Hoofdstuk 1 Waar het maatschappelijk werk voor staat
Missie:
De missie van het maatschappelijk werk: bevorderen dat mensen in
onze samenleving tot hun recht komen, als mens en als burger.
Maatschappelijk werkers streven ernaar dat mensen zich in wisselwerking
met hun sociale omgeving zo goed mogelijk kunnen ontplooien, naar hun
eigen aard, behoeften en opvattingen, en dat ze rekening houden met
anderen met wie zij samenleven.
Maatschappelijk werk richt zich zowel op individuen als op hun sociale
omgeving en de brede maatschappelijke context waarin hun leven zich
afspeelt.
-maatschappelijk werkers helpen individuele cliënten tot hun recht te
komen als mens en als burger.
-maatschappelijk werkers richten zich daarnaast op de sociale verbanden
en netwerken waarvan hun cliënten deel uitmaken.
-maatschappelijk werkers signaleren structurele maatschappelijke
tekorten en hiaten, doen voorstellen voor verbetering van beleid en
uitvoering van sociale regelingen, en ze ontwikkelen
preventieprogramma's.
Domein:
Maatschappelijk werkers pakken problemen aan die samenhangen met
verstoringen in de wisselwerking tussen personen en hun sociale
omgeving, en met tekorten in elementaire voorwaarden voor sociaal
functioneren.
De maatschappelijk werker houdt altijd rekening met factoren op micro-,
meso- en macroniveau die een rol spelen bij het ontstaan, het in stand
houden en het mogelijk oplossen van problemen.
Maatschappelijk werkers kunnen met en voor hun cliënt vooral invloed
uitoefenen op de directe leefomgeving, waardoor gewenste veranderingen
op materieel of immaterieel terrein binnen bereik komen.
, Werkwijze:
De maatschappelijk werker zet zich in voor verbetering in het sociaal
functioneren van personen, zowel door met de cliënt zelf te werken als
door te werken met de omgeving. In beide gevallen gaat het om
methodisch werken.
Werken met cliënten:
De maatschappelijk werker kan alleen directe hulp verlenen aan een cliënt
als hij met die cliënt een samenwerkingsrelatie tot stand kan brengen. Een
voorwaarde daarvoor is dat de maatschappelijk werker en cliënt het op
zijn minst gedeeltelijk eens worden over wat er aan de hand is, en welke
doelen het nastreven waard zijn.
Waar nodig vormt de maatschappelijk werker een brug tussen cliënt en
omgeving. Kenmerkend voor de werkwijze van de maatschappelijk werker
is een combinatie van betrokkenheid en directiviteit:
-persoonlijke betrokkenheid is een wezenlijk onderdeel van zijn
methodisch handelen. Het gaat hier om positieve waardering, echtheid en
empathie, die tot uitdrukking komen in belangstelling, bemoediging en
ondersteuning.
-directiviteit is een ander centraal kenmerk van het methodisch handelen
van maatschappelijk werkers. Het gaat om een activerende, praktische
aanpak, om sturing en structurering en om het geven van adviezen,
aanwijzingen of opdrachten, steeds in dialoog met de cliënt.
Werken met de omgeving:
Behalve bij de cliënt kan de maatschappelijk werker ook bij de omgeving
beginnen. De maatschappelijk werker kan werken aan het verbeteren van
de omstandigheden van cliënten, aan het wegnemen van belemmeringen
en aan het versterken van positieve krachten in de omgeving.
Hij kan daarbij gebruik maken van de mogelijkheden van de instelling of
organisatie waaraan hij verbonden is.
Ethiek:
Maatschappelijk werk gaat niet alleen uit van kennis en kunde, maar heeft
ook een ethische component. Anders gezegd: maatschappelijk werkers
beschikken niet alleen over technisch-instrumentele professionaliteit,
maar ook over normatieve professionaliteit.