor het plannen en
toewijzen en het snel nemen van beslissingen.
o Organiseren en coördineren:
Managers organiseren taken en coördineren de eventuele onderling
afhankelijke relaties tussen taken.
o Omgaan met informatie:
Het gebruik van informatie- en communicatiekanalen om problemen op
te sporen, een veranderende omgeving te begrijpen en effectieve
beslissingen te nemen.
, o Zorgen voor groei en ontwikkeling:
Zowel voor je persoonlijke groei als de ontwikkeling van de werknemers
door op het werk een omgeving te bieden waarin iedereen kan blijven
leren.
o Motiveren van werknemers en omgaan met conflicten:
Versterk de positieve aspecten van motivatie, maar ruim tegelijkertijd
conflicten op die motivatie in de weg kunnen staan.
o Oplossen van problemen op een strategische manier:
Neem verantwoordelijkheid voor eigen beslissingen en zorg ervoor dat
werknemers op een effectieve wijze hun besluitvormingsvaardigheden
gebruiken.
1.1.3 Vereiste vaardigheden voor een bekwaam manager
Als je de 4 algemene vaardigheden, de 6 specifieke vaardigheden en de 5
functies van management kun je zeventien vaardigheden onderscheiden die van
belang zijn voor succesvol management. Om je werk met succes te doen, moet je
werken aan zes clusters van vaardigheden:
- Cluster 1: vaardigheden op het gebied van zelfbewustzijn
Om goed te kunnen managen, moet je ook jezelf kunnen managen. Het is
daarom belangrijk om jezelf te kennen, ontwikkelen en beoordelen
(zelfreflectie).
o Jezelf kennen: je kunt deze inzichten verwerven door zelf naar de
gevolgen van je handelen te kijken, door anderen om feedback te
vragen over jouw handelen en de effecten daarvan en open te staan
voor feedback (ook ongevraagd). Je kunt ook
zelfbeoordelingsvragenlijsten invullen waaruit bepaalde houdingen,
waarden en kennis naar voren komen.
o Jezelf ontwikkelen: Je moet jezelf ook willen verbeteren. Ten eerste
moet je openstaan voor de mogelijkheid dat je beter kunt worden.
Vervolgens moet je openstaan om kennis over jezelf te verwerven
(luisteren naar feedback) en ten slotte ben je bereid om risico’s te
nemen en assertief genoeg te zijn om nieuwe gedragswijzen uit te
proberen.
o Regisseur zijn van je eigen loopbaan en een leven lang leren:
Loopbaanplanning is ook onderdeel van zelfontwikkeling. Om een
waardevolle werknemer te zijn, moeten managers hun vaardigheden op
peil houden en ontbrekende vaardigheden continue bijleren. De wereld
om ons heen verandert snel en we moeten daarop inspelen.
- Cluster 2: algemene sociale vaardigheden
Hoe de manager omgaat met situaties is bepalend. Je moet effectief kunnen
communiceren, met mensen met verschillende achtergronden kunnen
omgaan, ethische principes hoog kunnen houden en effectief met hun tijd en
stress kunnen omgaan.
o Op interpersoonlijk niveau communiceren: je moet je plannen goed
kunnen overbrengen. Een succesvolle manager is bedreven in zowel
formele als informele communicatie. Mondelinge communicatieve
vaardigheden zijn hierbij heel belangrijk.
o Diversiteit waarderen: managers moeten alert zijn op verschillen en ze
moeten begrijpen dat een goede balans tussen werk en privé nodig is
om goed te functioneren. Je moet ervoor zorgen dat werknemers
elkaars diversiteit respecteren. Managers moeten oor en oog hebben
voor grensoverschrijdend gedrag, zoals bijvoorbeeld racisme. Een
succesvolle manager kan omgaan met een onvoorspelbare omgeving
Hunsaker
1. De vakbekwame manager
Hoofdstuk 1 – De vakbekwame manager
Een slechte manager heeft bijna altijd drie soorten oorzaken:
1. Persoonlijkheid van de manager: arrogantie, afstandelijkheid, gebrek aan
vertrouwen, verleidingsdrang etc.
2. Naïeve en slaafse werknemers: weinig moreel besef en hopen eigen belangen
te dienen door het spel van de manager mee te spelen.
