Maastricht University
TAAK 7 EN DAN BEN JE OPEENS
ZIEK, EN SOMS ZELFS CHRONISCH
ZIEK
INHOUDSOPGAVE
Probleemstelling..................................................................................................... 1
Leerdoelen.............................................................................................................. 1
Leerdoel 1: Wat is ziektegedrag?........................................................................1
Leerdoel 2: Wat is van invloed op ziektegedrag? / welke factoren beïnvloeden
of je wel of niet medische hulp gaat zoeken?......................................................3
Leerdoel 3: Wat houdt de ziekenrol in en wat zijn de consequenties van deze
rol?...................................................................................................................... 4
Leerdoel 4: wat is deviant gedrag? Hoe kan ziektegedrag als deviant gedrag
verklaard worden?............................................................................................... 5
Leerdoel 5: wat is stereotypering en stigmatisering?..........................................6
Leerdoel 6: Wat is medicalisering en hospitalisering?.........................................7
PROBLEEMSTELLING
1. Wat bepaald ziektegedrag?
2. Hoe reageert de samenleving op ziekte/ziektegedrag
LEERDOELEN
LEERDOEL 1: WAT IS ZIEKTEGEDRAG?
Cockerman:
, Maastricht University
- Kas and Cobb: The activity undertaken by a person who feels ill for the
purpose of defining that illness and seeking relief from is. De activiteit
die wordt ondernomen door een persoon die zich ziek voelt met
het doel om die ziekte te definiëren en verlichting te zoeken.
- David Mechanic: Illness behaviour refers to the varying ways individuals
respond to bodily indications, how they monitor internal states, define and
interpret symptoms, make attributions, take remedial actions and utilize
various sources of informal, and formal care. some people recognize
particular physical symptoms such as pain, a high fever, or nausea and
seek out a physician for treatment. Others with similar symptoms may
attempt self-medication or dismiss the symptoms as not needing attention.
Ziektegedrag verwijst naar de verschillende manieren waarop
individuen reageren op lichamelijke indicaties, hoe ze interne
toestanden controleren, symptomen definiëren en interpreteren,
attributies maken, herstelmaatregelen nemen en verschillende
bronnen van informele en formele zorg gebruiken. Sommige
mensen herkennen bepaalde fysieke symptomen zoals pijn, hoge
koorts of misselijkheid en zoeken een arts voor behandeling.
Anderen met vergelijkbare symptomen proberen zelfmedicatie of
negeren de symptomen omdat ze vinden dat het geen aandacht
nodig heeft.
Scambler:
- Quah: drie dimensies van ziektegedrag:
o Preventief gedrag: activiteiten die ondernomen worden om de ziekte
te voorkomen.
o Ziektegedrag: activiteiten van een persoon die ziek is om zo de
ziekte te bepalen en een oplossing te zoeken.
o Ziekenrol gedrag: de formele reactie op de symptomen, inclusief het
zoeken van formele hulp en de acties die daarop volgen als patiënt.
Freidson maakt onderscheid naar drie vormen van ziekte:
1. Geconditioneerde legitimiteit = mensen kunnen ‘kou’ oplopen primaire
deviantie wanneer ziekte ernstiger wordt, kan dat leiden tot bepaalde
vrijstellingen en het aannemen van een ziekenrol als secundaire deviantie.
2. Ongeconditioneerde legitimiteit = vrijstelling van normale verplichtingen,
gekoppeld aan de voorwaarde dat de zieke hulp zoekt en alles eraan doet
om beter te worden beperkte legitimiteit, alleen bij acute ziektegevallen
dus niet bij chronisch zieken. Zij hebben onbeperkte legitimiteit,
bijvoorbeeld permanent ontslagen (arbeidsongeschikt)
3. Illegitimiteit = ziekten waar een stigma op rust zoals aids en
geslachtsziekten ze zijn illegitiem, eerder een misdaad dan een ziekte.
Iemand is ontslagen van verplichtingen maar krijgt wel nieuwe
verplichtingen opgelegd.
dit is een idee voor het zoeken van hulp, factoren die bepalen of iemand
hulp gaat zoeken.
