Inleiding sociologie – samenvatting
Deel 1 – denken als een socioloog
Hoofdstuk 1 – Questions/vragen
1.1 The sociological perspective
Bij het beantwoorden van vragen nemen sociologen een bepaald perspectief aan. Er bestaat
een individueel perspectief: type van verklaren van menselijk gedrag dat focust op
individuele oorzaken. Sociologen ontkennen individuele oorzaken niet en zijn zich bewust
van de voordelen van individuele behandelingen, maar zij overwegen in hun unieke
perspectief de sociale context (: sociale omgeving waarin mensen zijn ingebed). Sociological
imagination (sociological perspective) (C.W. Mills): type van verklaren van menselijk gedrag
dat focust op sociale oorzaken. Een voorbeeld van een sociale context is het land waarin
mensen wonen. Waar je wordt geboren kan namelijk invloed hebben op individuele
kenmerken. Landen zijn overigens geen statische gehelen: landen veranderen over tijd.
Sociologen zeggen dan ook dat sociale contexten veranderen en ze bestuderen de
menselijke gevolgen van zulke veranderingen.
(Globesity: wereldwijde trend van een toename van obesitas).
Het sociale perspectief verschilt niet enkel van het individuele perspectief vanwege de focus
op sociale oorzaken van gedrag, maar ook omdat het kijkt naar collectieve uitkomsten. Het
sociologische perspectief bestudeert sociale fenomenen: collectief menselijk gedrag.
Sociologen proberen te begrijpen hoe menselijk gedrag resulteert uit gedeelde contextuele
condities en hoe dit vervolgens resulteert in collectieve uitkomsten.
Er zijn drie mogelijke relaties tussen het individuele en sociologische perspectief.
Supplemental perspectives
Vaak betogen sociologen dat het sociologische perspectief het individuele aanvult: samen
zorgen ze voor een uitgebreidere verklaring van menselijk gedrag. Het individuele
perspectief alleen is niet voldoende. Verschillen tussen menselijk gedrag in landen laat zien
dat de sociale context inderdaad een verschil maakt. Een ander bewijs voor het feit dat het
individuele perspectief op gedrag niet voldoende is, is het feit dat individuele behandelingen
vaak falen.
Alternative perspectives
Het individuele en het sociologische perspectief kunnen ook worden gezien als
alternatieven, óf individuele verklaringen óf sociologische verklaringen.
Proximate and ultimate causes
Het idee dat individuele oorzaken van menselijk gedrag ‘proximate/nabije’ oorzaken zijn en
niet de ultieme/allerlaatste oorzaken. Proximate causes zijn factoren die nabij zijn aan het
fenomeen dat de onderzoeker wil verklaren, terwijl ultimate causes de diepere, verborgen
factoren op de achtergrond zijn. Proximate causes kunnen worden verklaard door ultimate
causes (onderliggende oorzaken).
Ook school, familie, buurt en organisaties zijn voorbeelden van sociale contexten. Deze
verschillen echter van bijvoorbeeld landen wat betreft level of schaal. Er zijn drie
verschillende levels: micro-, meso- en macrolevel.
Microlevel: laagste level, namelijk individuen en diens gedrag, houding, bronnen enz.
,Mesolevel: gaat om sociale condities die individuen delen in hun onmiddellijke omgeving,
zoals familie, buurt, school, werkorganisatie, religieuze gemeenschap, politieke organisatie
en sociaal netwerk.
Macrolevel: hoogste level dat individuen delen: landen of groepen landen.
Sociale contexten kunnen refereren naar oftewel het meso- oftewel het macrolevel.
Durkheims studie: Suicide (1897)
Wordt gezien als voorbeeldstudie van hoe je het sociologische perspectief kan toepassen om
gedrag te begrijpen. In het eind van de 19e eeuw was de dominante visie dat suïcide enkel
wordt gedreven door individuele oorzaken. Durkheim liet echter zien dat data over suïcide
niet overeenkomen met de verwachtingen die uit het individuele perspectief voortkomen.
