Colleges Verbintenissenrecht
College 1
Wat zijn vermogensrechten waard?:
Zie Vermobo/Van Rijswijk:
- Aannemer Vermobo krijgt nog 40.000 euro
- Bank krijgt nog 120.000 euro
- Loonbedrijf heeft machines verhuurd (is dus eigenaar).
Kan de curator zich over de machines ontfermen?:
Het loonbedrijf heeft een separatistpositie en kan de machines revindiceren (5:2).
Hoe zit het met de aannemer en de bank?:
Hier geldt paritas creditorum 3:277: gelijk in rang.
Ander voorbeeld:
Vermobo heeft een ovk met junior. Vermobo wil senior aanspreken. Ex 6:1 kunnen verbintenissen
alleen ontstaan als dit uit de wet voortvloeit. Hoe zou Vermobo senior dus aan kunnen spreken?
Hij moet dus op zoek gaan naar een solvabele debiteur.
Moet Senior niet gewoon betalen, want hij is eigenaar geworden door natrekking (OGV).
3 opties:
1. Op grond van de aannemingsovk (senior zat erbij en keer ernaar).
2. Onrechtmatig handelen tegens de aannemer (Senior wist ook dat junior het nooit kon
betalen).
3. OGV.
Via 6:1 ga je dus zoeken naar een wettelijke grondslag het moet voortvloeien uit de wet:
- Directe aanspraak (zorgplicht ouders)
- Nader menselijk handelen (ovk, OD, RD).
Vermobo/Van Rijswijk:
Is hier nu een verbintenis? nee, er is geen contract met senior:
1. Hij heeft echter wel een OD gepleegd jegens de aannemer. Junior kon niet betalen en de
situatie speelde zich op de grond van senior af.
2. Tevens is senior ongerechtvaardigd verrijkt.
Zusjes Jansen:
Twee zusjes waren een kast naar beneden aan het dragen. Een zusje had de kast maar met één hand
vast terwijl het andere zusje de kast probeerde te draaien. Dit ging fout en resulteerde in schade. Is
er hier sprake van een OD?:
Rechtbank ja, dit is onrechtmatig.
Hof 50% eigen schuld.
HR ongelukkige samenloop van omstandigheden, dus niet onrechtmatig.
,Planoform/ABN:
Na jarenlange onderhandelingen breekt een partij de onderhandelingen af. Er was echter al een
afspraak gemaakt dus er kan nakoming gevorderd worden.
Het probleem is echter dat er geen schriftelijke vastlegging is. Ons systeem is echter
consensualistisch. Er is dus geen geschrift nodig. De vraag is wel hoe je nu gaat bepalen hoe er een
ovk tot stand is gekomen:
Dan moet je kijken naar de wilsvertrouwensleer (3:33-35) aanbod en aanvaarding (afd. 6.5.2).
In sommige gevallen is er wel een geschrift nodig. Dat ligt aan de situatie. In casu was er nog geen
contract. We zitten dus nog in de precontractuele fase/onderhandelingsfase. In deze fase geldt:
Contractvrijheid:
- Eigen belang: afbreken staat vrij.
- Optimaal gebruik markteconomie.
- Kijken en vergelijken in vrijheid.
Onbegrensde vrijheid?:
Baris/Riezenkamp: gedrag mede laten bepalen door gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.
Dit volgt uit de R&B.
Schadevergoeding?:
Plas/Valburg: er kan zelfs sprake zijn van een recht op schadevergoeding indien afbreken
onaanvaardbaar (terughoudend) is.
CBB/JPO:
1. Rekening houden met elkaars gerechtvaardigde belangen (Baris/Riezenkamp).
2. Ieder is vrij onderhandelingen af te breken, tenzij dit onaanvaardbaar is i.v.m.
(Plas/Valburg):
- Gerechtvaardigd vertrouwen dat er bij voorzetting van de onderhandelingen een
contract zou komen
- Overige omstandigheden van het geval
3. Daarbij moet rekening worden gehouden met:
- De bijdrage van de afbrekende partij aan het vertrouwen van de wederpartij.
- Gerechtvaardigde belangen van de afbrekende partij.
- Onvoorziene omstandigheden.
4. Voortzetting over langere tijd:
- Oordelen op het moment van afbreken.
- Gehele verloop als achtergrond.
5. Strenge en tot terughoudendheid nopende maatstaf.
- De rechter mag niet te snel oordelen dat afbreken onaanvaardbaar is.
| | |
Start GV? Ovk
Inbreuk totstandkomingsvertrouwen:
Vergoeden van positief contractsbelang.