TAAK 7 EN DAN BEN JE OPEENS
ZIEK, EN SOMS ZELFS CHRONISCH
ZIEK
INHOUDSOPGAVE
Probleemstelling..................................................................................................... 1
Leerdoelen.............................................................................................................. 1
Leerdoel 1: Wat is ziektegedrag?........................................................................1
Leerdoel 2: Wat is van invloed op ziektegedrag? / welke factoren beïnvloeden
of je wel of niet medische hulp gaat zoeken?......................................................3
Leerdoel 3: Wat houdt de ziekenrol in en wat zijn de consequenties van deze
rol?...................................................................................................................... 4
Leerdoel 4: wat is deviant gedrag? Hoe kan ziektegedrag als deviant gedrag
verklaard worden?............................................................................................... 5
Leerdoel 5: wat is stereotypering en stigmatisering?..........................................6
Leerdoel 6: Wat is medicalisering en hospitalisering?.........................................7
PROBLEEMSTELLING
1. Wat bepaald ziektegedrag?
2. Hoe reageert de samenleving op ziekte/ziektegedrag
LEERDOELEN
LEERDOEL 1: WAT IS ZIEKTEGEDRAG?
Cockerman:
, Maastricht University
- Kas and Cobb: The activity undertaken by a person who feels ill for the
purpose of defining that illness and seeking relief from is. De activiteit
die wordt ondernomen door een persoon die zich ziek voelt met
het doel om die ziekte te definiëren en verlichting te zoeken.
- David Mechanic: Illness behaviour refers to the varying ways individuals
respond to bodily indications, how they monitor internal states, define and
interpret symptoms, make attributions, take remedial actions and utilize
various sources of informal, and formal care. some people recognize
particular physical symptoms such as pain, a high fever, or nausea and
seek out a physician for treatment. Others with similar symptoms may
attempt self-medication or dismiss the symptoms as not needing attention.
Ziektegedrag verwijst naar de verschillende manieren waarop
individuen reageren op lichamelijke indicaties, hoe ze interne
toestanden controleren, symptomen definiëren en interpreteren,
attributies maken, herstelmaatregelen nemen en verschillende
bronnen van informele en formele zorg gebruiken. Sommige
mensen herkennen bepaalde fysieke symptomen zoals pijn, hoge
koorts of misselijkheid en zoeken een arts voor behandeling.
Anderen met vergelijkbare symptomen proberen zelfmedicatie of
negeren de symptomen omdat ze vinden dat het geen aandacht
nodig heeft.
Scambler:
- Quah: drie dimensies van ziektegedrag:
o Preventief gedrag: activiteiten die ondernomen worden om de ziekte
te voorkomen.
o Ziektegedrag: activiteiten van een persoon die ziek is om zo de
ziekte te bepalen en een oplossing te zoeken.
o Ziekenrol gedrag: de formele reactie op de symptomen, inclusief het
zoeken van formele hulp en de acties die daarop volgen als patiënt.
Freidson maakt onderscheid naar drie vormen van ziekte:
1. Geconditioneerde legitimiteit = mensen kunnen ‘kou’ oplopen primaire
deviantie wanneer ziekte ernstiger wordt, kan dat leiden tot bepaalde
vrijstellingen en het aannemen van een ziekenrol als secundaire deviantie.
2. Ongeconditioneerde legitimiteit = vrijstelling van normale verplichtingen,
gekoppeld aan de voorwaarde dat de zieke hulp zoekt en alles eraan doet
om beter te worden beperkte legitimiteit, alleen bij acute ziektegevallen
dus niet bij chronisch zieken. Zij hebben onbeperkte legitimiteit,
bijvoorbeeld permanent ontslagen (arbeidsongeschikt)
3. Illegitimiteit = ziekten waar een stigma op rust zoals aids en
geslachtsziekten ze zijn illegitiem, eerder een misdaad dan een ziekte.
Iemand is ontslagen van verplichtingen maar krijgt wel nieuwe
verplichtingen opgelegd.
dit is een idee voor het zoeken van hulp, factoren die bepalen of iemand
hulp gaat zoeken.
