Samenvatting
Cultuur nieuwe stijl:
Hoofdstuk 1
Anno 2011 zit de relatie tussen kunst en samenleving in een turbulente fase. Deze publicatie
heeft als ambitie de basisprincipes van deze Cultuur Nieuwstijl te ontrafelen en toegankelijk
te maken voor beleidsmakers en professionals in zowel de cultuursector als andere
maatschappelijke sectoren.
Cocreatie heeft de toekomst:
In ommunity arts hebben kunstenaars al langer begrepen dat samen creëren met burgers
een stuk vruchtvaarder voelt. Niet hun artistieke autoriteit geven ze op, wel hun
maatschappelijke isolement. Steeds meer jongeren artiesten beseffen: cocreatie heeft de
toekomst. Religie en natiestaat vormen niet langer de bindende factor van weleer.
Met de ontzuiling neemt de overheid de taak op zich om kunstenaars te ondersteunen en
daarmee wordt kunst een specialisme binnen de gelaagdheid van de samenleving.
Nieuwe bronnen van verbeelding:
Vele kunstenaars vrezen dat een dergelijke horizontale coproductie van zin- en
betekenisgeving ten kosten gaat van hun artistieke autonomie. Maar kunstenaars in
commynity arts werken niet minder autonoom. Hun artistieke procedé is precies hetzelfde
als bij een galeriekunstenaar: ze doen onderzoek naar bronnen, selecteren daarin en komen
tot een verbeelding. Alleen gaan ze niet enkel te rade bij hun eigen bronnen of bij de
kunstgeschiedenis, ze betrekken ook bronnen van specifieke gemeenschappen bij hun
onderzoek, hun selectie en vaak ook de finale verbeelding.
- In bovenste drie stappen kiest een kunstenaar de brongroep(doelgroep) in meer of
mindere mate mede- eigenaar te laten zijn van het resultaat: soms in artistieke zin,
soms alleen in sociaalorganisatorische zin. Community arts is een autonoom
maakproces: de maker blijft de regie voeren en maakt de artistieke keuzes.
, Project: (YD+I) maakt kledinglijn PAL- West met lokale jongeren:
Ze betrekken de jongeren bij de initiële ontwerpfase tot de finale marketeering als nieuwe
culturele ondernemers. In al deze gevallen gaat het om multidisciplinaire teams van jonge
ontwerpers die communy arts spontaan afwisselen met professionele opdrachten. Ook
jonge academiestudenten ontdekken meer en meer de schoonheid van cocreatie.
Autoriteit in interacties:
De nieuwe generatie kunstenaars wil zich verbinden met specifieke groepen mensen die
voor hen van wezenlijke betekenis zijn. Ze ontwikkelen ook een nieuw soort
ambachtelijkheid: hoe daag je burgers en gemeenschappen uit te participeren, hoe blijf je
hen motiveren, hoe handhaaf je hun eigenaarschap over het project? Op dat vlak kunnen de
reguliere kunsten leren van de opgebouwde expertise bij community arts.
Vandaag beseffen de instellingen: we moeten zelf naar de mensen toe en samen met hen
deelcaons produceren vanuit hun eigen leefwereld. Een mooi voorbeeld van die ‘er op af’ –
stategie is het urban curator- beleid van het Museum Rotterdam, dat de wijken intrekt om
daar nieuwe erfgoed op te splitten. Zo maakte ze met strijdbare vrouwen uit
achterstandswijken van Rotterdam-zuid een glossy rond verhalen en kwesties die de
brongroepen(doelgroepen) zelf bezighield. Opnieuw fungeert cocreatie hier als een meer
eigentijdse strategie om betekenissen te bewerkstellen voor alle bewoners in de stad.
Onderzoek wijst uit dat projecten als die van Adriaan Nette een positieve invloed hebbenop
de perceptie van de leefbaarheid van wijken. De hoogwaardige positie van het artistieke
prcedé wordt aantoonbaar op zijn waarde geschat, inclusief het mystieke randje dat erbij
hoort. De postmoderne en gedifferentieerde samenleving stelt er alleen andere eigen aan:
de autoriteit moet in interactie gaan.
Project: ‘Allerzielen Alon’ van ( Ida van der Lee)
Daarin ontwikkelt ze als kunstenaar, in coproductie met nabestaanden, eigentijdse vormen
voor het vieren van dierbaren die overleden zijn. Allezielen Alom vult het gat dat de
ontkerkelijking heeft achtergelaten: het biedt houvast om te gaan met de dood. En dat ligt
dicht bij de oude rituele functie van kunst, alleen zijn burgers nu zelf opdrachtgevers.
