Week 1 – Dynamiek van het ondernemingsrecht
Boek 2: vennootschapsrecht; BV, NV, cooperatie en onderlinge
waarborgmaatschappij
Artikel 2:5 BW
Dit artikel geeft de rechtspersoon (zoals een BV, NV, stichting, vereniging,
etc.) een juridische status die vergelijkbaar is met die van een natuurlijk persoon
(zoals jij en ik). Met andere woorden:
Een rechtspersoon kan contracten sluiten, eigendom bezitten,
procederen (en aangeklaagd worden), net zoals een mens dat kan.
Tenzij de wet expliciet iets anders bepaalt, heeft de rechtspersoon
dezelfde rechten en verplichtingen als een natuurlijk persoon.
Artikel 2:25 BW: Dwingend recht
4 Soorten rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid: 1. Eenmanszaak 2. De VOF
3. CV 4. Maatschap
7 Soorten rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid 1. BV 2. NV 3. Vereniging 4.
Cooperatie 5. Stichting 6. Onderlinge waarborgmaatschappij 7. Kerkgenootschap
3 soorten organen BV en de BV: 1. Algemene vergadering aandeelhouders 2.
Bestuur 3. Optioneel een RvC, Aandeelhouderscommissie of groepsvergadering
Belangrijkste verschil rechtspersoon en natuurlijke persoon:
Verschil onderneming en ondernemer:
Verschil rechtspersoon als instituut vs. rechtspersoon als instrument:
7 soorten typische kapitaalvennootschappen: 1. Eenmans- BV 2. Concerndochter-
BV 3. DGA-BV 4. Familie BV 5. Quasi VOF BV 6. Joint Venture 7. Beurs NV
Betekenis eenmanszaak: Soort bedrijfsvorm waarbij een persoon alle
verantwoordelijkheden heeft voor het bedrijf. Hij is oprichter, eigenaar en
beheerder. Alles in eigen naam. Hij is privé aansprakelijk en verantwoordelijk voor
alle activiteiten, eisen en verplichtingen. Hij heeft alle zeggenschap en kan
personeel aannemen.
Betekenis VOF: Bedrijf met minimaal 2 personen die samenwerken onder EEN
naam. Iedere persoon is mede-eigenaar en brengt iets in, bijv. geld of arbeid. Een
minimum kapitaal is niet nodig. De VOF is geen rechtspersoon. Vennoten zijn met
hun eigen geld aansprakelijk voor mogelijke zakelijke schulden van het bedrijf.
Betekenis CV: Samenwerkingsverband met min. 2 personen. Beherende en stille
vennoten. Beherende vennoten hebben dagelijkse leiding. Stille/commanditaire
zijn alleen financieel betrokken en verstrekken kapitaal. Ze zijn niet bezig met het
bedrijf, anders dan aandeelhouders bij een BV. Ze hebben een beheer verbod,
indien dit wordt overtreden is de vennoot hoofdelijk aansprakelijk voor alle
schulden.
,Betekenis maatschap: Samenwerkingsverband met minimaal 2 personen welke
allemaal eigenaar zijn. Maten voeren een beroep uit. Bijvoorbeeld tandartsen. Ze
brengen allemaal wat in, goederen of arbeid
Onderlinge waarborgmaatschappij: een coöperatie, enkel voor verzekeraars
Coöperatie; bestaat uit leden welke profiteren va voordelen uit collectief, bijv.
Friesland Campina
NV/BV: Kapitaal is verdeeld in aandelen welke in bezit zijn van aandeelhouders.
Aandeelhouders hebben stemrecht en kunnen hiermee macht uitoefenen in het
bedrijf. Daarnaast kunnen aandelen recht hebben op winst. Het bestuur zorgt
voor de dagelijkse leiding.
Vereniging: organisatie welke geen doel heeft om winst te maken, meestal voor
maatschappelijke activiteiten, bijvoorbeeld sportvereniging. Ze mogen wel winst
maken maar niet uitkeren, het moet weer gebruikt worden voor de
ledenvereniging.
Stichting: Organisatie zonder doel om winst te maken. Ze proberen een
maatschappelijk, sociaal of ideeel doel te behalen. Ze mogen winst maken mits
weer gebruikt in stichting.
