5.1 begin van de Europese expansie 1500-1800
Portugezen en Spanjaarden als eerste op zoek naar Azië
Zochten bondgenoten tegen de Moslims
Zeeweg naar Azië vinden ---> geen specerijen van Moslims kopen
Portugezen:
1488: bereiken Kaap de Goede Hoop (zuidelijkste punt Afrika)
1498: 3 Portugezen schepen bereiken olv Vasco da Gama, India --->
Zeeweg via Afrika naar Azië
1519-1521: Magelhaen voer om Zuidpunt Amerika naar Azië
Portugezen stichten in Azië aan de kust, Factorijen = handelsposten
bestaande uit een fort, haven, pakhuizen en woningen
- Daaruit werd handel gedreven met de
inheemse bevolking
- Bevoorading van voedsel en water voor
schepen
Spanjaarden:
1492: Columbus ontdekt Amerika (dacht Indië)
Gesteund door Spaanse koning en koningin
Bewoners noemden ze Indianen
Na ontdekkingsreis Magelhaen werd pas duidelijk dat Columbus een
nieuw continent had ontdekt
Wereldwijde handelscontacten leiden tot begin wereldeconomie
Handel tussen verschillende werelddelen (niet in elk land groeide
hetzelfde)
Europa ruilde met Amerika voor suiker (A) en nijverheid (EU)
Aziatische specerijen ruilde Europa met Amerikaans zilver
West – Europa handelde in Afrikaanse slaven
In 17e eeuw weinig handel
Verhandelde producten alleen voor bovenlaag samenleving
Door toenemende welvaart konden steeds meer mensen het kopen
, Ontstaan van handelskapitalisme
' Een vorm van handel met het doel van het maken van winst'
- Kooplieden kochten grondstoffen, vaak in verre landen en lieten het
thuis door arbeiders verwerken
- De kooplieden verkochten de producten dan weer. Zij kregen de
winst
- Europeanen stichten plantagekoloniën
- Spanje en Portugal vestigden in Amerika elk een groot koloniaal rijk
- Gingen erheen voor een nieuw begin
- Belangrijktste doel: zilvermijnen
- Nederlanders legden grote plantages aan in Suriname
---> koffie, tabak, suikerriet
- In 19e eeuw: Europa plantages in Azië
Er ontstaat een trans-atlantische slavenhandel
- Tijd verovering Amerika Slavenhandel in Afrika – Midden Oosten -
Azië
- Europa had veel werkkrachten nodig voor hun plantages in Amerika
- Voerden slavernij in in hun koloniën en kochten slaven uit Afrika
- Slavenhandel kwam in handen van handelscompagnieën die van
hun staat monopolie kregen
- 16e – 19e eeuw: 11-14 miljoen slaven van Afrika naar Amerika
vervoerd
Het Nederlandse aandeel in de slavenhandel
- West-Indische Compagnie (WIC) leverde slaven aan Suriname,
Amerika, Curacao en Sint-Eustatius
- Nederlandse schepen brachten 500.000 slaven van Afrika naar
Amerika, waarvan de helft naar Suriname (4-5% driehoekshandel)
Abolitionisme
'het streven om slavenhandel en slavernij af te schaffen'