,Positief contractsbelang: de wederpartij brengen in de vermogenspositie die hij zou hebben als het
contract wel gesloten zou zijn:
- Gederfde winst
- Gemaakte kosten.
Heeft Planoform hier recht op?:
De HR oordeelde dat afbreken hier niet onaanvaardbaar was.
Is ABN AMRO dan tot niets verplicht?:
De onderhandelingskosten moeten worden vergoed, omdat:
- Er jarenlang onderhandeld is
- Vertraging van de bouw was geen reden voor afbreken
- ABN wist dat Planoform kosten aan het maken was.
Deze veroordeling wordt gebaseerd op de R&B. Waar vind je dit?:
Je moet kijken naar de bron voor een verbintenis. Kan de R&B een bron zijn voor een verbintenis?:
Dit staat niet in een bepaling, maar dit vind je in Quint/Te Poel:
- Dit past in het stelsel der wet
- Sluit aan bij in de wet geregelde gevallen.
Quint/Te Poel is gecodificeerd in 6:1. De R&B is dus een voorbeeld van hoe een verbintenis uit de
wet kan voortvloeien. De R&B hebben in deze geen wettelijke bepaling, maar er vloeit uit de wet
voort dat de R&B een bron van verbintenissen kunnen zijn.
Ons systeem:
1. Gesloten stelsel van bronnen:
- Wettelijke grondslag vereist
- Geen wilde billijkheidsacties
- Uitgebalanceerd systeem
2. Opening in stelsel van de wet:
- Rechtspraak en doctrine terughoudend
- Voorkeur erkende bronnen
3. Deze geven al veel ruimte:
- Contractvrijheid
- Ongeschreven recht in 6:162.
2 gevallen:
Stichting Postwanorder/Otto BV:
Op de website van Otto BV duikt een nieuwe aanbieding op. Het gaat om een tv van 99 euro. 17
mensen kopen deze tv. Daarna pikt een internetforum deze aanbieding op en al snel willen 14.000
mensen de tv voor deze prijs kopen.
Het blijkt dan dat er een foutje gemaakt is en dat het gaat om de wandsteun voor de tv en niet de tv
zelf. De werkelijke prijs voor die tv ligt tussen 700-1300 euro. Is Otto gehouden aan deze aanbieding?
Ben Amran:
Schoonmaker Ben Amran werkt 7 dagen in de week als schoonmaker. Hij wil graag minder gaan
werken, maar i.p.v. in gesprek te gaan met zijn werkgever, blijft hij gewoon twee weekenden thuis.
,Na een gesprek tussen Ben en werkgever wordt besloten om maar te stoppen. Hij krijgt een brief
thuis waarin staat dat hij ontslag genomen heeft. Ben is het hier niet mee eens en wil dit
terugdraaien. Is hier sprake van ontslagneming?
In beide gevallen gaat het om dezelfde vraag is hier een rechtshandeling tot stand gekomen?
3:33 wil en verklaring moeten overeenstemmen.
Zowel de wil en verklaring van Otto en Ben lopen uiteen.
3:33:
- Verspreking
- Verschrijving
- Geen wilsverklaring
- Communicatiefout.
Eelman/Hin:
Eelman verkoopt zijn boerderij aan Hin. Eelman wil niet nakomen. Hij lijdt aan schizofrenie en dacht
dat het spookte in de boerderij. Dit heeft hij niet verteld aan Hin. Eelman heeft dus een geestelijke
stoornis 3:34:
- Krankzinnigheid
- Dronkenschap/onder invloed
- Stress/overspanning
- Hevige gemoedstoestand.
Als voldaan is aan 3:34, ontbreekt de wil (in juridische zin). Het rechtsgevolg is hier vernietigbaar.
Vernietiging wil zeggen dat er wel een rechtshandeling is, maar deze is aantastbaar.
Heeft Hin nu pech? Nee, zie 3:35 gerechtvaardigd vertrouwen.
Als Hin ervanuit mocht gaan dat Eelman de waarheid sprak en dat hij dit werkelijk wilde, gaat zijn
belang voor dat van Eelman.
Het vertrouwen moet wel gerechtvaardigd zijn. Als er reden voor twijfel is, moet deze twijfel weg
genomen worden via onderzoek. Degene die zich dus beroept op 3:35, moet dus alle twijfel weg
nemen door de situatie te onderzoeken.
3:35 dient dus het belang van het rechtsverkeer.
