Samenvatting Algemene Economie en
Bedrijfsomgeving
W. Hulleman, A.J. Marijs
Derde druk, 2012
Inhoud
Hoofdstuk 1: de onderneming en algemene economie.......................................................................... 2
1.1 Economisch handelen en algemene economie ............................................................................. 2
1.2 Bedrijfsomgeving en algemene economie ........................................................................................ 2
1.3 absolute en relatieve gegevens ..................................................................................................... 3
Hoofdstuk 8: produceren ........................................................................................................................ 4
8.1 welvaart en welzijn........................................................................................................................ 4
8.2 Toegevoegde waarde .................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 9: productiefactoren .............................................................................................................. 7
9.1 kapitaal .......................................................................................................................................... 7
9.2 arbeid............................................................................................................................................. 7
9.3 natuur .......................................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 10: Structuur van de economie ........................................................................................... 11
10.1: de zes sectoren van de Europese economie ............................................................................ 11
10.2 fasen in de economische groei en innovatie ............................................................................. 11
10.3 groei vermogen op lange termijn .............................................................................................. 13
Hoofdstuk 11 bestedingen .................................................................................................................... 15
11.1 vraagzijde van de economie ...................................................................................................... 15
11.2 consumptie ................................................................................................................................ 15
Hoofdstuk 14: conjunctuur.................................................................................................................... 16
14.1 conjunctuurverloop ................................................................................................................... 16
14.2 de conjunctuur in de EU-15 en de kredietcrisis ........................................................................ 17
14.3 inflatie........................................................................................................................................ 18
14.4 conjunctuurbeleid ..................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 15: Economische relaties ..................................................................................................... 20
15.2: kerngegevens van de economie ............................................................................................... 20
Pagina 1
, Hoofdstuk 1: de onderneming en algemene economie
De conjunctuur, wisselkoersen, grondstofkosten en lonen zijn algemene economische factoren die
belangrijk zijn in de bedrijfsomgeving.
1.1 Economisch handelen en algemene economie
Mensen hebben behoeftes deels bevredigen met goed en diensten. Welvaart is het beschikken
over goed en diensten voor de bevrediging van behoeften. Steeds een spanning tussen de behoeften
(oneindig ervaren) en middelen (beperkt). Er worden middelen gebruikt (grondstof, arbeid en
machines) voor het produceren van goed en diensten. Deze middelen zijn alternatief aanwendbaar
of schaars.
Economisch handelen is het streven naar maximale welvaart met behulp van schaarse middelen. Het
speelt af tussen diverse organisaties. Consumenten hebben bv contact met bedrijven en overheid
hebben zo weer ook contact met bedrijven.
De economische wetenschap bestudeert het economisch handelen. Het is verdeelt in verschillende
onderdelen, zoals onderscheid tussen vakken die het interne proces van de ondernemingen
bestuderen (financiering, kosten en opbrengsten en externe verslaggeving) en vakken die de relatie
met de omgeving of de omgeving zelf bestuderen (commerciële economie en algemene economie).
Algemene economie bestaat uit de volgende onderdelen:
- Meso- en micro-economie; bestuderen de kenmerken van markten en bedrijfstakken waarmee
ondernemingen te maken hebben, de vraag naar goederen en het aanbod ervan, en de
veranderingen die plaatsvinden in vraag en aanbod als de prijzen veranderen.
- Macro-economie; geeft een beschrijving en analyse van allerlei verschijnselen voor een heel
land. totale consumptie, investeringen, import en export.
- Monetaire economie; houdt zich bezig met het verschijnsel geld en de rol van banken in de
economie. Omvang van de kredietverlening en de hoogte van de rente zijn variabelen die men
vanuit de monetaire economie tracht te verklaren.
- Internationale economische betrekkingen; bestudeert de buitenlandse handel van landen,
Internationale kapitaalstromen en monetaire betrekkingen tussen landen.
De Europese Unie voor 2004 (EU-15) bestonden uit: Dld, GB, Fr, It, Sp, Ned, Bel, Zwe, Oost, Dm, Fin,
Griek, Port, Ier, Lux.
De landen van het eurogebied (EUR-17): bestaan uit de EU-15 (behalve GB, Zw, Dm) en Cyprus,
Malta, Slovenië, Estland en Slowakije.
In 2004 zijn aan de EU15 Polen, Cyprus, Tsjechië, Hongarije, Slowakije, Slovenië, Litouwen, Letland,
Estland en Malta toegevoegd. In 2007 kwamen daar nog Bulgarije en Roemenië. Het heeft grote
politieke consequenties, maar hun gezamenlijke productie is slechts 6% van de EU-27
1.2 Bedrijfsomgeving en algemene economie
1.2.1 De bedrijfsomgeving
Met bedrijfsomgeving bedoelen we alle ontwikkelingen id omgeving van een onderneming die
invloed hebben op de resultaten van een bedrijf. De invloed kan betrekking hebben op zijn inkopen,
verkopen, marktontwikkeling, concurrentie, personeelsbeleid enz.
