Mechanisms of disease 2 thema 1C (zelf een 9 mee gehaald)

HC10 – framework oncology
Uitslag patiënt bepalen:
 Grade
 Stage
 Performance patiënt
 Tumorkarakteristieken: oorsprong, grade, premaligne/maligne, genetica & ontwikkeling

Gradering
Gradering = intrinsieke activiteit tumor bepalen adhv histologie  prognose & behandeling
G0 ongedetermineerd graad kan niet vastgesteld worden
G1 lage graad goed-gedifferentieerd
G2 intermediaire graad gemiddeld-gedifferentieerd
G3 hoge graad slecht-gedifferentieerd
G4 hoge graad ongedifferentieerd/anaplasie
 hoe hoger de graad, hoe slechter de prognose

Stadia van kanker: waarom en wat?
Staging: prognose, behandeling, identificeren mogelijke klinische trials/studies (vergelijking tussen
instituten), communicatie (universele taal) & mate ziekteverspreiding determineren
 Solide tumoren = lokale- (T), lymfe verspreiding (N) & distale metastasen (M) (hematogeen)
 Hematologische maligniteit = uitstrekking, invloed normale functie beenmerg & specifieke
markers/differentiatie van cellen

Welke elementen worden gebruikt?
 Locatie primaire tumor
 Tumorgrootte / aantal tumoren (tumor load)
 Lymfeknoop betrokkenheid
 Celtype & tumorgraad
 Aanwezigheid distale metastasen

TNM-stadium
 T-status = uitgebreidheid; grootte & lokale orgaanbetrokkenheid (T0-T4)
Tis = tumor in situ = tumor binnen anatomische grenzen
 N-status = regionale lymfeknoop betrokkenheid (N0-N3)
N0: geen lymfeknoop betrokkenheid
N1: sentinel node = lymfeklier die waarschijnlijk eerst aangedaan is
N2: verspreiding verdere lymfeklieren
N3: verspreiding klieren hele andere plek in lichaam
 M-status = distale metastasen (M0: niet/M1: wel)
 TNMx = regio niet beoordeeld

Voor TNM
 c klinisch (voor behandeling) – imaging, endoscopie, biopsie, chirurgisch etc.
 p histopathologisch (na operatie)
 yp na pre-behandeling (bv na pretreatment chemotherapie, om tumor te verkleinen)
 X niet geclassificeerd (geen informatie)

Borstkanker voorbeeld
N0: geen N1: axillaire lymfeknoop N2: clavicula lymfeknoop
T1: <2cm T2: 2-5 cm T3: >5 cm T4: verspreiden omliggende weefsel/ingroeien

Adenocarcinoma, grade 3, diameter 1.2 cm, free excision marks (na chirurgie), ER+, PR+ , HER2-,
sentinel node 0/2 in metastasis.
 pT1N0Mx




Stadia

, 0 in situ kanker (niet invasief, pre-maligne)
1 gelokaliseerde kanker (invasief)
2 lokale spreiding & vaak inclusie dichtstbijzijnde lymfeknopen
3 meer extensieve lymfeknoop betrokkenheid
4 distale metastasen

Longkanker voorbeeld
T0: geen tumor T1: < 3cm N0: geen lymfeknopen
Tx: tumor in sputum maar niet zichtbaar T2: 3-5 cm N1: hilus (ipsi)
Tis: tumor in situ T3: 5-7 cm N2: mediastium (ipsi)
T4: > 7 cm N3: contralateraal

A 67-year-old man has a primary lung tumor in the left upper lobe, without signs of invasion in the
pleura. The diameter of the tumor is 6.5 cm. The PET scan shows an elevated uptake in the primary
process and in the mediastium region left. Cytological analysis of a PET positive lymph node in the
mediastinum shows a few tumor cells. PA: adenocarcinoma. On the PET scan no other abnormalities
are found. What is the clinical stage?
 cT3N2M0

Andere stadia systemen
Ann-Arbor staging: lymphomas
I enkele lymfeknoopregio’s III beide kanten diafragma
II 1 kant diafragma IV: gedissemineerd
S miltziekte
E extralymfatische site
A geen systemische symptomen B: koorts, nachtzweten, gewichtsverlies
Duke’s classificatie: colonkanker
FIGO: gynaecologische tumoren (endometrium, cervix & vulva)

Melanomen  prognose
 Breslow schaal: dikte in mm
 Clark’s level: omschrijving

Stadiëring en overleving
Stadia geeft overlevingskans, bv longkanker stadium 1 (50% na 5 jaar) & stadium III-B (4% na 5 jaar)

Hoe stel je een stadium vast en wanneer
Verwachting waarnaar ziekte verspreidt (kennis natuurlijke weg & beeldvorming)
 kans op spreiding bepaalt uitgebreidheid onderzoek

Voorbeelden verspreiding
 Sarcoma: vaak niet lymfatisch & longmetastasen
 Pancreas: lever metastasen
 Small cell longkanker: brein metastasen

Kanker, diagnose & stadiëring
 Histologie weefseltype & graad
 Immuunhistochemie gedetailleerde differentiatie
 Beeldvorming staging
o X-ray (mammografie/thorax), ultrasound, endoscopie, MRI, CT & PET-scan
o Chirurgische rapporten & soms laboratoriumonderzoek

Basis behandelingsmodaliteiten in kanker
1. Chirurgie
2. Radiotherapie
3. Chemotherapie – metastasen (systemisch)


Terminologie
Typen behandelingen

,  Curatief = gericht op genezing
 Palliatief = stadium 4 (jaren); symptomen verlichting, verspreiding voorkomen, geen genezing
 Terminaal = laatste maanden; best supportive care = lijden/pijn verlichten + comfortabel
 Dying phase = laatste dagen
 Adjuvant = na primaire behandeling (micrometastasen)
 Neo-adjuvant = voor primaire behandeling (induction therapie) – bv tumor krimpen &
micrometastasen behandelen
 Primaire behandeling = hoofdbehandeling (vaak operatie)
o Preoperatief (voor) / postoperatief (na) / peroperatief (tijdens)

Termen
 Systemisch = aantal organen/weefsels of hele lichaam – ziekte of behandeling (oncoloog)
 Concominant = 2 behandelingen tegelijk
 Sequentieel = 2 behandelingen na elkaar
 Electief = ‘gekozen’ lokale behandeling gebied klinisch negatief, maar hoog risico
betrokkenheid (bv profylactische chirurgie)

Voorbeeld
A patiënt with 2 tumors lymfeknopen in the axilla from left sided breast cancer:
Stage: 2  curatief

Levermetastasen van colonkanker
Stage: 4  palliatief (uitzonderlijk curatief)

Long, lever, breinmetastasen van longkanker
Stage: 4  palliatief