Mevissen EMDR bij (L)VB:
Het is bekend dat een verstandelijke beperking (VB) samengaat met een verhoogd risico op
blootstelling aan potentieel traumatische gebeurtenissen en andere, op het eerste gezicht
minder ingrijpende, negatieve ervaringen. We weten inmiddels ook dat een VB tevens een
risicofactor is voor het ontwikkelen van trauma- en stressor gerelateerde stoornissen.
Desondanks blijven posttraumatische-stressklachten bij jeugdigen en volwassenen met een
VB relatief vaak onopgemerkt en bijgevolg onbehandeld.
In de verstandelijk gehandicaptenzorg gebeurt dit omdat emotionele en gedragsproblemen
bij mensen met een VB (IQ < 70) niet zelden worden toegeschreven aan de beperking zelf
(diagnostic overshadowing). In de GGZ speelt een andere factor mee. Patiënten met een IQ
tussen 70 en 85 (aangeduid met zwakbegaafdheid) worden geïndiceerd voor behandeling
binnen de reguliere GGZ. Daar is men wat betreft attitude, bejegening en protocollen vaak
niet voorbereid op deze patiënten als het gaat om behandeling van dit soort klachten. Het
gevolg is dat veel verstandelijk beperkte mensen met posttraumatische-stressklachten
onnodig (lang) lijden en langdurig gebruikmaken van kostbare maatschappelijke en
(geestelijke-)gezondheidszorgvoorzieningen, omdat hen een adequate behandeling wordt
onthouden.
EMDR is een geschikte en effectieve behandelmethode voor deze mensen, op voorwaarde
dat werkwijze en instructies worden aangepast aan hun ontwikkelingsniveau.
Traumatische gebeurtenissen en PTSS bij mensen met een VB:
Mensen met een VB hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van gedrags- en
psychische stoornissen, waaronder PTSS. Aangenomen wordt dat de biologische,
psychologische en sociale risicofactoren die psychopathologie veroorzaken vaker voorkomen
bij deze mensen dan bij hun gemiddeld begaafde leeftijdsgenoten.
Het meemaken van allerlei negatieve life events is een risicofactor voor het ontwikkelen van
PTSS. Potentieel traumatische levensgebeurtenissen, waaronder mishandeling, seksueel
misbruik, verwaarlozing, verlieservaring en levensbedreigende ziekten, komen gemiddeld
genomen vaker voor bij mensen met VB, en er is een oorzakelijke relatie tussen enerzijds
dergelijke gebeurtenissen en anderzijds angst- en stemmingsproblemen, en
gedragsproblemen.
Mensen met een VB zijn vatbaarder voor de ontregelende gevolgen van
levensgebeurtenissen en traumatisering. Vroegtijdige separatie van ouders vanwege
uithuisplaatsing of ziekenhuisopname, tekortkomingen ten aanzien van vaardigheden en
inzicht om met dergelijke gebeurtenissen om te gaan, en ontbreken van ondersteuning en
een ondersteunend netwerk zorgen ervoor dat mensen met een VB sneller een PTSS
ontwikkelen. Niet in de laatste plaats kan het besef van mensen dat zij een verstandelijke
beperking heb- ben eveneens potentieel traumatisch zijn.
Diagnostiek van PTSS bij VB:
Aangenomen wordt dat de symptomen van PTSS bij mensen met een VB vergelijkbaar zijn
met die van gemiddeld begaafde kinderen. De laatste jaren is er meer onderzoek gedaan
Het is bekend dat een verstandelijke beperking (VB) samengaat met een verhoogd risico op
blootstelling aan potentieel traumatische gebeurtenissen en andere, op het eerste gezicht
minder ingrijpende, negatieve ervaringen. We weten inmiddels ook dat een VB tevens een
risicofactor is voor het ontwikkelen van trauma- en stressor gerelateerde stoornissen.
Desondanks blijven posttraumatische-stressklachten bij jeugdigen en volwassenen met een
VB relatief vaak onopgemerkt en bijgevolg onbehandeld.
In de verstandelijk gehandicaptenzorg gebeurt dit omdat emotionele en gedragsproblemen
bij mensen met een VB (IQ < 70) niet zelden worden toegeschreven aan de beperking zelf
(diagnostic overshadowing). In de GGZ speelt een andere factor mee. Patiënten met een IQ
tussen 70 en 85 (aangeduid met zwakbegaafdheid) worden geïndiceerd voor behandeling
binnen de reguliere GGZ. Daar is men wat betreft attitude, bejegening en protocollen vaak
niet voorbereid op deze patiënten als het gaat om behandeling van dit soort klachten. Het
gevolg is dat veel verstandelijk beperkte mensen met posttraumatische-stressklachten
onnodig (lang) lijden en langdurig gebruikmaken van kostbare maatschappelijke en
(geestelijke-)gezondheidszorgvoorzieningen, omdat hen een adequate behandeling wordt
onthouden.
EMDR is een geschikte en effectieve behandelmethode voor deze mensen, op voorwaarde
dat werkwijze en instructies worden aangepast aan hun ontwikkelingsniveau.
Traumatische gebeurtenissen en PTSS bij mensen met een VB:
Mensen met een VB hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van gedrags- en
psychische stoornissen, waaronder PTSS. Aangenomen wordt dat de biologische,
psychologische en sociale risicofactoren die psychopathologie veroorzaken vaker voorkomen
bij deze mensen dan bij hun gemiddeld begaafde leeftijdsgenoten.
Het meemaken van allerlei negatieve life events is een risicofactor voor het ontwikkelen van
PTSS. Potentieel traumatische levensgebeurtenissen, waaronder mishandeling, seksueel
misbruik, verwaarlozing, verlieservaring en levensbedreigende ziekten, komen gemiddeld
genomen vaker voor bij mensen met VB, en er is een oorzakelijke relatie tussen enerzijds
dergelijke gebeurtenissen en anderzijds angst- en stemmingsproblemen, en
gedragsproblemen.
Mensen met een VB zijn vatbaarder voor de ontregelende gevolgen van
levensgebeurtenissen en traumatisering. Vroegtijdige separatie van ouders vanwege
uithuisplaatsing of ziekenhuisopname, tekortkomingen ten aanzien van vaardigheden en
inzicht om met dergelijke gebeurtenissen om te gaan, en ontbreken van ondersteuning en
een ondersteunend netwerk zorgen ervoor dat mensen met een VB sneller een PTSS
ontwikkelen. Niet in de laatste plaats kan het besef van mensen dat zij een verstandelijke
beperking heb- ben eveneens potentieel traumatisch zijn.
Diagnostiek van PTSS bij VB:
Aangenomen wordt dat de symptomen van PTSS bij mensen met een VB vergelijkbaar zijn
met die van gemiddeld begaafde kinderen. De laatste jaren is er meer onderzoek gedaan
