Samenvatting De Kleine Gids Kindermishandeling
~ 16/10/2020 ~
Minor kindermishandeling Universiteit Leiden
Kindermishandeling en verwaarlozing over de levensloop
Inhoudsopgave
College 1.................................................................................................................................................2
De Kleine Gids Hoofdstuk 1. De geschiedenis van kindermishandeling..............................................2
De kleine gids hoofdstuk 5. Wat is kindermishandeling.....................................................................4
College 2.................................................................................................................................................7
De Kleine Gids Hoofdstuk 4 – Hoe vaak komt kindermishandeling voor?..........................................7
De Kleine Gids Hoofdstuk 6 – Oorzaken van kindermishandeling......................................................8
College 4...............................................................................................................................................10
Hoofdstuk 6. Oorzaken van kindermishandeling..............................................................................10
College 5...............................................................................................................................................11
Kleine Gids Hoofdstuk 7 – Gevolgen van kindermishandeling..........................................................11
Kleine Gids Hoofdstuk 8 – Signaleren van kindermishandeling........................................................11
Kleine Gids Hoofdstuk 9 – Handelen bij kindermishandeling...........................................................14
Kleine Gids Hoofdstuk 10 – Communiceren.....................................................................................18
Kleine Gids Hoofdstuk 11 – Het jeugdstelsel....................................................................................21
Kleine Gids Hoofdstuk 12 – Veilig Thuis............................................................................................22
College 8...............................................................................................................................................26
Hoofdstuk 8. Signalen van kindermishandeling................................................................................26
College 9...............................................................................................................................................26
Kleine gids Hoofdstuk 3 – Aanpak kindermishandeling....................................................................26
,College 1
De Kleine Gids Hoofdstuk 1. De geschiedenis van kindermishandeling
1.1 Opkomst kinderbescherming
Men keek vroeger naar kinderen als een soort bezit van ouders inkomen en verzorging op de
oudere dag.
Eerste casussen als voorbeeld van erkennen kindermishandeling:
- Mary Ellen (1874): mishandeld meisje van 10 in new York. Maatschappelijk werkster stapte naar
een man (Henry bergh) stichter van een dieren- beschermende organisatie die de zaak op zich
nam. Moeder kreeg een jaar celstraf en het kind ging naar een weeshuis. oprichting van de
New york society fort he prevention of cruelty to children (1875).
- Marietje Kessels (1900): verminkt verkracht en vermoord in Tilburg. Preventieproject
machtsmisbruik, intimidatie, grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik kinderen.
1898: Van der Linden eerste wetgeving voorstel Nederlandsche Bond tot Kinderbescherming
(1899) Er was alleen sprake van verwaarlozing en niet van mishandeling. Verwaarloosde kinderen in
pauper gezinnen zouden een criminele bedreiging vormen voor de samenleving.
1.2 Kinderwetten 1905
1874: kinderwetje van Van Houten fabrieksarbeid voor kinderen onder de 12 jaar verboden had
niet veel invloed.
1901: Leerplicht voor kinderen van 6-12 jaar en dus afschaffing van alle arbeid t/m 12 jaar.
nieuwe kijk op ouderschap ontstond.
1905: eerste echte kinderwetten: burgerlijke kinderwet(ouderlijke macht en voogdij), Strafrechtelijke
kinderwet(aanpak kindermisdrijf), kinderbeginselenwet(oprichting instanties). andere blik
ouderschap: kind geen bezit meer van ouder maar ouders moeten er zijn voor het kind.
1.3 Omslag in het denken en de ontdekking van kindermishandeling met eerste cijfers
Mishandeling van kinderen bleef een onbesproken onderwerp. Kinderen die verwaarloosd werden
en hun ouders waren slecht opgevoed en behoorde in de asociale klasse waar de raad voor de
kinderbescherming oplette. Pas in 1956 kwam er licht op kindermishandeling via het proefschrift
Psychische Kindermishandeling.
1962: Henry kempe ontdekte dat botbreuken ontstaan waren door fysieke mishandeling van het kind
in plaats van een botsyndroom en zo kwam het ‘geheim’ van mishandeling boven. media
aandacht en een noodkreet tot preventie.
In de jaren zestig werd geschat dat 120 kinderen per jaar stierven als gevolg van kindermishandeling,
1200 werden opgenomen en het voorkwam bij 12.000 kinderen. Dit waren wel schattingen.