Kan er ook voorrang worden gegeven aan de belangen/bescherming van de nolens (= Eelman)?:
Ja, deze moet onder curatele worden gesteld. In dit geval zouden zijn belangen voorrang hebben op
het belang van het rechtsverkeer.
Stichting Postwanorder/Otto BV:
Een beetje geïnformeerde consument had hier kunnen weten dat er sprake zou zijn van een
vergissing. Iedereen weet wel dat een tv nooit zo goedkoop kan zijn.
Ben Amran:
Was er hier reden voor twijfel? We hebben het hier over iemand die niet goed Nederlands spreekt.
Hiervoor moet je kijken naar Westhoff/Spronsen.
, Westhoff/Spronsen:
Westhoff is een vrachtwagenchauffeur. Hij komt na een lange rit op zijn werk aan. Zijn auto staat
ergens anders. Hij had van tevoren afgesproken dat iemand hem naar zijn auto zou brengen.
Westhoff wordt boos. Uit woede roept hij dat hij weg gaat en nooit meer terug komt. Hij haalt al zijn
spullen uit zijn vrachtwagen en komt na het weekend niet meer opdagen. Ook Westhoff krijgt een
ontslagbrief thuis.
De A-G zegt dat de werkgever eerst nog even voor de zekerheid moet nagaan of de werknemer
daadwerkelijk ontslag wil nemen. De HR is het hier niet mee eens.
HR: of er reden is voor onderzoek is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Hierbij moet
je letten op de functie en vaardigheden van de werknemer.
Wat is dus de lijn van 3:35?:
- Gerechtvaardigd vertrouwen wordt beschermd
- Bij twijfel geen bescherming.
Ons wettelijk systeem kent wel een noodrem:
6:2 lid 2 3:35 blijft buiten toepassing als het op grond van de R&B onaanvaardbaar is. Deze
uitzondering wordt toegepast in Westhoff/Spronsen.
Is de bescherming van de fidens onaanvaardbaar?:
Er is sprake van een nadelige rechtshandeling voor de nolens en als het niet doorgaat, komt de fidens
niet in de problemen. Bovendien was de nolens niet in staat zijn wil te bepalen op het betreffende
moment.
Als je dan bescherming biedt aan de nolens, schakel je 3:35 uit. Er komt dan geen rechtshandeling tot
stand. Hier geldt dus wel 3:33 en 3:34.
College 1
Wat zijn vermogensrechten waard?:
Zie Vermobo/Van Rijswijk:
- Aannemer Vermobo krijgt nog 40.000 euro
- Bank krijgt nog 120.000 euro
- Loonbedrijf heeft machines verhuurd (is dus eigenaar).
Kan de curator zich over de machines ontfermen?:
Het loonbedrijf heeft een separatistpositie en kan de machines revindiceren (5:2).
Hoe zit het met de aannemer en de bank?:
Hier geldt paritas creditorum 3:277: gelijk in rang.
Ander voorbeeld:
Vermobo heeft een ovk met junior. Vermobo wil senior aanspreken. Ex 6:1 kunnen verbintenissen
alleen ontstaan als dit uit de wet voortvloeit. Hoe zou Vermobo senior dus aan kunnen spreken?
Hij moet dus op zoek gaan naar een solvabele debiteur.
Moet Senior niet gewoon betalen, want hij is eigenaar geworden door natrekking (OGV).
3 opties:
1. Op grond van de aannemingsovk (senior zat erbij en keer ernaar).
2. Onrechtmatig handelen tegens de aannemer (Senior wist ook dat junior het nooit kon
betalen).
3. OGV.
Via 6:1 ga je dus zoeken naar een wettelijke grondslag het moet voortvloeien uit de wet:
- Directe aanspraak (zorgplicht ouders)
- Nader menselijk handelen (ovk, OD, RD).
Vermobo/Van Rijswijk:
Is hier nu een verbintenis? nee, er is geen contract met senior:
1. Hij heeft echter wel een OD gepleegd jegens de aannemer. Junior kon niet betalen en de
situatie speelde zich op de grond van senior af.
2. Tevens is senior ongerechtvaardigd verrijkt.
Zusjes Jansen:
Twee zusjes waren een kast naar beneden aan het dragen. Een zusje had de kast maar met één hand
vast terwijl het andere zusje de kast probeerde te draaien. Dit ging fout en resulteerde in schade. Is
er hier sprake van een OD?:
Rechtbank ja, dit is onrechtmatig.
Hof 50% eigen schuld.
HR ongelukkige samenloop van omstandigheden, dus niet onrechtmatig.
