Zorg rondom het levenseinde
Van alle levende wezens op aarde weet alleen de mens dat hij eens zal sterven. Daar kan je op
verschillende manieren mee omgaan. De afloop staat bij voorbaat vast.
Zorg rondom hete levenseinde
Er is een mens die zijn levenseinde nadert.
De vraag is wat de juiste handelingen zijn in het
aangezicht van zijn naderende dood.
De ideale interventie tijdens het sterfbed zou
het lijden moeten verlichten, de stervende
wakker houden en geen invloed mogen hebben op
het tijdstip van overlijden. Dit is tot nu toe
onmogelijk gebleken….”
Perspectief van de zorg; overleven of overlijden?
Maximaal ten leven: al het (medisch) mogelijke doen (Ambulance/SEH / Intensive Care, etc.)
Zorg ten leve: nalaten van bijzondere ingrepen. Wel ziekte en symptomen behandelen. Bijv.
Wel infectie bestrijden; geen ingrijpende operaties (ICD plaatsen)
Zorg ten dood: staken van alle levensverlengende handelingen (ICD uitzetten). Staken van
kunstmatige toediening van voeding + vocht (versterven). Eventueel sederen bij refractaire
symptomen (palliatieve sedatie)
Leven beëindigen: euthanasie / hulp bij zelfdoding
Verworvenheden medische zorg
Door medisch-technisch handelen
Genezen van behandelbare aandoeningen
Minder last (lijden) van chronische aandoeningen
Langer leven
Daardoor echter wel
Levensverlenging die kan resulteren in lijdenverlenging
De natuurlijke dood
In 44% van overlijdensgevallen in Nederland gaat een of andere vorm van niet-
behandelbeslissing aan vooraf. (Niet noodzakelijk causaal verband; iemand kan alsnog
spontaan overlijden)
Als we sterven is dat dus vaak terwijl we medische/verpleegkundige zorg krijgen. Je sterft pas
als de dokter dat goed vindt?
Romantiseren van de natuurlijke dood?
Sterven:
Kan dagen/weken voortduren
Pijn, misselijk, benauwd, verward
Ademhalingsproblemen (Cheyne-Stokes)
Uitdrogen (zichtbaar)
Obstipatie/ incontinentie
“Luchtjes”
Conclusie; goede palliatieve zorg nodig
Terminologie
Terminaal; letterlijk laatste fase
Van alle levende wezens op aarde weet alleen de mens dat hij eens zal sterven. Daar kan je op
verschillende manieren mee omgaan. De afloop staat bij voorbaat vast.
Zorg rondom hete levenseinde
Er is een mens die zijn levenseinde nadert.
De vraag is wat de juiste handelingen zijn in het
aangezicht van zijn naderende dood.
De ideale interventie tijdens het sterfbed zou
het lijden moeten verlichten, de stervende
wakker houden en geen invloed mogen hebben op
het tijdstip van overlijden. Dit is tot nu toe
onmogelijk gebleken….”
Perspectief van de zorg; overleven of overlijden?
Maximaal ten leven: al het (medisch) mogelijke doen (Ambulance/SEH / Intensive Care, etc.)
Zorg ten leve: nalaten van bijzondere ingrepen. Wel ziekte en symptomen behandelen. Bijv.
Wel infectie bestrijden; geen ingrijpende operaties (ICD plaatsen)
Zorg ten dood: staken van alle levensverlengende handelingen (ICD uitzetten). Staken van
kunstmatige toediening van voeding + vocht (versterven). Eventueel sederen bij refractaire
symptomen (palliatieve sedatie)
Leven beëindigen: euthanasie / hulp bij zelfdoding
Verworvenheden medische zorg
Door medisch-technisch handelen
Genezen van behandelbare aandoeningen
Minder last (lijden) van chronische aandoeningen
Langer leven
Daardoor echter wel
Levensverlenging die kan resulteren in lijdenverlenging
De natuurlijke dood
In 44% van overlijdensgevallen in Nederland gaat een of andere vorm van niet-
behandelbeslissing aan vooraf. (Niet noodzakelijk causaal verband; iemand kan alsnog
spontaan overlijden)
Als we sterven is dat dus vaak terwijl we medische/verpleegkundige zorg krijgen. Je sterft pas
als de dokter dat goed vindt?
Romantiseren van de natuurlijke dood?
Sterven:
Kan dagen/weken voortduren
Pijn, misselijk, benauwd, verward
Ademhalingsproblemen (Cheyne-Stokes)
Uitdrogen (zichtbaar)
Obstipatie/ incontinentie
“Luchtjes”
Conclusie; goede palliatieve zorg nodig
Terminologie
Terminaal; letterlijk laatste fase