3. Bedrijfsomgeving die gekenmerkt wordt door slechte regelgeving of gebrek
aan bestuur.
In een managementfunctie draag je verantwoordelijkheid voor de prestaties en
het welbevinden van andere mensen. Daarom zijn zelfreflectie en toenemende
zelfkennis van fundamenteel belang. Persoonlijkheidsonderzoek kan hierin een rol
spelen, bijvoorbeeld via www.123test.nl. Deze testen zijn vaak gebaseerd op het
Big Five persoonlijkheidsmodel. Het onderscheidt vijf karaktertrekken waarin je
niet óf het ene óf het andere bent, maar er ook tussenin kunt zitten:
1. Extraversie versus introversie: de mate van behoefte aan contact met
anderen.
2. Inschikkelijkheid (dus anderen helpen) versus competitief (eigen belang).
3. Zorgvuldigheid van handelen versus ongestructureerd handelen: doelgericht?
4. Emotionele stabiliteit (ontspannen, goed met emoties omgaan) versus
emotionele instabiliteit (maken zich veel zorgen, onzeker, nerveus).
5. Openheid voor ervaring en ideeën (nieuwsgierig en fantasievol (versus
geslotenheid/ behoudendheid (nuchter, feiten en hier en nu).
1.1 – Managementvaardigheden en effectief managen
Managers houden toezicht op de activiteiten van anderen om zo de
organisatiedoelen te bereiken. Je bent verantwoordelijk voor het stimuleren en
motiveren van anderen. Je bepaalt mede het beleid en brengt dit over aan je
werknemers. Je geeft ideeën door aan collega’s. Succes in onlosmakelijk
verbonden met hoe de manager anderen stimuleert, motiveert en faciliteert,
zodat iedereen optimaal kan presteren. Managers stemmen de activiteiten van
degene die aan hen rapporteren af of de activiteiten van andere eenheden
binnen een organisatie.
1.1.1 Managementfuncties
De vijf managementfuncties:
1. Plannen: het omschrijven van organisatiedoelen, het bepalen van een
overkoepelende strategie, het ontwikkelen van plannen om activiteiten te
coördineren en implementeren.
2. Organiseren: ontwerpen van een organisatiestructuur.
3. Leidinggeven: werknemers aansturen en taken te coördineren. Motiveren,
coachen, aansturen.
,4. Controleren: het management moet de prestaties van de organisatie
nauwlettend volgen. Deze worden dan vergeleken met de gestelde doelen:
volgen, vergelijken en corrigeren.
5. Evalueren: leren van gemaakte fouten en wat gaat er goed?
1.1.2 Managementvaardigheden
Naast vakkennis hebben managers ook interpersoonlijke vaardigheden en
communicatievaardigheden nodig. Een persoonlijke instelling is waardevol in een
managementfunctie. Er wordt naar sociale vaardigheden tegenwoordig in gelijke
mate gekeken als naar meetbare output. Goede sociale vaardigheden zijn voor
managers van levensbelang: goed kunnen luisteren, integer handelen, je
kwetsbaar opstellen en goed kunnen samenwerken/ coachen zijn belangrijk om
succesvol te kunnen opereren. Competente managers hebben inzicht in
managementfuncties nodig en de gelegenheid om de vaardigheden door
oefening en ervaring te verfijnen.
Uit onderzoek blijkt dat er vier soorten algemene vaardigheden en zes soorten
specifieke vaardigheden zijn die van invloed zijn op de effectiviteit van de
manager. Uit deze algemene en specifieke vaardigheden kunnen zeventien
functionele vaardigheden worden afgeleid die van essentieel belang zijn voor
succesvol management.
- Algemene vaardigheden
o Conceptuele vaardigheden:
Het vermogen om ingewikkelde situaties te analyseren en te
diagnosticeren. Je ziet hoe zaken met elkaar samenhangen en daardoor
wordt het makkelijker beslissingen te nemen.
o Interpersoonlijke vaardigheden:
Het vermogen om met andere mensen (samen) te werken, hen te
begrijpen en te motiveren (zowel individueel als in groepen). Je moet
kunnen communiceren, delegeren, motiveren en conflicten oplossen.
o Technische vaardigheden:
Om specialistische kennis en deskundigheid toe te kunnen passen.