,Planoform/ABN:
Na jarenlange onderhandelingen breekt een partij de onderhandelingen af. Er was echter al een
afspraak gemaakt dus er kan nakoming gevorderd worden.
Het probleem is echter dat er geen schriftelijke vastlegging is. Ons systeem is echter
consensualistisch. Er is dus geen geschrift nodig. De vraag is wel hoe je nu gaat bepalen hoe er een
ovk tot stand is gekomen:
Dan moet je kijken naar de wilsvertrouwensleer (3:33-35) aanbod en aanvaarding (afd. 6.5.2).
In sommige gevallen is er wel een geschrift nodig. Dat ligt aan de situatie. In casu was er nog geen
contract. We zitten dus nog in de precontractuele fase/onderhandelingsfase. In deze fase geldt:
Contractvrijheid:
- Eigen belang: afbreken staat vrij.
- Optimaal gebruik markteconomie.
- Kijken en vergelijken in vrijheid.
Onbegrensde vrijheid?:
Baris/Riezenkamp: gedrag mede laten bepalen door gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.
Dit volgt uit de R&B.
Schadevergoeding?:
Plas/Valburg: er kan zelfs sprake zijn van een recht op schadevergoeding indien afbreken
onaanvaardbaar (terughoudend) is.
CBB/JPO:
1. Rekening houden met elkaars gerechtvaardigde belangen (Baris/Riezenkamp).
2. Ieder is vrij onderhandelingen af te breken, tenzij dit onaanvaardbaar is i.v.m.
(Plas/Valburg):
- Gerechtvaardigd vertrouwen dat er bij voorzetting van de onderhandelingen een
contract zou komen
- Overige omstandigheden van het geval
3. Daarbij moet rekening worden gehouden met:
- De bijdrage van de afbrekende partij aan het vertrouwen van de wederpartij.
- Gerechtvaardigde belangen van de afbrekende partij.
- Onvoorziene omstandigheden.
4. Voortzetting over langere tijd:
- Oordelen op het moment van afbreken.
- Gehele verloop als achtergrond.
5. Strenge en tot terughoudendheid nopende maatstaf.
- De rechter mag niet te snel oordelen dat afbreken onaanvaardbaar is.
| | |
Start GV? Ovk
Inbreuk totstandkomingsvertrouwen:
Vergoeden van positief contractsbelang.
,Positief contractsbelang: de wederpartij brengen in de vermogenspositie die hij zou hebben als het
contract wel gesloten zou zijn:
- Gederfde winst
- Gemaakte kosten.
Heeft Planoform hier recht op?:
De HR oordeelde dat afbreken hier niet onaanvaardbaar was.
Is ABN AMRO dan tot niets verplicht?:
De onderhandelingskosten moeten worden vergoed, omdat:
- Er jarenlang onderhandeld is
- Vertraging van de bouw was geen reden voor afbreken
- ABN wist dat Planoform kosten aan het maken was.
Deze veroordeling wordt gebaseerd op de R&B. Waar vind je dit?:
Je moet kijken naar de bron voor een verbintenis. Kan de R&B een bron zijn voor een verbintenis?:
Dit staat niet in een bepaling, maar dit vind je in Quint/Te Poel:
- Dit past in het stelsel der wet
- Sluit aan bij in de wet geregelde gevallen.
Quint/Te Poel is gecodificeerd in 6:1. De R&B is dus een voorbeeld van hoe een verbintenis uit de
wet kan voortvloeien. De R&B hebben in deze geen wettelijke bepaling, maar er vloeit uit de wet
voort dat de R&B een bron van verbintenissen kunnen zijn.
Ons systeem:
1. Gesloten stelsel van bronnen:
- Wettelijke grondslag vereist
- Geen wilde billijkheidsacties
- Uitgebalanceerd systeem
2. Opening in stelsel van de wet:
- Rechtspraak en doctrine terughoudend
- Voorkeur erkende bronnen
3. Deze geven al veel ruimte:
- Contractvrijheid
- Ongeschreven recht in 6:162.
2 gevallen:
Stichting Postwanorder/Otto BV:
Op de website van Otto BV duikt een nieuwe aanbieding op. Het gaat om een tv van 99 euro. 17
mensen kopen deze tv. Daarna pikt een internetforum deze aanbieding op en al snel willen 14.000
mensen de tv voor deze prijs kopen.
Het blijkt dan dat er een foutje gemaakt is en dat het gaat om de wandsteun voor de tv en niet de tv
zelf. De werkelijke prijs voor die tv ligt tussen 700-1300 euro. Is Otto gehouden aan deze aanbieding?