Algemene vergadering van aandeelhouders: Deze vertegenwoordigen het
kapitaal (eigenaarsbelang). De beslissingen liggen op het gebied van de structuur
van de vennootschap (Statutenwijziging, ontbinding, etc.). Ze hebben het recht
tot benoeming van bestuurders en commissarissen.
Bestuur betekenis: Centrale dagelijks leiding. Bestuur en AVA mogen in beginsel
niet op elkaars terrein komen. Toch kunnen statuten bepalen dat het bestuur zich
dient te gedragen naar concrete aanwijzingen van een ander orgaan.
Betekenis rechtspersoon: Staan gelijk met natuurlijke personen. Formele
scheiding tussen ondernemings en privé vermogen. Rechtspersonen hebben
crediteuren welke alleen verhaal kunnen halen op het ondernemingsvermogen en
niet het prive vermogen van aandeelhouders
Betekenis natuurlijke personen; mensen van vlees en bloed (bijv. eenmanszaak),
al dan niet gezamenlijk met anderen via contractuele samenwerking (bijv. vof).
Hierbij geen afgescheiden vermogen. Ondernemer is zelf aansprakelijk voor
crediteuren.
Verschil onderneming en ondernemer: Ondernemer is het rechtssubject die de
onderneming in stand houdt (natuurlijke persoon of rechtspersoon), de
onderneming is het rechtssubject; activa en passiva wat door de onderneming is
bestemd op winst gerichte activiteiten.
Verschil rechtspersoon als instituut of als instrument: Als instituut is de
onderneming een organisatie van mensen. Niet alleen de eigenaar of persoon die
het eigenaarsbelang vertegenwoordigen worden daarbij betrokken maar met
name de werknemers. De belangen van de werknemers spelen een gewichtige
rol en het winst maken vervalt. Als instrument wordt de onderneming gezien als
een door de eigenaar beheerste organisatie, als instrument ten dienste van diens
economisch streven. De eigenaar is primair de ondernemer, hij drijft de
onderneming.
,Eenmans-BV: eenmansondernemer brengt zij onderneming in een een BV. De BV
wordt ondernemer en de eenmansondernemer aandeelhouder en enig
bestuurder.
Concerndochter-BV: Er is een aandeelhouder (moeder) die 100% houdt en een
bestuur benoemt dat conform de instructies van de moeder beleid voert.
Quasi VOF BV: Persoonsgebonden samenwerkings BV. Bijvoorbeeld A B en C
brengen hun VOF in in een door hen opgerichte BV met als doel hun onderneming
nu samen voort te zetten in de BV ipv alleen in de VOF. De BV wordt ondernemer
en de voormalige vennoten elk aandeelhouder en bestuurder in de quasi VOF BV
Joint Venture: Besloten verhouding; een BV die veel voorkomt. Beide zijn 50/50
aandeelhouder en sluiten een joint venture overeenkomst om hier samen een
nieuwe activiteit op te starten. Gebeurt vaak in een start up fase waarbij
bedrijven kennis en technologie samenbrengen om nieuwe activiteiten te starten.
Ze maken afspraken over hoe lang het wordt gefinancierd en wat ze qua
personeel en kennis inbrengen.
Beurs NV: Open verhouding; vennootschapsrechterlijke verhoudingen gaan open.
Er zijn veel aandeelhouders die elkaar niet kennen en niet in staat zijn om
onderling samen te werken.
Week 1 - Arresten & WRTS
HR Arrest ABN AMRO/VEB: Strategie en beleid bij Beurs-NV wordt bepaald
door het bestuur en NIET aandeelhouders. Dit geldt ook bij familie BV’s met veel
generaties. In dit geval is het functioneel om een strategie en beleid te laten
bepalen door het bestuur.
Incorporatieleer (artikel 10:118 BW): Buitenlandse rechtsvormen worden in
Nederland erkend, ondernemingen zijn vrijer om het op hun van toepassing
zijnde systeem te kiezen en het kunnen ontplooien van activiteiten in andere
lidstaten
HR Arrest Inspire Art;
Engelse vennootschap wil inschrijven bij de KVK in Nederland. De KvK weigert dit
op grond van de wet op de formeel buitenlandse vennootschappen. De Hoge
Raad stelt dat de redenen waarom de vennootschap opgericht is in een andere
lidstaat en de werkzaamheden volledig in een andere lidstaat uitoefent ontneemt
niet het recht om zich te beroepen op de vrijheid van vestiging tenzij sprake van
misbruik.
