Anatomie en Fysiologie H10.1
Om homeostase te handhaven, communiceren cellen met elkaar.
> Dit doen ze d.m.v. chemische signaalstoffen.
> Dit doen cellen die dicht bij elkaar liggen.
Communicatie over grotere afstand wordt gecoördineerd door het endocriene- en
zenuwstelsel.
> de bron en bestemming zijn heel specifiek en het effect is van korte duur
> tijdens een crisis is deze ideaal.
Voor veel levensprocessen is langdurige communicatie van belang.
> Dit wordt verzorgd door het endocriene stelsel dat hormonen gebruikt als
signaalstof
> Dit is te vergelijken met geadresseerde brieven en het bloedvatenstelsel
is de postbode.
> eigenlijk is het reclame, het gaat door het hele lichaam, ongeacht
of ze de noodzakelijke receptoren hebben.
> dit langdurige effect van de hormonen is van nut bij het coördineren van de
activiteit van de cellen, weefsels en organen.
Hormonen in het bloed houden bijvoorbeeld het watergehalte van het lichaam en
de concentraties van mineralen en organische voedingsstoffen in controle, 24/7.
Geleidelijke veranderingen van de hoeveelheid/aard van de hormonen in de
cellen kunnen leiden tot complexe veranderingen van de structuur van het
lichaam.
> bijvoorbeeld de processen van de embryologische en foetale ontwikkelingen en
de puberteit.
Het verschil tussen zenuwstelsel en het endocriene stelsel is:
- Dat het zenuwstelsel kortdurend crisisbeheer uitvoert.
- Dat het endocriene stelsel langduriger, aanhoudende stofwisselingsprocessen
reguleert.
> Het endocriene geeft ook hormonen af.
, Anatomie en Fysiologie H10.2
Endocriene cellen zijn de cellen die klierproducten aan de extracellulaire
vloeistof afgeven.
> ‘exocriene cellen’ geven dit klierproduct af aan het epitheel oppervlak.
Hormonen kunnen worden opgedeeld in 3 groepen:
1. (1) Aminozuurderivaten: (lijken qua bouw op aminozuren)
> adrenaline, noradrenaline, schildklierhormonen en melatonine
Adrenaline: (bijnier) > is een stresshormoon. > ook wel Epinefrine genoemd.
> verhoogt de bloeddruk, hartslag en ademhaling.
> zorgt voor omzetting van glycogeen naar glucose
> bloedvaten van de niet-essentiële bloedvaten > <
> bloedvaten van de essentiële bloedvaten < >
> dit zorgt ervoor dat de spieren op scherp komen te staan, en bv. Pijn gedempt.
Noradrenaline (bijnier) > ook wel norepinefrine genoemd.
Doet ongeveer hetzelfde als adrenaline, maar er zijn verschillen:
> Deze wordt sneller afgebroken
> werkt als neurotransmitter in de hersenen
> Resulteert meer in emotionele effecten zoals angst, paniek, opwinding, spanning…….
Melatonine > is een Slaaphormoon
Schildklierhormoon > wordt aangestuurd door hypofyse d.m.v. TSH > Schildklierstimulerend
hormoon.
2. Peptidehormonen
Bestaan uit ketens aminozuren
> Hieronder vallen hormonen van de hypothalamus, hypofyse, hart, nieren, thymus,
spijsvertering en pancreas.
3. Vetderivaten bestaan uit 2 groepen hormonen op basis van vetten:
> steroÏdhormoon, deze zijn afgeleid van cholesterol.
> worden afgegeven door voortplantingsorganen en bijnieren.
> Prostaglandinen coördineren plaatselijke celactiviteiten en zijn van invloed op
enzymatische processen in extracellulaire vloeistof > bv. Bloedstolling.
Receptoren voor bovenstaande hormonen zitten op de celmembranen van doelcellen.
> in dit geval werkt het hormoon als 1e signaalstof die de vorming van een 2e signaalstof in het
cytoplasma veroorzaakt.