Omgevingsfactoren kunnen verdeeld worden in:
directe omgevingsfactoren; bestaat uit de marktpartijen van de onderneming op haar in- en
verkoopmarkten. Het gaat daarbij om verschillende schakels in de bedrijfskolom. Ondernemers staan
voordurend in contact met schakels als toeleveranciers, distributieschakels en afnemers. Ze
verzamelen gegevens en informatie over de prijs-kwaliteitverhouding van grondstoffen en over
Pagina 2
Bedrijfsomgeving
W. Hulleman, A.J. Marijs
Derde druk, 2012
Inhoud
Hoofdstuk 1: de onderneming en algemene economie.......................................................................... 2
1.1 Economisch handelen en algemene economie ............................................................................. 2
1.2 Bedrijfsomgeving en algemene economie ........................................................................................ 2
1.3 absolute en relatieve gegevens ..................................................................................................... 3
Hoofdstuk 8: produceren ........................................................................................................................ 4
8.1 welvaart en welzijn........................................................................................................................ 4
8.2 Toegevoegde waarde .................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 9: productiefactoren .............................................................................................................. 7
9.1 kapitaal .......................................................................................................................................... 7
9.2 arbeid............................................................................................................................................. 7
9.3 natuur .......................................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 10: Structuur van de economie ........................................................................................... 11
10.1: de zes sectoren van de Europese economie ............................................................................ 11
10.2 fasen in de economische groei en innovatie ............................................................................. 11
10.3 groei vermogen op lange termijn .............................................................................................. 13
Hoofdstuk 11 bestedingen .................................................................................................................... 15
11.1 vraagzijde van de economie ...................................................................................................... 15
11.2 consumptie ................................................................................................................................ 15
Hoofdstuk 14: conjunctuur.................................................................................................................... 16
14.1 conjunctuurverloop ................................................................................................................... 16
14.2 de conjunctuur in de EU-15 en de kredietcrisis ........................................................................ 17
14.3 inflatie........................................................................................................................................ 18
14.4 conjunctuurbeleid ..................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 15: Economische relaties ..................................................................................................... 20
15.2: kerngegevens van de economie ............................................................................................... 20
Pagina 1
, Hoofdstuk 1: de onderneming en algemene economie
De conjunctuur, wisselkoersen, grondstofkosten en lonen zijn algemene economische factoren die
belangrijk zijn in de bedrijfsomgeving.
1.1 Economisch handelen en algemene economie
Mensen hebben behoeftes deels bevredigen met goed en diensten. Welvaart is het beschikken
over goed en diensten voor de bevrediging van behoeften. Steeds een spanning tussen de behoeften
(oneindig ervaren) en middelen (beperkt). Er worden middelen gebruikt (grondstof, arbeid en
machines) voor het produceren van goed en diensten. Deze middelen zijn alternatief aanwendbaar
of schaars.
Economisch handelen is het streven naar maximale welvaart met behulp van schaarse middelen. Het
speelt af tussen diverse organisaties. Consumenten hebben bv contact met bedrijven en overheid
hebben zo weer ook contact met bedrijven.
De economische wetenschap bestudeert het economisch handelen. Het is verdeelt in verschillende
onderdelen, zoals onderscheid tussen vakken die het interne proces van de ondernemingen
bestuderen (financiering, kosten en opbrengsten en externe verslaggeving) en vakken die de relatie
met de omgeving of de omgeving zelf bestuderen (commerciële economie en algemene economie).
Algemene economie bestaat uit de volgende onderdelen:
- Meso- en micro-economie; bestuderen de kenmerken van markten en bedrijfstakken waarmee
ondernemingen te maken hebben, de vraag naar goederen en het aanbod ervan, en de
veranderingen die plaatsvinden in vraag en aanbod als de prijzen veranderen.
- Macro-economie; geeft een beschrijving en analyse van allerlei verschijnselen voor een heel
land. totale consumptie, investeringen, import en export.
- Monetaire economie; houdt zich bezig met het verschijnsel geld en de rol van banken in de
economie. Omvang van de kredietverlening en de hoogte van de rente zijn variabelen die men
vanuit de monetaire economie tracht te verklaren.
- Internationale economische betrekkingen; bestudeert de buitenlandse handel van landen,
Internationale kapitaalstromen en monetaire betrekkingen tussen landen.
De Europese Unie voor 2004 (EU-15) bestonden uit: Dld, GB, Fr, It, Sp, Ned, Bel, Zwe, Oost, Dm, Fin,
Griek, Port, Ier, Lux.
De landen van het eurogebied (EUR-17): bestaan uit de EU-15 (behalve GB, Zw, Dm) en Cyprus,
Malta, Slovenië, Estland en Slowakije.
In 2004 zijn aan de EU15 Polen, Cyprus, Tsjechië, Hongarije, Slowakije, Slovenië, Litouwen, Letland,
Estland en Malta toegevoegd. In 2007 kwamen daar nog Bulgarije en Roemenië. Het heeft grote
politieke consequenties, maar hun gezamenlijke productie is slechts 6% van de EU-27
1.2 Bedrijfsomgeving en algemene economie
1.2.1 De bedrijfsomgeving
Met bedrijfsomgeving bedoelen we alle ontwikkelingen id omgeving van een onderneming die
invloed hebben op de resultaten van een bedrijf. De invloed kan betrekking hebben op zijn inkopen,
verkopen, marktontwikkeling, concurrentie, personeelsbeleid enz.
Omgevingsfactoren kunnen verdeeld worden in:
directe omgevingsfactoren; bestaat uit de marktpartijen van de onderneming op haar in- en
verkoopmarkten. Het gaat daarbij om verschillende schakels in de bedrijfskolom. Ondernemers staan
voordurend in contact met schakels als toeleveranciers, distributieschakels en afnemers. Ze
verzamelen gegevens en informatie over de prijs-kwaliteitverhouding van grondstoffen en over
Pagina 2
