Samenvatting pathofysiologie
Week 2: COPD
Leerdoelen
Het ontstaan, de symptomen en behandeling van ontstekingen koppelen aan de fysiologische
processen in het weefsel.
De epidemiologie, het ontstaan, de diagnose, de symptomen, behandeling, prognose en complicaties
van COPD koppelen aan de pathofysiologie.
Bronnen
Waugh A., Grant A. (2018).Ross en Wilson Anatomie en Fysiologie in gezondheid en ziekte. 12e druk.
Churchill Livingstone Elsevier: Edinburgh.
Pag. 389-391 Ontstekingsreactie t/m chronische ontsteking.
Hulpboek Medische kennis, Van der Bijl, ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2012
H5 Astma, chronische bronchitis en longemfyseem, waarvan de stukken over astma niet
Dieetbehandelingsrichtlijn 12: Chronische obstructieve longaandoeningen; Paramedische gegevens.
Bron: Anatomie en fysiologie blz 389 t/m 391
Ontstekingsreactie
De ontstekingsreactie is een beschermende reactie: doel is de aanvaller en het beschadigde weefsel te isoleren,
te inactiveren en te verwijderen, waarna het achterblijvende weefsel kan genezen.
De belangrijkste kenmerken van ontsteking zijn roodheid, warmte, zwelling en pijn.
Ontstekingen worden aangeduid door achter het beschadigde orgaan of weefsel de Latijnse uitgang ‘-
itis’ te plaatsen: appendicitis is een ontsteking van de appendix.
Acute ontsteking
Duurt meestal niet lang. Een paar dagen tot enkele weken en kan licht tot zeer ernstig verlopen, afhankelijk van
de mate van de weefselbeschadiging. Bij een acute ontstekingsreactie gebeurt het volgende: een toename van
bloedtoevoer, ophoping van weefselvloeistof, migratie van leukocyten, stijging van de lichaamstemperatuur,
pijn en vorming van pus.
Toename van de bloedtoevoer
o Veroorzaakt de temperatuurstijging en de roodheid ter plekke, en draagt ook bij aan de
zwelling (oedeemvorming).
Toename van de productie van weefselvocht
o Oedeem is een van de belangrijkste kenmerken van ontsteking. Het ontstoken weefsel zwelt
op door vocht dat uit de lokale bloedvaatjes naar de interstitiële ruimten (ruimte tussen de
cellen) sijpelt.
o Het teveel aan vocht wordt voornamelijk afgevoerd via lymfevaten
o Soms kan oedemateus weefsel schadelijk zijn: zwelling rond ademhalingswegen kan de
ademhaling belemmeren. Een ernstige zwelling kan ook zeer pijnlijk zijn. Daar staat tegenover
dat oedeem rond een pijnlijk, ontstoken gewricht ervoor zorgt dat het niet teveel kan
bewegen en dus sneller geneest.
Migratie van leukocyten
o Door verlies van vocht wordt het bloed ingedikt en wordt de bloedstroom trager. De
leukocyten (witte bloedcellen, helpen infecties te bestrijden) krijgen nu de kans zich vast te
hechten aan de wanden van de vaten.
Verhoogde temperatuur
o De lichaamstemperatuur stijgt onder invloed van een endogeen pyrogeen (interleukine-1),
dat wordt afgescheiden door macrofagen en granulocyten als reactie op toxinen van
microben of immuuncomplexen. Interleukine-1 is een cytokine dat de thermostaat in de
hypothalamus hoger afstelt, met als gevolg temperatuurverhoging en andere
ontstekingssymptomen, zoals vermoeidheid en verlies van eetlust.
1
Week 2: COPD
Leerdoelen
Het ontstaan, de symptomen en behandeling van ontstekingen koppelen aan de fysiologische
processen in het weefsel.
De epidemiologie, het ontstaan, de diagnose, de symptomen, behandeling, prognose en complicaties
van COPD koppelen aan de pathofysiologie.
Bronnen
Waugh A., Grant A. (2018).Ross en Wilson Anatomie en Fysiologie in gezondheid en ziekte. 12e druk.
Churchill Livingstone Elsevier: Edinburgh.
Pag. 389-391 Ontstekingsreactie t/m chronische ontsteking.
Hulpboek Medische kennis, Van der Bijl, ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2012
H5 Astma, chronische bronchitis en longemfyseem, waarvan de stukken over astma niet
Dieetbehandelingsrichtlijn 12: Chronische obstructieve longaandoeningen; Paramedische gegevens.
Bron: Anatomie en fysiologie blz 389 t/m 391
Ontstekingsreactie
De ontstekingsreactie is een beschermende reactie: doel is de aanvaller en het beschadigde weefsel te isoleren,
te inactiveren en te verwijderen, waarna het achterblijvende weefsel kan genezen.
De belangrijkste kenmerken van ontsteking zijn roodheid, warmte, zwelling en pijn.
Ontstekingen worden aangeduid door achter het beschadigde orgaan of weefsel de Latijnse uitgang ‘-
itis’ te plaatsen: appendicitis is een ontsteking van de appendix.
Acute ontsteking
Duurt meestal niet lang. Een paar dagen tot enkele weken en kan licht tot zeer ernstig verlopen, afhankelijk van
de mate van de weefselbeschadiging. Bij een acute ontstekingsreactie gebeurt het volgende: een toename van
bloedtoevoer, ophoping van weefselvloeistof, migratie van leukocyten, stijging van de lichaamstemperatuur,
pijn en vorming van pus.
Toename van de bloedtoevoer
o Veroorzaakt de temperatuurstijging en de roodheid ter plekke, en draagt ook bij aan de
zwelling (oedeemvorming).
Toename van de productie van weefselvocht
o Oedeem is een van de belangrijkste kenmerken van ontsteking. Het ontstoken weefsel zwelt
op door vocht dat uit de lokale bloedvaatjes naar de interstitiële ruimten (ruimte tussen de
cellen) sijpelt.
o Het teveel aan vocht wordt voornamelijk afgevoerd via lymfevaten
o Soms kan oedemateus weefsel schadelijk zijn: zwelling rond ademhalingswegen kan de
ademhaling belemmeren. Een ernstige zwelling kan ook zeer pijnlijk zijn. Daar staat tegenover
dat oedeem rond een pijnlijk, ontstoken gewricht ervoor zorgt dat het niet teveel kan
bewegen en dus sneller geneest.
Migratie van leukocyten
o Door verlies van vocht wordt het bloed ingedikt en wordt de bloedstroom trager. De
leukocyten (witte bloedcellen, helpen infecties te bestrijden) krijgen nu de kans zich vast te
hechten aan de wanden van de vaten.
Verhoogde temperatuur
o De lichaamstemperatuur stijgt onder invloed van een endogeen pyrogeen (interleukine-1),
dat wordt afgescheiden door macrofagen en granulocyten als reactie op toxinen van
microben of immuuncomplexen. Interleukine-1 is een cytokine dat de thermostaat in de
hypothalamus hoger afstelt, met als gevolg temperatuurverhoging en andere
ontstekingssymptomen, zoals vermoeidheid en verlies van eetlust.
1