1.2 Social problems
Sociologen bestuderen sociale fenomenen wanneer deze worden gezien als sociale
problemen. Sociale problemen/publieke problemen:
1. Gaan verder dan het individu (het heeft invloed op veel mensen)
2. Zijn problemen waarover veel mensen zich zorgen maken (het is in conflict met
bepaalde waarden)
Persoonlijk probleem: gerelateerd aan het persoonlijke leven van een individu.
Wat geïdentificeerd wordt als een sociaal probleem verschilt over tijd en van context tot
context. Een reden hiervoor is dat de problemen waarmee mensen worden geconfronteerd
fluctueren over tijd en verschillen per samenleving. Een andere reden is dat belangrijke
waarden, wat mensen zien als gewenst, niet een universele constante zijn, maar verschillen
over tijd en plaats. Ook lokaal geconcentreerde problemen kunnen sociale problemen zijn,
ook al hebben ze invloed op minder mensen en/of zijn minder mensen er bezorgd over.
1.3 Three aims of sociology
Sociale problemen worden normaal gesproken het doelgebied van de overheid en
organisaties, die de problemen proberen te verzachten. Wanneer een probleem wordt
gezien als een sociaal probleem ontwikkelen ze maatregelen en interventies. Om effectieve
interventies te bedenken, moet men echter eerst inzicht hebben in de oorsprong en
, oorzaken van het probleem en om te bekijken hoe groot het sociale probleem is, wat de
oorzaken zijn en welke interventies effectief zijn, is de hulp van sociologen nodig.
Sociologen benaderen sociale problemen vanuit een wetenschappelijk perspectief als een
sociaal fenomeen. Sociale problemen hebben namelijk een normatieve dimensie, maar
sociologen zijn enkel geïnteresseerd in het fenomeen als een wetenschappelijk fenomeen
zonder die normatieve kant.
Describe
Het eerste doel van sociologen is het komen met een accurate beschrijving van sociale
fenomenen. Dit is belangrijk omdat mensen wellicht verkeerde overtuigingen hebben over
een fenomeen.
Explain
Het tweede doel van sociologen is het komen met wetenschappelijke verklaringen voor
sociale verschijnselen. Ze gebruiken vervolgens empirische data om te testen of deze
verklaringen kloppend zijn.
Apply
Het derde doel van sociologen is het delen van hun inzichten. Hiermee keren ze terug naar
het normatieve domein.
Ten eerste kan sociologisch werk waardevol zijn voor het beschrijven van verwachtingen.
Hiermee kunnen bepaalde fenomenen in het vervolg worden voorkomen.
De tweede manier waarop sociologen hun kennis toepassen is door het ontwikkelen en de
waarde te bepalen van sociale interventies: sociale-beleidsmaatregelen. Deze zijn bedoeld
om sociale problemen te verminderen. Gebaseerd op sociologische verklaringen en
theoretische inzichten kunnen sociologen schatten wat de uitkomst zal zijn van verschillende
interventies en of deze uitkomsten overeenkomen met wat gewenst is. Wanneer
sociologisch werk wordt verricht met het oog op de huidige maatschappelijke problemen die
in de samenleving bestaan, heeft hun werk zogenaamde maatschappelijke relevantie
(relevantie van sociologisch werk voor het begrijpen van sociale problemen).
Uiteindelijk is het aan de samenleving om te beslissen welke interventie wordt gebruikt. Het
is normatief (1) wat überhaupt wordt gezien als een probleem en (2) Hoe een probleem
wordt opgelost.
Het is belangrijk te realiseren dat sociale problemen complex zijn en meerdere oorzaken
hebben, waaronder ook niet-sociale factoren. Voor een volledig begrip van sociale
problemen is er dus ook werk van andere wetenschappers nodig. De maatschappelijke
relevantie van sociologisch werk aan complexe sociale problemen bestaat uit een
samenwerking met andere wetenschappers.
1.4 Three types of sociological questions
Elke sociologisch onderzoek begint met een vraag, die is gerelateerd aan een of meer van de
drie hoofddoelen van sociologie. Wetenschappelijke vragen moeten worden onderscheiden
van normatieve vragen. Normatieve vragen brengen waardeoordelen met zich mee (wat
moet men doen?). Antwoorden op dit soort vragen verschillen tussen mensen, afhankelijk
van iemands ideeën, doelen, normen en waarden.
