6. Praktische toepassing van lokale anesthesie 1
Anesthesie is nodig dat de behandeling pijnvrij is, waardoor comfort patiënt maximaal is, het
stelt de behandelaar in staat rustig, geconcentreerd en nauwkeurig te werken. Verder wordt
lokale anesthesie gebruikt om moeilijk te achterhalen oorzaken van pijn in het aangezicht op
te sporen door selectieve verdoving (diagnostische anesthesie) en soms om korte tijd of ook
langduriger postoperatieve pijn te voorkomen.
Indicatie gebruik lokale anesthesie
Preventief:
Wanneer er verwacht wordt dat de behandeling pijnlijk is voor de patiënt en/of dat
de patiënt slecht pijn verdraagt.
Op het moment dat pijn optreedt bij de patiënt en/ of dat de patiënt de pijn niet
langer kan verdragen.
Dit is afhankelijk van de type behandeling die je wilt uitvoeren. Je bepaalt dan ook de soort
anesthesie die je wilt gebruiken.
Vormen lokale anesthesie
Vormen van lokale anesthesie:
Oppervlakte anesthesie
Infiltratie anesthesie
Geleidingsanesthesie
Intraligamentaire anesthesie
Oppervlakte anesthesie (TV):
Alleen de zenuwuiteinden op het slijmvlies worden
verdoofd.
Infiltratie anesthesie (TV):
Alleen de eindvertakkingen van een zenuw in het operatiegebied worden uitgeschakeld
(diepliggende anesthesie, kan alleen worden
bereikt door middel van de naald).
Wanneer alleen het parodontium moet
worden verdoofd. Dan werkt de
vasoconstrictor optimaal. Het nadeel van
infiltratieanesthesie is echter dat veelvuldig
moet worden geprikt en de verdoving snel is
uitgewerkt. Ook is de pulpa niet verdoofd,
wat bij gevoelige tandhalzen een groot
bezwaar is.
, Geleidingsanesthesie (TV):
Door een lokaal anestheticum vlak bij een
zenuwbundel te injecteren wordt het gehele
verzorgingsgebied van deze zenuw geblokkeerd
(mandibulair blok, gehemelte).
Het nadeel is dat een groter gebied wordt verdoofd
dan noodzakelijk is: ook de onderlip en de tong
worden verdoofd, waardoor een kans op
postoperatieve automutilatie ontstaat.
De vasoconstrictor zorgt niet voor een relatief droog
werkterrein. In de praktijk wordt bij een uitgebreide
behandeling vaak gekozen voor een combinatie van
infiltratie- en geleidingsanesthesie.
Indicatie en type behandeling (TV):
Voorbeelden van indicaties:
Uitgebreide gebitsreiniging onderkaak
geleidingsanesthesie.
Extractie bovenkaak infiltratie anesthesie.
Vulling onderkaak geleidings/infiltratie
anesthesie.
Contact en communicatie patiënt voordat lokale
anesthesie gedaan wordt: goede uitleg.
Waarom is verdoving noodzakelijk?
Heeft de patiënt de uitleg begrepen?
Toestemming aan de patiënt vragen in je zorg/
behandeling (informed consent) (noteren in
patiëntenkaart hoeveel verdoving er is gegeven, type vloeistof en hoeveel ml).
Oppervlakte anesthesie (tube of spray):
Voorverdoven (is niet moeilijk)
Zinvol bij infiltratieanesthesie, niet effectief bij geleidingsanesthesie (heeft weinig
effect).
Psychologisch werking (kan de pijn iets verlichten voordat prikje gegeven wordt).
Spray of zalf op een watje 2 – 3 minuten appliceren voor injectie.
Zalf aanbrengen op een wattenstaafje en daarna appliceren op de plek voor injectie.
Vloeistof is sterker dan de zalf, niet sprayen in de mondholte maar op het wattenstaafje. Als
er te veel verdovingsvloeistof wordt gebruikt krijg je moeite met slikken, omdat gehemelte
niet voelbaar is.
Instrumentarium
Glazen carpules met injectievloeistof (anesthesievloeistof).
Disposable naalden en autoclaveerbare of disposable aspiratiespuiten.