Om homeostase te handhaven, communiceren cellen met elkaar.
> Dit doen ze d.m.v. chemische signaalstoffen.
> Dit doen cellen die dicht bij elkaar liggen.
Communicatie over grotere afstand wordt gecoördineerd door het endocriene- en
zenuwstelsel.
> de bron en bestemming zijn heel specifiek en het effect is van korte duur
> tijdens een crisis is deze ideaal.
Voor veel levensprocessen is langdurige communicatie van belang.
> Dit wordt verzorgd door het endocriene stelsel dat hormonen gebruikt als
signaalstof
> Dit is te vergelijken met geadresseerde brieven en het bloedvatenstelsel
is de postbode.
> eigenlijk is het reclame, het gaat door het hele lichaam, ongeacht
of ze de noodzakelijke receptoren hebben.
> dit langdurige effect van de hormonen is van nut bij het coördineren van de
activiteit van de cellen, weefsels en organen.
Hormonen in het bloed houden bijvoorbeeld het watergehalte van het lichaam en
de concentraties van mineralen en organische voedingsstoffen in controle, 24/7.
Geleidelijke veranderingen van de hoeveelheid/aard van de hormonen in de
cellen kunnen leiden tot complexe veranderingen van de structuur van het
lichaam.
> bijvoorbeeld de processen van de embryologische en foetale ontwikkelingen en
de puberteit.
Het verschil tussen zenuwstelsel en het endocriene stelsel is:
- Dat het zenuwstelsel kortdurend crisisbeheer uitvoert.
- Dat het endocriene stelsel langduriger, aanhoudende stofwisselingsprocessen
reguleert.
> Het endocriene geeft ook hormonen af.
, Anatomie en Fysiologie H10.2
Endocriene cellen zijn de cellen die klierproducten aan de extracellulaire
vloeistof afgeven.
> ‘exocriene cellen’ geven dit klierproduct af aan het epitheel oppervlak.
Hormonen kunnen worden opgedeeld in 3 groepen:
1. (1) Aminozuurderivaten: (lijken qua bouw op aminozuren)
> adrenaline, noradrenaline, schildklierhormonen en melatonine
Adrenaline: (bijnier) > is een stresshormoon. > ook wel Epinefrine genoemd.
> verhoogt de bloeddruk, hartslag en ademhaling.
> zorgt voor omzetting van glycogeen naar glucose
> bloedvaten van de niet-essentiële bloedvaten > <
> bloedvaten van de essentiële bloedvaten < >
> dit zorgt ervoor dat de spieren op scherp komen te staan, en bv. Pijn gedempt.
Noradrenaline (bijnier) > ook wel norepinefrine genoemd.
Doet ongeveer hetzelfde als adrenaline, maar er zijn verschillen:
> Deze wordt sneller afgebroken
> werkt als neurotransmitter in de hersenen
> Resulteert meer in emotionele effecten zoals angst, paniek, opwinding, spanning…….
Melatonine > is een Slaaphormoon
Schildklierhormoon > wordt aangestuurd door hypofyse d.m.v. TSH > Schildklierstimulerend
hormoon.
2. Peptidehormonen
Bestaan uit ketens aminozuren
> Hieronder vallen hormonen van de hypothalamus, hypofyse, hart, nieren, thymus,
spijsvertering en pancreas.
3. Vetderivaten bestaan uit 2 groepen hormonen op basis van vetten:
> steroÏdhormoon, deze zijn afgeleid van cholesterol.
> worden afgegeven door voortplantingsorganen en bijnieren.
> Prostaglandinen coördineren plaatselijke celactiviteiten en zijn van invloed op
enzymatische processen in extracellulaire vloeistof > bv. Bloedstolling.
Receptoren voor bovenstaande hormonen zitten op de celmembranen van doelcellen.
> in dit geval werkt het hormoon als 1e signaalstof die de vorming van een 2e signaalstof in het
cytoplasma veroorzaakt.