Een EU-lidstaat mag een vennootschap die rechtsgeldig is opgericht in
een andere lidstaat niet extra eisen opleggen (zoals kapitaalsvereisten),
enkel omdat die vennootschap haar activiteiten in de eerste lidstaat
uitoefent.
HR Arrest Polbud:
Poolse vennootschap wil zijn statutaire zetel naar Luxemburg verplaatsen maar
zijn werkelijke zetel in Polen houden. Hij wil zijn rechtspersoonlijkheid behouden
(dus zonder eerst tot ontbinding en vereffening over te hoeven gaan). Polen eist
echter wel ontbinding en vereffening.
, De Hoge Raad stelt dat Polbud o.g.v. VWEU het recht heeft om te zetten
in een vennootschap naar Luxemburgs recht voor zo ver is voldaan aan
de in Luxemburgse recht gestelde oprichtingsvoorwaarden.
Het hof oordeelt dat de poolse wet, welke voorschreef dat een poolse
vennootschap die haar zetel wilde verplaatsen naar het buitenland weliswaar niet
haar rechtspersoonlijkheid verloor maar wel in polen formeel moest worden
ontbonden en geliquideerd, in strijd is met de vrijheid van vestiging. Je mag als
ondernemer dus zelf kiezen waar je je zetel vestigt in de EU en welk
ondernemingsrecht op jouw onderneming van toepassing is
Een vennootschap mag haar statutaire zetel verplaatsen naar een andere EU-
lidstaat met behoud van rechtspersoonlijkheid, ook als het enige doel daarvan is
te profiteren van gunstiger regelgeving. Wel moet in dit geval voldaan worden
aan de in het andere land’s gestelde oprichtingsvoorwaarden.
Week 2 – Personenvennootschappen
Zaakscrediteuren hebben 2 samenlopende vorderingen
Week 2 – Arresten & WRTS
Noem 3 personenvennootschappen: Maatschap, VOF en CV
4 Verschillen rechtspersoon en personenvennootschappen 1.
Personenvennootschappen worden beheerst door een contract 2. Rechtspersonen
hebben rechtspersoonlijkheid 3. Rechtspersonen hebben een eigen vermogen 4.
Aandeelhouders van rechtspersonen zijn niet privé aansprakelijk
Heeft een personenvennootschap rechtspersoonlijkheid? Nee, het ligt er
wel dicht tegenaan. HR VOF totaalbouw; het heeft enige mate van
goederenrechtelijke en procesrechtelijke zelfstandigheid (rechtssubjectiviteit)
maar niet volledig
4 arresten m.b.t. Vennootschap onder firma’s 1. Boeschoten/Besier 2. Van
den Broeke/van der linden 3. HR VOF totaalbouw 4. HR UWV/ B q.q.
HR Arrest Boeschoten/Besier: 2 vennoten gingen failliet en de VOF werd
ontbonden. Crediteuren van de VOF waren ‘’eerst’’ maar privé crediteuren van de
vennoten vonden dat zij net zo hoog in de rang stonden omdat de VOF geen
rechtspersoon is en geen afgescheiden vermogen heeft. De HR oordeelde dat het
vennootschapsvermogen een aparte gemeenschap is waar ook bijzondere
schuldeisers van de vennoten niet zomaar aanspraak op kunnen maken. De
baten van de ontbonden VOF moeten eerst worden verdeeld onder crediteuren
van de VOF. Pas hierna komen resterende baten uit de VOF bij de privé
schuldeisers. De VOF heeft dus zonder een rechtspersoon te zijn een
afgescheiden vermogen.
HR Arrest van den Broeke/van der linden: Een vennoot kan niet vrijelijk
beschikken over diens deel van het vermogen ingebracht in de vennootschap.