Deel 1 – denken als een socioloog
Hoofdstuk 1 – Questions/vragen
1.1 The sociological perspective
Bij het beantwoorden van vragen nemen sociologen een bepaald perspectief aan. Er bestaat
een individueel perspectief: type van verklaren van menselijk gedrag dat focust op
individuele oorzaken. Sociologen ontkennen individuele oorzaken niet en zijn zich bewust
van de voordelen van individuele behandelingen, maar zij overwegen in hun unieke
perspectief de sociale context (: sociale omgeving waarin mensen zijn ingebed). Sociological
imagination (sociological perspective) (C.W. Mills): type van verklaren van menselijk gedrag
dat focust op sociale oorzaken. Een voorbeeld van een sociale context is het land waarin
mensen wonen. Waar je wordt geboren kan namelijk invloed hebben op individuele
kenmerken. Landen zijn overigens geen statische gehelen: landen veranderen over tijd.
Sociologen zeggen dan ook dat sociale contexten veranderen en ze bestuderen de
menselijke gevolgen van zulke veranderingen.
(Globesity: wereldwijde trend van een toename van obesitas).
Het sociale perspectief verschilt niet enkel van het individuele perspectief vanwege de focus
op sociale oorzaken van gedrag, maar ook omdat het kijkt naar collectieve uitkomsten. Het
sociologische perspectief bestudeert sociale fenomenen: collectief menselijk gedrag.
Sociologen proberen te begrijpen hoe menselijk gedrag resulteert uit gedeelde contextuele
condities en hoe dit vervolgens resulteert in collectieve uitkomsten.
Er zijn drie mogelijke relaties tussen het individuele en sociologische perspectief.
Supplemental perspectives
Vaak betogen sociologen dat het sociologische perspectief het individuele aanvult: samen
zorgen ze voor een uitgebreidere verklaring van menselijk gedrag. Het individuele
perspectief alleen is niet voldoende. Verschillen tussen menselijk gedrag in landen laat zien
dat de sociale context inderdaad een verschil maakt. Een ander bewijs voor het feit dat het
individuele perspectief op gedrag niet voldoende is, is het feit dat individuele behandelingen
vaak falen.
Alternative perspectives
Het individuele en het sociologische perspectief kunnen ook worden gezien als
alternatieven, óf individuele verklaringen óf sociologische verklaringen.
Proximate and ultimate causes
Het idee dat individuele oorzaken van menselijk gedrag ‘proximate/nabije’ oorzaken zijn en
niet de ultieme/allerlaatste oorzaken. Proximate causes zijn factoren die nabij zijn aan het
fenomeen dat de onderzoeker wil verklaren, terwijl ultimate causes de diepere, verborgen
factoren op de achtergrond zijn. Proximate causes kunnen worden verklaard door ultimate
causes (onderliggende oorzaken).
Ook school, familie, buurt en organisaties zijn voorbeelden van sociale contexten. Deze
verschillen echter van bijvoorbeeld landen wat betreft level of schaal. Er zijn drie
verschillende levels: micro-, meso- en macrolevel.
Microlevel: laagste level, namelijk individuen en diens gedrag, houding, bronnen enz.
,Mesolevel: gaat om sociale condities die individuen delen in hun onmiddellijke omgeving,
zoals familie, buurt, school, werkorganisatie, religieuze gemeenschap, politieke organisatie
en sociaal netwerk.
Macrolevel: hoogste level dat individuen delen: landen of groepen landen.
Sociale contexten kunnen refereren naar oftewel het meso- oftewel het macrolevel.
Durkheims studie: Suicide (1897)
Wordt gezien als voorbeeldstudie van hoe je het sociologische perspectief kan toepassen om
gedrag te begrijpen. In het eind van de 19e eeuw was de dominante visie dat suïcide enkel
wordt gedreven door individuele oorzaken. Durkheim liet echter zien dat data over suïcide
niet overeenkomen met de verwachtingen die uit het individuele perspectief voortkomen.