Ben Amran:
Schoonmaker Ben Amran werkt 7 dagen in de week als schoonmaker. Hij wil graag minder gaan
werken, maar i.p.v. in gesprek te gaan met zijn werkgever, blijft hij gewoon twee weekenden thuis.
,Na een gesprek tussen Ben en werkgever wordt besloten om maar te stoppen. Hij krijgt een brief
thuis waarin staat dat hij ontslag genomen heeft. Ben is het hier niet mee eens en wil dit
terugdraaien. Is hier sprake van ontslagneming?
In beide gevallen gaat het om dezelfde vraag is hier een rechtshandeling tot stand gekomen?
3:33 wil en verklaring moeten overeenstemmen.
Zowel de wil en verklaring van Otto en Ben lopen uiteen.
3:33:
- Verspreking
- Verschrijving
- Geen wilsverklaring
- Communicatiefout.
Eelman/Hin:
Eelman verkoopt zijn boerderij aan Hin. Eelman wil niet nakomen. Hij lijdt aan schizofrenie en dacht
dat het spookte in de boerderij. Dit heeft hij niet verteld aan Hin. Eelman heeft dus een geestelijke
stoornis 3:34:
- Krankzinnigheid
- Dronkenschap/onder invloed
- Stress/overspanning
- Hevige gemoedstoestand.
Als voldaan is aan 3:34, ontbreekt de wil (in juridische zin). Het rechtsgevolg is hier vernietigbaar.
Vernietiging wil zeggen dat er wel een rechtshandeling is, maar deze is aantastbaar.
Heeft Hin nu pech? Nee, zie 3:35 gerechtvaardigd vertrouwen.
Als Hin ervanuit mocht gaan dat Eelman de waarheid sprak en dat hij dit werkelijk wilde, gaat zijn
belang voor dat van Eelman.
Het vertrouwen moet wel gerechtvaardigd zijn. Als er reden voor twijfel is, moet deze twijfel weg
genomen worden via onderzoek. Degene die zich dus beroept op 3:35, moet dus alle twijfel weg
nemen door de situatie te onderzoeken.
3:35 dient dus het belang van het rechtsverkeer.
Kan er ook voorrang worden gegeven aan de belangen/bescherming van de nolens (= Eelman)?:
Ja, deze moet onder curatele worden gesteld. In dit geval zouden zijn belangen voorrang hebben op
het belang van het rechtsverkeer.
Stichting Postwanorder/Otto BV:
Een beetje geïnformeerde consument had hier kunnen weten dat er sprake zou zijn van een
vergissing. Iedereen weet wel dat een tv nooit zo goedkoop kan zijn.
Ben Amran:
Was er hier reden voor twijfel? We hebben het hier over iemand die niet goed Nederlands spreekt.
Hiervoor moet je kijken naar Westhoff/Spronsen.
, Westhoff/Spronsen:
Westhoff is een vrachtwagenchauffeur. Hij komt na een lange rit op zijn werk aan. Zijn auto staat
ergens anders. Hij had van tevoren afgesproken dat iemand hem naar zijn auto zou brengen.
Westhoff wordt boos. Uit woede roept hij dat hij weg gaat en nooit meer terug komt. Hij haalt al zijn
spullen uit zijn vrachtwagen en komt na het weekend niet meer opdagen. Ook Westhoff krijgt een
ontslagbrief thuis.
De A-G zegt dat de werkgever eerst nog even voor de zekerheid moet nagaan of de werknemer
daadwerkelijk ontslag wil nemen. De HR is het hier niet mee eens.
HR: of er reden is voor onderzoek is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Hierbij moet
je letten op de functie en vaardigheden van de werknemer.
Wat is dus de lijn van 3:35?:
- Gerechtvaardigd vertrouwen wordt beschermd
- Bij twijfel geen bescherming.
Ons wettelijk systeem kent wel een noodrem:
6:2 lid 2 3:35 blijft buiten toepassing als het op grond van de R&B onaanvaardbaar is. Deze
uitzondering wordt toegepast in Westhoff/Spronsen.
Is de bescherming van de fidens onaanvaardbaar?:
Er is sprake van een nadelige rechtshandeling voor de nolens en als het niet doorgaat, komt de fidens
niet in de problemen. Bovendien was de nolens niet in staat zijn wil te bepalen op het betreffende
moment.
Als je dan bescherming biedt aan de nolens, schakel je 3:35 uit. Er komt dan geen rechtshandeling tot
stand. Hier geldt dus wel 3:33 en 3:34.