HR Arrest VOF totaalbouw: Het faillissement van een VOF leidt niet
automatisch tot faillissement van de vennoten. De VOF heeft een afgescheiden
Boek 2: vennootschapsrecht; BV, NV, cooperatie en onderlinge
waarborgmaatschappij
Artikel 2:5 BW
Dit artikel geeft de rechtspersoon (zoals een BV, NV, stichting, vereniging,
etc.) een juridische status die vergelijkbaar is met die van een natuurlijk persoon
(zoals jij en ik). Met andere woorden:
Een rechtspersoon kan contracten sluiten, eigendom bezitten,
procederen (en aangeklaagd worden), net zoals een mens dat kan.
Tenzij de wet expliciet iets anders bepaalt, heeft de rechtspersoon
dezelfde rechten en verplichtingen als een natuurlijk persoon.
Artikel 2:25 BW: Dwingend recht
4 Soorten rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid: 1. Eenmanszaak 2. De VOF
3. CV 4. Maatschap
7 Soorten rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid 1. BV 2. NV 3. Vereniging 4.
Cooperatie 5. Stichting 6. Onderlinge waarborgmaatschappij 7. Kerkgenootschap
3 soorten organen BV en de BV: 1. Algemene vergadering aandeelhouders 2.
Bestuur 3. Optioneel een RvC, Aandeelhouderscommissie of groepsvergadering
Belangrijkste verschil rechtspersoon en natuurlijke persoon:
Verschil onderneming en ondernemer:
Verschil rechtspersoon als instituut vs. rechtspersoon als instrument:
7 soorten typische kapitaalvennootschappen: 1. Eenmans- BV 2. Concerndochter-
BV 3. DGA-BV 4. Familie BV 5. Quasi VOF BV 6. Joint Venture 7. Beurs NV
Betekenis eenmanszaak: Soort bedrijfsvorm waarbij een persoon alle
verantwoordelijkheden heeft voor het bedrijf. Hij is oprichter, eigenaar en
beheerder. Alles in eigen naam. Hij is privé aansprakelijk en verantwoordelijk voor
alle activiteiten, eisen en verplichtingen. Hij heeft alle zeggenschap en kan
personeel aannemen.
Betekenis VOF: Bedrijf met minimaal 2 personen die samenwerken onder EEN
naam. Iedere persoon is mede-eigenaar en brengt iets in, bijv. geld of arbeid. Een
minimum kapitaal is niet nodig. De VOF is geen rechtspersoon. Vennoten zijn met
hun eigen geld aansprakelijk voor mogelijke zakelijke schulden van het bedrijf.
Betekenis CV: Samenwerkingsverband met min. 2 personen. Beherende en stille
vennoten. Beherende vennoten hebben dagelijkse leiding. Stille/commanditaire
zijn alleen financieel betrokken en verstrekken kapitaal. Ze zijn niet bezig met het
bedrijf, anders dan aandeelhouders bij een BV. Ze hebben een beheer verbod,
indien dit wordt overtreden is de vennoot hoofdelijk aansprakelijk voor alle
schulden.
,Betekenis maatschap: Samenwerkingsverband met minimaal 2 personen welke
allemaal eigenaar zijn. Maten voeren een beroep uit. Bijvoorbeeld tandartsen. Ze
brengen allemaal wat in, goederen of arbeid
Onderlinge waarborgmaatschappij: een coöperatie, enkel voor verzekeraars
Coöperatie; bestaat uit leden welke profiteren va voordelen uit collectief, bijv.
Friesland Campina
NV/BV: Kapitaal is verdeeld in aandelen welke in bezit zijn van aandeelhouders.
Aandeelhouders hebben stemrecht en kunnen hiermee macht uitoefenen in het
bedrijf. Daarnaast kunnen aandelen recht hebben op winst. Het bestuur zorgt
voor de dagelijkse leiding.
Vereniging: organisatie welke geen doel heeft om winst te maken, meestal voor
maatschappelijke activiteiten, bijvoorbeeld sportvereniging. Ze mogen wel winst
maken maar niet uitkeren, het moet weer gebruikt worden voor de
ledenvereniging.
Stichting: Organisatie zonder doel om winst te maken. Ze proberen een
maatschappelijk, sociaal of ideeel doel te behalen. Ze mogen winst maken mits
weer gebruikt in stichting.
