Tentamen Medische Sociologie
Literatuur:
- Hoofdstuk 5, 6 en 9 Nettleton
- Stof van recht WGBO en BOPZ
- Hoorcollege Sociologische perspectieven op medische technologie
- Hoorcollege Vrijheidsbeperking in de psychiatrie
- Hoorcollege Arts-patiëntrelaties; de patiënt de baas?
- Hoorcollege Hulpverlenersrelatie in juridisch perspectief: hoofdlijnen Wgbo
- Hoorcollege Sociologie van het lichaam
, Hoorcollege Sociologische perspectieven op medische
technologie
3 perspectieven medische sociologie
1. Technologisch determinisme
Technologie ontwikkelt zich autonoom volgens rationele principes
Technologie heeft impact op gebruikers (individuen, organisatie,
samenleving)
Voordelen: Staat dichtbij hoe wij onze relatie tot technologie ervaren
Leidt tot rationele/calculerende oplossingen
Nadelen: Je kunt alleen maar ‘voor’ of ‘tegen’ een technologie zijn(‘Meer’ of
‘minder’ discussie)
Handelingsrepertoire (wat kunnen we doen?) is zeer beperkt
Voorbeeld: vloer vervangen is duur dus er worden andere ziekenhuis klompen
gemaakt waardoor ze niet stroef over de vloer gaan
2. Sociaal essentialisme
Groepen gebruikers staan centraal
Die groepen sturen ontwikkeling technologieën en innovaties
Proces van belangen, keuzes, macht
‘Sociale constructie’ of ‘social shaping’
Voordelen: Gevoeligheid sociale groepen en hun voorkeuren zichtbaar
We hadden ook ANDERE keuzes kunnen maken!
en dus staat ELKE keuze ZELF ook ter discussie...
... het is dus een POLITIEK probleem
Nadelen: Technologie als ‘speelbal’ van sociale factoren
Je verliest wat je wilde bestuderen uit het oog: de technologie zelf
Het is een vorm van determinisme, maar dan gericht op het sociale
“Technologieën worden (niet) ingevoerd vanwege gevestigde
belangen”...
Voorbeeld: in gesprek gaan met arten en verpleegkundigen van hoe zij de klompen
zien en of ze werken wat beter kan etc.
3. Technologie in de praktijk
Wederzijdse beïnvloeding technologie en mensen
Geen gescheiden ‘domeinen’ tussen ontwikkelaars en gebruikers
‘Mutual shaping’, ‘co-evolutie’, ‘sociotechnischebenadering’
Voordelen: Maakt nieuwe actoren (mensen / of dingen) zichtbaar, en
Wat mensen en dingen daadwerkelijk doen in relatie tot elkaar
Onderliggende ideeën en aannames achter technologische
ontwikkeling(en)
Onlosmakelijke verbondenheid van technologie en gebruikers
Literatuur:
- Hoofdstuk 5, 6 en 9 Nettleton
- Stof van recht WGBO en BOPZ
- Hoorcollege Sociologische perspectieven op medische technologie
- Hoorcollege Vrijheidsbeperking in de psychiatrie
- Hoorcollege Arts-patiëntrelaties; de patiënt de baas?
- Hoorcollege Hulpverlenersrelatie in juridisch perspectief: hoofdlijnen Wgbo
- Hoorcollege Sociologie van het lichaam
, Hoorcollege Sociologische perspectieven op medische
technologie
3 perspectieven medische sociologie
1. Technologisch determinisme
Technologie ontwikkelt zich autonoom volgens rationele principes
Technologie heeft impact op gebruikers (individuen, organisatie,
samenleving)
Voordelen: Staat dichtbij hoe wij onze relatie tot technologie ervaren
Leidt tot rationele/calculerende oplossingen
Nadelen: Je kunt alleen maar ‘voor’ of ‘tegen’ een technologie zijn(‘Meer’ of
‘minder’ discussie)
Handelingsrepertoire (wat kunnen we doen?) is zeer beperkt
Voorbeeld: vloer vervangen is duur dus er worden andere ziekenhuis klompen
gemaakt waardoor ze niet stroef over de vloer gaan
2. Sociaal essentialisme
Groepen gebruikers staan centraal
Die groepen sturen ontwikkeling technologieën en innovaties
Proces van belangen, keuzes, macht
‘Sociale constructie’ of ‘social shaping’
Voordelen: Gevoeligheid sociale groepen en hun voorkeuren zichtbaar
We hadden ook ANDERE keuzes kunnen maken!
en dus staat ELKE keuze ZELF ook ter discussie...
... het is dus een POLITIEK probleem
Nadelen: Technologie als ‘speelbal’ van sociale factoren
Je verliest wat je wilde bestuderen uit het oog: de technologie zelf
Het is een vorm van determinisme, maar dan gericht op het sociale
“Technologieën worden (niet) ingevoerd vanwege gevestigde
belangen”...
Voorbeeld: in gesprek gaan met arten en verpleegkundigen van hoe zij de klompen
zien en of ze werken wat beter kan etc.
3. Technologie in de praktijk
Wederzijdse beïnvloeding technologie en mensen
Geen gescheiden ‘domeinen’ tussen ontwikkelaars en gebruikers
‘Mutual shaping’, ‘co-evolutie’, ‘sociotechnischebenadering’
Voordelen: Maakt nieuwe actoren (mensen / of dingen) zichtbaar, en
Wat mensen en dingen daadwerkelijk doen in relatie tot elkaar
Onderliggende ideeën en aannames achter technologische
ontwikkeling(en)
Onlosmakelijke verbondenheid van technologie en gebruikers