1.2 Social problems
Sociologen bestuderen sociale fenomenen wanneer deze worden gezien als sociale
problemen. Sociale problemen/publieke problemen:
1. Gaan verder dan het individu (het heeft invloed op veel mensen)
2. Zijn problemen waarover veel mensen zich zorgen maken (het is in conflict met
bepaalde waarden)
Persoonlijk probleem: gerelateerd aan het persoonlijke leven van een individu.
Wat geïdentificeerd wordt als een sociaal probleem verschilt over tijd en van context tot
context. Een reden hiervoor is dat de problemen waarmee mensen worden geconfronteerd
fluctueren over tijd en verschillen per samenleving. Een andere reden is dat belangrijke
waarden, wat mensen zien als gewenst, niet een universele constante zijn, maar verschillen
over tijd en plaats. Ook lokaal geconcentreerde problemen kunnen sociale problemen zijn,
ook al hebben ze invloed op minder mensen en/of zijn minder mensen er bezorgd over.
1.3 Three aims of sociology
Sociale problemen worden normaal gesproken het doelgebied van de overheid en
organisaties, die de problemen proberen te verzachten. Wanneer een probleem wordt
gezien als een sociaal probleem ontwikkelen ze maatregelen en interventies. Om effectieve
interventies te bedenken, moet men echter eerst inzicht hebben in de oorsprong en
, oorzaken van het probleem en om te bekijken hoe groot het sociale probleem is, wat de
oorzaken zijn en welke interventies effectief zijn, is de hulp van sociologen nodig.
Sociologen benaderen sociale problemen vanuit een wetenschappelijk perspectief als een
sociaal fenomeen. Sociale problemen hebben namelijk een normatieve dimensie, maar
sociologen zijn enkel geïnteresseerd in het fenomeen als een wetenschappelijk fenomeen
zonder die normatieve kant.
Describe
Het eerste doel van sociologen is het komen met een accurate beschrijving van sociale
fenomenen. Dit is belangrijk omdat mensen wellicht verkeerde overtuigingen hebben over
een fenomeen.
Explain
Het tweede doel van sociologen is het komen met wetenschappelijke verklaringen voor
sociale verschijnselen. Ze gebruiken vervolgens empirische data om te testen of deze
verklaringen kloppend zijn.
Apply
Het derde doel van sociologen is het delen van hun inzichten. Hiermee keren ze terug naar
het normatieve domein.
Ten eerste kan sociologisch werk waardevol zijn voor het beschrijven van verwachtingen.
Hiermee kunnen bepaalde fenomenen in het vervolg worden voorkomen.
De tweede manier waarop sociologen hun kennis toepassen is door het ontwikkelen en de
waarde te bepalen van sociale interventies: sociale-beleidsmaatregelen. Deze zijn bedoeld
om sociale problemen te verminderen. Gebaseerd op sociologische verklaringen en
theoretische inzichten kunnen sociologen schatten wat de uitkomst zal zijn van verschillende
interventies en of deze uitkomsten overeenkomen met wat gewenst is. Wanneer
sociologisch werk wordt verricht met het oog op de huidige maatschappelijke problemen die
in de samenleving bestaan, heeft hun werk zogenaamde maatschappelijke relevantie
(relevantie van sociologisch werk voor het begrijpen van sociale problemen).
Uiteindelijk is het aan de samenleving om te beslissen welke interventie wordt gebruikt. Het
is normatief (1) wat überhaupt wordt gezien als een probleem en (2) Hoe een probleem
wordt opgelost.
Het is belangrijk te realiseren dat sociale problemen complex zijn en meerdere oorzaken
hebben, waaronder ook niet-sociale factoren. Voor een volledig begrip van sociale
problemen is er dus ook werk van andere wetenschappers nodig. De maatschappelijke
relevantie van sociologisch werk aan complexe sociale problemen bestaat uit een
samenwerking met andere wetenschappers.
1.4 Three types of sociological questions
Elke sociologisch onderzoek begint met een vraag, die is gerelateerd aan een of meer van de
drie hoofddoelen van sociologie. Wetenschappelijke vragen moeten worden onderscheiden
van normatieve vragen. Normatieve vragen brengen waardeoordelen met zich mee (wat
moet men doen?). Antwoorden op dit soort vragen verschillen tussen mensen, afhankelijk
van iemands ideeën, doelen, normen en waarden.