Algemene vergadering van aandeelhouders: Deze vertegenwoordigen het
kapitaal (eigenaarsbelang). De beslissingen liggen op het gebied van de structuur
van de vennootschap (Statutenwijziging, ontbinding, etc.). Ze hebben het recht
tot benoeming van bestuurders en commissarissen.
Bestuur betekenis: Centrale dagelijks leiding. Bestuur en AVA mogen in beginsel
niet op elkaars terrein komen. Toch kunnen statuten bepalen dat het bestuur zich
dient te gedragen naar concrete aanwijzingen van een ander orgaan.
Betekenis rechtspersoon: Staan gelijk met natuurlijke personen. Formele
scheiding tussen ondernemings en privé vermogen. Rechtspersonen hebben
crediteuren welke alleen verhaal kunnen halen op het ondernemingsvermogen en
niet het prive vermogen van aandeelhouders
Betekenis natuurlijke personen; mensen van vlees en bloed (bijv. eenmanszaak),
al dan niet gezamenlijk met anderen via contractuele samenwerking (bijv. vof).
Hierbij geen afgescheiden vermogen. Ondernemer is zelf aansprakelijk voor
crediteuren.
Verschil onderneming en ondernemer: Ondernemer is het rechtssubject die de
onderneming in stand houdt (natuurlijke persoon of rechtspersoon), de
onderneming is het rechtssubject; activa en passiva wat door de onderneming is
bestemd op winst gerichte activiteiten.
Verschil rechtspersoon als instituut of als instrument: Als instituut is de
onderneming een organisatie van mensen. Niet alleen de eigenaar of persoon die
het eigenaarsbelang vertegenwoordigen worden daarbij betrokken maar met
name de werknemers. De belangen van de werknemers spelen een gewichtige
rol en het winst maken vervalt. Als instrument wordt de onderneming gezien als
een door de eigenaar beheerste organisatie, als instrument ten dienste van diens
economisch streven. De eigenaar is primair de ondernemer, hij drijft de
onderneming.
,Eenmans-BV: eenmansondernemer brengt zij onderneming in een een BV. De BV
wordt ondernemer en de eenmansondernemer aandeelhouder en enig
bestuurder.
Concerndochter-BV: Er is een aandeelhouder (moeder) die 100% houdt en een
bestuur benoemt dat conform de instructies van de moeder beleid voert.
Quasi VOF BV: Persoonsgebonden samenwerkings BV. Bijvoorbeeld A B en C
brengen hun VOF in in een door hen opgerichte BV met als doel hun onderneming
nu samen voort te zetten in de BV ipv alleen in de VOF. De BV wordt ondernemer
en de voormalige vennoten elk aandeelhouder en bestuurder in de quasi VOF BV
Joint Venture: Besloten verhouding; een BV die veel voorkomt. Beide zijn 50/50
aandeelhouder en sluiten een joint venture overeenkomst om hier samen een
nieuwe activiteit op te starten. Gebeurt vaak in een start up fase waarbij
bedrijven kennis en technologie samenbrengen om nieuwe activiteiten te starten.
Ze maken afspraken over hoe lang het wordt gefinancierd en wat ze qua
personeel en kennis inbrengen.
Beurs NV: Open verhouding; vennootschapsrechterlijke verhoudingen gaan open.
Er zijn veel aandeelhouders die elkaar niet kennen en niet in staat zijn om
onderling samen te werken.
Week 1 - Arresten & WRTS
HR Arrest ABN AMRO/VEB: Strategie en beleid bij Beurs-NV wordt bepaald
door het bestuur en NIET aandeelhouders. Dit geldt ook bij familie BV’s met veel
generaties. In dit geval is het functioneel om een strategie en beleid te laten
bepalen door het bestuur.
Incorporatieleer (artikel 10:118 BW): Buitenlandse rechtsvormen worden in
Nederland erkend, ondernemingen zijn vrijer om het op hun van toepassing
zijnde systeem te kiezen en het kunnen ontplooien van activiteiten in andere
lidstaten
HR Arrest Inspire Art;
Engelse vennootschap wil inschrijven bij de KVK in Nederland. De KvK weigert dit
op grond van de wet op de formeel buitenlandse vennootschappen. De Hoge
Raad stelt dat de redenen waarom de vennootschap opgericht is in een andere
lidstaat en de werkzaamheden volledig in een andere lidstaat uitoefent ontneemt
niet het recht om zich te beroepen op de vrijheid van vestiging tenzij sprake van
misbruik.