Denk aan kennis over de bedrijfstak, processen en producten van de
organisatie.
o Politieke vaardigheden:
Deze hebben betrekking op het vermogen van de manager om een
machtsbasis op te bouwen, subtiel en slim te onderhandelen en de
juiste contacten op het juiste moment en de juiste manier te leggen.
- Specifieke vaardigheden (deze verklaren voor meer dan de helft
effectiviteit van manager):
o Actief kunnen inspelen op de organisatie en haar hulpbronnen:
Het vermogen om proactief te kunnen zijn en greep te kunnen houden
op veranderingen. Dit is van essentieel belang voor het plannen en
toewijzen en het snel nemen van beslissingen.
o Organiseren en coördineren:
Managers organiseren taken en coördineren de eventuele onderling
afhankelijke relaties tussen taken.
o Omgaan met informatie:
Het gebruik van informatie- en communicatiekanalen om problemen op
te sporen, een veranderende omgeving te begrijpen en effectieve
beslissingen te nemen.
, o Zorgen voor groei en ontwikkeling:
Zowel voor je persoonlijke groei als de ontwikkeling van de werknemers
door op het werk een omgeving te bieden waarin iedereen kan blijven
leren.
o Motiveren van werknemers en omgaan met conflicten:
Versterk de positieve aspecten van motivatie, maar ruim tegelijkertijd
conflicten op die motivatie in de weg kunnen staan.
o Oplossen van problemen op een strategische manier:
Neem verantwoordelijkheid voor eigen beslissingen en zorg ervoor dat
werknemers op een effectieve wijze hun besluitvormingsvaardigheden
gebruiken.
1.1.3 Vereiste vaardigheden voor een bekwaam manager
Als je de 4 algemene vaardigheden, de 6 specifieke vaardigheden en de 5
functies van management kun je zeventien vaardigheden onderscheiden die van
belang zijn voor succesvol management. Om je werk met succes te doen, moet je
werken aan zes clusters van vaardigheden:
- Cluster 1: vaardigheden op het gebied van zelfbewustzijn
Om goed te kunnen managen, moet je ook jezelf kunnen managen. Het is
daarom belangrijk om jezelf te kennen, ontwikkelen en beoordelen
(zelfreflectie).
o Jezelf kennen: je kunt deze inzichten verwerven door zelf naar de
gevolgen van je handelen te kijken, door anderen om feedback te
vragen over jouw handelen en de effecten daarvan en open te staan
voor feedback (ook ongevraagd). Je kunt ook
zelfbeoordelingsvragenlijsten invullen waaruit bepaalde houdingen,
waarden en kennis naar voren komen.
o Jezelf ontwikkelen: Je moet jezelf ook willen verbeteren. Ten eerste
moet je openstaan voor de mogelijkheid dat je beter kunt worden.
Vervolgens moet je openstaan om kennis over jezelf te verwerven
(luisteren naar feedback) en ten slotte ben je bereid om risico’s te
nemen en assertief genoeg te zijn om nieuwe gedragswijzen uit te
proberen.
o Regisseur zijn van je eigen loopbaan en een leven lang leren:
Loopbaanplanning is ook onderdeel van zelfontwikkeling. Om een
waardevolle werknemer te zijn, moeten managers hun vaardigheden op
peil houden en ontbrekende vaardigheden continue bijleren. De wereld
om ons heen verandert snel en we moeten daarop inspelen.
- Cluster 2: algemene sociale vaardigheden
Hoe de manager omgaat met situaties is bepalend. Je moet effectief kunnen
communiceren, met mensen met verschillende achtergronden kunnen
omgaan, ethische principes hoog kunnen houden en effectief met hun tijd en
stress kunnen omgaan.
o Op interpersoonlijk niveau communiceren: je moet je plannen goed
kunnen overbrengen. Een succesvolle manager is bedreven in zowel
formele als informele communicatie. Mondelinge communicatieve
vaardigheden zijn hierbij heel belangrijk.
o Diversiteit waarderen: managers moeten alert zijn op verschillen en ze
moeten begrijpen dat een goede balans tussen werk en privé nodig is
om goed te functioneren. Je moet ervoor zorgen dat werknemers
elkaars diversiteit respecteren. Managers moeten oor en oog hebben
voor grensoverschrijdend gedrag, zoals bijvoorbeeld racisme. Een
succesvolle manager kan omgaan met een onvoorspelbare omgeving
