Centraal zenuwstelsel
1.1 Neurofysiologie van bewegen
1.1.1 Sensomotorische kring
S1: primaire sensibele cortex → sensibele informatie uit
buitenwereld komt vanuit ruggenmerg & hersenstam hier
binnen
S2: secundaire sensibele cortex → hier wordt er een analyse
van vorm plaats en ruimte gemaakt
S3: tertiaire sensorische cortex →informatie uit S2 wordt
gekoppeld/ geassocieerd met andere modaliteiten, visueel,
auditief. Dit kan ook gekoppeld worden met het verleden.
M1: Primaire motorische cortex → uitvoering
M2: premotorische cortex→
- M2a → uit informatie van S2 kan beweging op gang gezet worden
- M2b → beweging zodanig voorbereiden dat de juiste spiergroepen op een adequate manier
worden ingezet
M3: prefrontale cortex → hier kunnen motorische plannen gesmeed op basis van informatie uit
sensorische gebieden
L: limbisch associatie gebied → beïnvloed de baan van S3 → M3
Interne feedforward
- M2/basale kernen → beweging uit eerdere ervaring gebruiken en vergelijken
- Cerebellum→ onderschept instructies en stelt bij op basis van verwachting (gaat snel)
Externe feedback
- Cerebellum → vergelijkt instructies met effect (langzaam)
- Somatische cortex S1 → feedback uit sensorische informatie
1.1.2 Hersenbanen
Ascenderende banen: opstijgende banen
Descenderende banen: dalende banen
De tractus corticospinalis is letterlijk de baan tussen de neuronen in de primaire motorische cortex
(oftewel de centraal motorische neuronen) en het ruggenmerg (perifeer motorische neuronen). Via
deze baan worden de spieren van de extremiteiten aangestuurd (via de tractus corticospinalis
lateralis) en de axiale (=nek en romp) spieren (via de tractus corticospinalis anterior). Hiermee
worden de bewuste bewegingen aangestuurd. Deze baan loopt vanuit de cortex, tussen de thalamus
en de basale kernen, door de capsula interne. Deze baan kruist in de medulla oblongate.
De tractus reticulospinalis is de baan tussen de Formatio Reticularis (FR) in de hersenstam en het
ruggenmerg. Via deze baan wordt de tonus van de spieren van de extremiteiten geregeld, dit zorgt
ervoor dat je niet als een slappe pop in elkaar zakt, maar dat er constant een basistonus aanwezig is.
Dit is dus niet bewuste sturing, maar verloopt onbewust (hersenstam is op Archiniveau).
, 1.1.3 Feedback/feedforward
Het cerebellum laat bewegingen uitgebalanceerd verlopen doordat het is opgenomen in een
feedback systeem. Een eenmaal geplande beweging wordt door het cerebellum voorafgaande aan
(interne feedback) en tijdens de uitvoering van de actie (externe feedback) gecontroleerd en
bijgestuurd. Hiertoe ontvangt het cerebellum informatie vanuit de vestibulaire kernen, contralaterale
cortex cerebri (M2) en via de tractus spinocerebellaris vanuit het ipsilaterale rugenmerg.
1.2 Klinische beelden CNA
1.2.1 Klinisch beeld van cortex laesie (o.a. hemibeeld/ slappe en
spastische parese)
Het centrale hemibeeld: 1 helft symptomen (cortex)
Er zijn meestal meer verschijnselen in arm dan been, omdat de arm aan de buitenkant van de
hemisfeer licht en deze vaker is aangedaan bij een beroerte. Als er een infarct (of kleine bloeding) in
de capsula interna optreedt, zijn de tegenoverliggende arm en het been vaak in gelijke mate
gestoord, omdat daar alle vezels dicht bij elkaar liggen. Het kan gaan om puur motorisch (achterste
been van de capsula) of puur sensibel (voorste veen van de capsula) probleem, maar een
gecombineerde sensomotorisch hemibeeld is ook mogelijk.
- De eerste dagen na acute hemiplegie zijn de ledematen in de meeste gevallen hypotoon met
verlaagde spierrekkingsreflexen.
- Arm ligt slap naast het lichaam, het been licht in exorotatie met de voet omlaag
- De voetzoolreflex verloopt wel direct.
- De mondhoek aan de aangedane kant hangt slap terwijl het oog vrijwel normaal kan worden
dichtgeknepen.