Een EU-lidstaat mag een vennootschap die rechtsgeldig is opgericht in
een andere lidstaat niet extra eisen opleggen (zoals kapitaalsvereisten),
enkel omdat die vennootschap haar activiteiten in de eerste lidstaat
uitoefent.
HR Arrest Polbud:
Poolse vennootschap wil zijn statutaire zetel naar Luxemburg verplaatsen maar
zijn werkelijke zetel in Polen houden. Hij wil zijn rechtspersoonlijkheid behouden
(dus zonder eerst tot ontbinding en vereffening over te hoeven gaan). Polen eist
echter wel ontbinding en vereffening.
, De Hoge Raad stelt dat Polbud o.g.v. VWEU het recht heeft om te zetten
in een vennootschap naar Luxemburgs recht voor zo ver is voldaan aan
de in Luxemburgse recht gestelde oprichtingsvoorwaarden.
Het hof oordeelt dat de poolse wet, welke voorschreef dat een poolse
vennootschap die haar zetel wilde verplaatsen naar het buitenland weliswaar niet
haar rechtspersoonlijkheid verloor maar wel in polen formeel moest worden
ontbonden en geliquideerd, in strijd is met de vrijheid van vestiging. Je mag als
ondernemer dus zelf kiezen waar je je zetel vestigt in de EU en welk
ondernemingsrecht op jouw onderneming van toepassing is
Een vennootschap mag haar statutaire zetel verplaatsen naar een andere EU-
lidstaat met behoud van rechtspersoonlijkheid, ook als het enige doel daarvan is
te profiteren van gunstiger regelgeving. Wel moet in dit geval voldaan worden
aan de in het andere land’s gestelde oprichtingsvoorwaarden.
Week 2 – Personenvennootschappen
Zaakscrediteuren hebben 2 samenlopende vorderingen
Week 2 – Arresten & WRTS
Noem 3 personenvennootschappen: Maatschap, VOF en CV
4 Verschillen rechtspersoon en personenvennootschappen 1.
Personenvennootschappen worden beheerst door een contract 2. Rechtspersonen
hebben rechtspersoonlijkheid 3. Rechtspersonen hebben een eigen vermogen 4.
Aandeelhouders van rechtspersonen zijn niet privé aansprakelijk
Heeft een personenvennootschap rechtspersoonlijkheid? Nee, het ligt er
wel dicht tegenaan. HR VOF totaalbouw; het heeft enige mate van
goederenrechtelijke en procesrechtelijke zelfstandigheid (rechtssubjectiviteit)
maar niet volledig
4 arresten m.b.t. Vennootschap onder firma’s 1. Boeschoten/Besier 2. Van
den Broeke/van der linden 3. HR VOF totaalbouw 4. HR UWV/ B q.q.
HR Arrest Boeschoten/Besier: 2 vennoten gingen failliet en de VOF werd
ontbonden. Crediteuren van de VOF waren ‘’eerst’’ maar privé crediteuren van de
vennoten vonden dat zij net zo hoog in de rang stonden omdat de VOF geen
rechtspersoon is en geen afgescheiden vermogen heeft. De HR oordeelde dat het
vennootschapsvermogen een aparte gemeenschap is waar ook bijzondere
schuldeisers van de vennoten niet zomaar aanspraak op kunnen maken. De
baten van de ontbonden VOF moeten eerst worden verdeeld onder crediteuren
van de VOF. Pas hierna komen resterende baten uit de VOF bij de privé
schuldeisers. De VOF heeft dus zonder een rechtspersoon te zijn een
afgescheiden vermogen.
HR Arrest van den Broeke/van der linden: Een vennoot kan niet vrijelijk
beschikken over diens deel van het vermogen ingebracht in de vennootschap.
HR Arrest VOF totaalbouw: Het faillissement van een VOF leidt niet
automatisch tot faillissement van de vennoten. De VOF heeft een afgescheiden