Anesthesie is nodig dat de behandeling pijnvrij is, waardoor comfort patiënt maximaal is, het
stelt de behandelaar in staat rustig, geconcentreerd en nauwkeurig te werken. Verder wordt
lokale anesthesie gebruikt om moeilijk te achterhalen oorzaken van pijn in het aangezicht op
te sporen door selectieve verdoving (diagnostische anesthesie) en soms om korte tijd of ook
langduriger postoperatieve pijn te voorkomen.
Indicatie gebruik lokale anesthesie
Preventief:
Wanneer er verwacht wordt dat de behandeling pijnlijk is voor de patiënt en/of dat
de patiënt slecht pijn verdraagt.
Op het moment dat pijn optreedt bij de patiënt en/ of dat de patiënt de pijn niet
langer kan verdragen.
Dit is afhankelijk van de type behandeling die je wilt uitvoeren. Je bepaalt dan ook de soort
anesthesie die je wilt gebruiken.
Vormen lokale anesthesie
Vormen van lokale anesthesie:
Oppervlakte anesthesie
Infiltratie anesthesie
Geleidingsanesthesie
Intraligamentaire anesthesie
Oppervlakte anesthesie (TV):
Alleen de zenuwuiteinden op het slijmvlies worden
verdoofd.
Infiltratie anesthesie (TV):
Alleen de eindvertakkingen van een zenuw in het operatiegebied worden uitgeschakeld
(diepliggende anesthesie, kan alleen worden
bereikt door middel van de naald).
Wanneer alleen het parodontium moet
worden verdoofd. Dan werkt de
vasoconstrictor optimaal. Het nadeel van
infiltratieanesthesie is echter dat veelvuldig
moet worden geprikt en de verdoving snel is
uitgewerkt. Ook is de pulpa niet verdoofd,
wat bij gevoelige tandhalzen een groot
bezwaar is.
, Geleidingsanesthesie (TV):
Door een lokaal anestheticum vlak bij een
zenuwbundel te injecteren wordt het gehele
verzorgingsgebied van deze zenuw geblokkeerd
(mandibulair blok, gehemelte).
Het nadeel is dat een groter gebied wordt verdoofd
dan noodzakelijk is: ook de onderlip en de tong
worden verdoofd, waardoor een kans op
postoperatieve automutilatie ontstaat.
De vasoconstrictor zorgt niet voor een relatief droog
werkterrein. In de praktijk wordt bij een uitgebreide
behandeling vaak gekozen voor een combinatie van
infiltratie- en geleidingsanesthesie.
Indicatie en type behandeling (TV):
Voorbeelden van indicaties:
Uitgebreide gebitsreiniging onderkaak
geleidingsanesthesie.
Extractie bovenkaak infiltratie anesthesie.
Vulling onderkaak geleidings/infiltratie
anesthesie.
Contact en communicatie patiënt voordat lokale
anesthesie gedaan wordt: goede uitleg.
Waarom is verdoving noodzakelijk?
Heeft de patiënt de uitleg begrepen?
Toestemming aan de patiënt vragen in je zorg/
behandeling (informed consent) (noteren in
patiëntenkaart hoeveel verdoving er is gegeven, type vloeistof en hoeveel ml).
Oppervlakte anesthesie (tube of spray):
Voorverdoven (is niet moeilijk)
Zinvol bij infiltratieanesthesie, niet effectief bij geleidingsanesthesie (heeft weinig
effect).
Psychologisch werking (kan de pijn iets verlichten voordat prikje gegeven wordt).
Spray of zalf op een watje 2 – 3 minuten appliceren voor injectie.
Zalf aanbrengen op een wattenstaafje en daarna appliceren op de plek voor injectie.
Vloeistof is sterker dan de zalf, niet sprayen in de mondholte maar op het wattenstaafje. Als
er te veel verdovingsvloeistof wordt gebruikt krijg je moeite met slikken, omdat gehemelte
niet voelbaar is.
Instrumentarium
Glazen carpules met injectievloeistof (anesthesievloeistof).
Disposable naalden en autoclaveerbare of disposable aspiratiespuiten.