1.1 Neurofysiologie van bewegen
1.1.1 Sensomotorische kring
S1: primaire sensibele cortex → sensibele informatie uit
buitenwereld komt vanuit ruggenmerg & hersenstam hier
binnen
S2: secundaire sensibele cortex → hier wordt er een analyse
van vorm plaats en ruimte gemaakt
S3: tertiaire sensorische cortex →informatie uit S2 wordt
gekoppeld/ geassocieerd met andere modaliteiten, visueel,
auditief. Dit kan ook gekoppeld worden met het verleden.
M1: Primaire motorische cortex → uitvoering
M2: premotorische cortex→
- M2a → uit informatie van S2 kan beweging op gang gezet worden
- M2b → beweging zodanig voorbereiden dat de juiste spiergroepen op een adequate manier
worden ingezet
M3: prefrontale cortex → hier kunnen motorische plannen gesmeed op basis van informatie uit
sensorische gebieden
L: limbisch associatie gebied → beïnvloed de baan van S3 → M3
Interne feedforward
- M2/basale kernen → beweging uit eerdere ervaring gebruiken en vergelijken
- Cerebellum→ onderschept instructies en stelt bij op basis van verwachting (gaat snel)
Externe feedback
- Cerebellum → vergelijkt instructies met effect (langzaam)
- Somatische cortex S1 → feedback uit sensorische informatie
1.1.2 Hersenbanen
Ascenderende banen: opstijgende banen
Descenderende banen: dalende banen
De tractus corticospinalis is letterlijk de baan tussen de neuronen in de primaire motorische cortex
(oftewel de centraal motorische neuronen) en het ruggenmerg (perifeer motorische neuronen). Via
deze baan worden de spieren van de extremiteiten aangestuurd (via de tractus corticospinalis
lateralis) en de axiale (=nek en romp) spieren (via de tractus corticospinalis anterior). Hiermee
worden de bewuste bewegingen aangestuurd. Deze baan loopt vanuit de cortex, tussen de thalamus
en de basale kernen, door de capsula interne. Deze baan kruist in de medulla oblongate.
De tractus reticulospinalis is de baan tussen de Formatio Reticularis (FR) in de hersenstam en het
ruggenmerg. Via deze baan wordt de tonus van de spieren van de extremiteiten geregeld, dit zorgt
ervoor dat je niet als een slappe pop in elkaar zakt, maar dat er constant een basistonus aanwezig is.
Dit is dus niet bewuste sturing, maar verloopt onbewust (hersenstam is op Archiniveau).
, 1.1.3 Feedback/feedforward
Het cerebellum laat bewegingen uitgebalanceerd verlopen doordat het is opgenomen in een
feedback systeem. Een eenmaal geplande beweging wordt door het cerebellum voorafgaande aan
(interne feedback) en tijdens de uitvoering van de actie (externe feedback) gecontroleerd en
bijgestuurd. Hiertoe ontvangt het cerebellum informatie vanuit de vestibulaire kernen, contralaterale
cortex cerebri (M2) en via de tractus spinocerebellaris vanuit het ipsilaterale rugenmerg.
1.2 Klinische beelden CNA
1.2.1 Klinisch beeld van cortex laesie (o.a. hemibeeld/ slappe en
spastische parese)
Het centrale hemibeeld: 1 helft symptomen (cortex)
Er zijn meestal meer verschijnselen in arm dan been, omdat de arm aan de buitenkant van de
hemisfeer licht en deze vaker is aangedaan bij een beroerte. Als er een infarct (of kleine bloeding) in
de capsula interna optreedt, zijn de tegenoverliggende arm en het been vaak in gelijke mate
gestoord, omdat daar alle vezels dicht bij elkaar liggen. Het kan gaan om puur motorisch (achterste
been van de capsula) of puur sensibel (voorste veen van de capsula) probleem, maar een
gecombineerde sensomotorisch hemibeeld is ook mogelijk.
- De eerste dagen na acute hemiplegie zijn de ledematen in de meeste gevallen hypotoon met
verlaagde spierrekkingsreflexen.
- Arm ligt slap naast het lichaam, het been licht in exorotatie met de voet omlaag
- De voetzoolreflex verloopt wel direct.
- De mondhoek aan de aangedane kant hangt slap terwijl het oog vrijwel normaal kan worden
dichtgeknepen.