Cultuur nieuwe stijl:
Hoofdstuk 1
Anno 2011 zit de relatie tussen kunst en samenleving in een turbulente fase. Deze publicatie
heeft als ambitie de basisprincipes van deze Cultuur Nieuwstijl te ontrafelen en toegankelijk
te maken voor beleidsmakers en professionals in zowel de cultuursector als andere
maatschappelijke sectoren.
Cocreatie heeft de toekomst:
In ommunity arts hebben kunstenaars al langer begrepen dat samen creëren met burgers
een stuk vruchtvaarder voelt. Niet hun artistieke autoriteit geven ze op, wel hun
maatschappelijke isolement. Steeds meer jongeren artiesten beseffen: cocreatie heeft de
toekomst. Religie en natiestaat vormen niet langer de bindende factor van weleer.
Met de ontzuiling neemt de overheid de taak op zich om kunstenaars te ondersteunen en
daarmee wordt kunst een specialisme binnen de gelaagdheid van de samenleving.
Nieuwe bronnen van verbeelding:
Vele kunstenaars vrezen dat een dergelijke horizontale coproductie van zin- en
betekenisgeving ten kosten gaat van hun artistieke autonomie. Maar kunstenaars in
commynity arts werken niet minder autonoom. Hun artistieke procedé is precies hetzelfde
als bij een galeriekunstenaar: ze doen onderzoek naar bronnen, selecteren daarin en komen
tot een verbeelding. Alleen gaan ze niet enkel te rade bij hun eigen bronnen of bij de
kunstgeschiedenis, ze betrekken ook bronnen van specifieke gemeenschappen bij hun
onderzoek, hun selectie en vaak ook de finale verbeelding.
- In bovenste drie stappen kiest een kunstenaar de brongroep(doelgroep) in meer of
mindere mate mede- eigenaar te laten zijn van het resultaat: soms in artistieke zin,
soms alleen in sociaalorganisatorische zin. Community arts is een autonoom
maakproces: de maker blijft de regie voeren en maakt de artistieke keuzes.
, Project: (YD+I) maakt kledinglijn PAL- West met lokale jongeren:
Ze betrekken de jongeren bij de initiële ontwerpfase tot de finale marketeering als nieuwe
culturele ondernemers. In al deze gevallen gaat het om multidisciplinaire teams van jonge
ontwerpers die communy arts spontaan afwisselen met professionele opdrachten. Ook
jonge academiestudenten ontdekken meer en meer de schoonheid van cocreatie.
Autoriteit in interacties:
De nieuwe generatie kunstenaars wil zich verbinden met specifieke groepen mensen die
voor hen van wezenlijke betekenis zijn. Ze ontwikkelen ook een nieuw soort
ambachtelijkheid: hoe daag je burgers en gemeenschappen uit te participeren, hoe blijf je
hen motiveren, hoe handhaaf je hun eigenaarschap over het project? Op dat vlak kunnen de
reguliere kunsten leren van de opgebouwde expertise bij community arts.
Vandaag beseffen de instellingen: we moeten zelf naar de mensen toe en samen met hen
deelcaons produceren vanuit hun eigen leefwereld. Een mooi voorbeeld van die ‘er op af’ –
stategie is het urban curator- beleid van het Museum Rotterdam, dat de wijken intrekt om
daar nieuwe erfgoed op te splitten. Zo maakte ze met strijdbare vrouwen uit
achterstandswijken van Rotterdam-zuid een glossy rond verhalen en kwesties die de
brongroepen(doelgroepen) zelf bezighield. Opnieuw fungeert cocreatie hier als een meer
eigentijdse strategie om betekenissen te bewerkstellen voor alle bewoners in de stad.
Onderzoek wijst uit dat projecten als die van Adriaan Nette een positieve invloed hebbenop
de perceptie van de leefbaarheid van wijken. De hoogwaardige positie van het artistieke
prcedé wordt aantoonbaar op zijn waarde geschat, inclusief het mystieke randje dat erbij
hoort. De postmoderne en gedifferentieerde samenleving stelt er alleen andere eigen aan:
de autoriteit moet in interactie gaan.
Project: ‘Allerzielen Alon’ van ( Ida van der Lee)
Daarin ontwikkelt ze als kunstenaar, in coproductie met nabestaanden, eigentijdse vormen
voor het vieren van dierbaren die overleden zijn. Allezielen Alom vult het gat dat de
ontkerkelijking heeft achtergelaten: het biedt houvast om te gaan met de dood. En dat ligt
dicht bij de oude rituele functie van kunst, alleen zijn burgers nu zelf opdrachtgevers.