1970: oprichting vereniging tegen kindermishandeling 1972: Bureaus vertrouwensartsen, (Later
Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK)). Dat jaar waren er 432 meldingen via de
vertrouwensartsen.
1.4 Jaren zeventig en tachtig
Er was veel kritiek op de aanpak van kindermishandeling zoals de oprichting van de Vereniging
Kinderen Ouders Grootouders (KOG) in 1990 die vonden dat kinderen werden gestolen uit gezinnen.
Vertrouwensartsen besliste dingen bijvoorbeeld buiten de ouders om.
- Voorbeeld: Bolderkaraffaire. 14 kinderen verdacht van incest, 10 onterecht uit huis geplaatst.
Een vrouw in 2009 eiste een schadevergoeding.
, 1.5 Eind twintigste eeuw
1992: Wet op de jeugdhulpverlening tijdig, lichte vorm, kort en dichtbij huis. Verantwoording
vanuit rijk naar provincies. Wet stelde Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) in voor
signalering van mishandeling.
- De term huiselijk geweld komt op (fysiek, psychisch en seksueel).
- 1994: Wet aangepast, elke lokale regering mocht een bureau jeugdzorg ontwikkelen. In 2005
veranderde die in de wet op de jeugdzorg. In 2012 volgde een verzoek tot aanpassing dat in 2015
werd doorgevoerd: gemeenten kregen de verantwoording en regie over jeugdzorg in plaats van
provincies en het rijk.
1.6 Begin deze eeuw: roep om preventieve aanpak
Er ontstond een roep voor preventieve aanpak aan de hand van meerdere voorbeeldzaken:
- Het meisje van Nulde (2001): lichaamsdelen gevonden en bleken van een mishandeld meisje van
4 jaar bezweken aan haar letsel. Vader sneed het lichaam in stukken en dumpte deze.
- Savanna (2004): meisje van 3 jaar dood gevonden in de kofferbak van ouders. Werd thuis
mishandeld. Savanna en familie stond onder toezicht van jeugdzorg en na 5 maanden uit huis
te zijn kwam zij terug bij moeder met gezinsvoogd. Communicatie tussen voogd en jeugdzorg
verliep slecht. Savanna effect: toename van alerte beleidsvoering jeugdzorg en aanmeldingen
gezinsvoogden.
2000: Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling (RAAK) opgericht door Andries van
Dantzig. Tien stellingen:
1. Geweld tegen kinderen is ontoelaatbaar.
2. Kindermishandeling melden is verplicht.
3. Aanpak kindermishandeling gaat boven de privacy van ouders.
4. Steun bij opvoeding voor elke ouder.
5. Maatregelen nemen bij bedreigde ontwikkeling.
6. Werken met kinderen als beroep: beter opleiden en betalen.
7. Op school is het kind persoon, burger en leerling.
8. Rechten van het kind in de grondwet.
9. Het kind heeft recht op eigen verantwoordelijkheid.
10. Aparte minister voor jeugdbeleid vereist.
2007: Ministerie voor jeugd en gezin.
RAAK ontwikkelde drie artikelen in een grondwet van democratische opvoeding:
1. Kind heeft recht op bescherming van lichamelijke en geestelijke integriteit, begeleiding van
ouders en adequate gemeenschapszorg.
2. Veiligheid, gezondheid en ontwikkeling van het kind zijn verantwoording voor alle leden van
de samenleving.
3. Niemand kan een kind opvoeden zonder cursus, training of deskundig word
bijgestaan/geadviseerd/ondersteund.
RAAK is tussen 2008 en 2010 uitgevoerd en bestond uit de volgende RAAK- methode voor preventie:
1. Algemene preventie voor iedereen (adviesgesprek opvoeding)
2. Preventie gezinnen in risicosituaties zoals alleenstaande ouders of bepaalde wijken.
3. Specifieke preventie op basis van individuele risicofactor bijvoorbeeld een ouder met
psychiatrische aandoening.
4. Ingrijpen bij vroege signalen gericht op individuele gezinnen.
5. Daadwerkelijke bescherming bij vermoeden van kindermishandeling.
~ 16/10/2020 ~
Minor kindermishandeling Universiteit Leiden
Kindermishandeling en verwaarlozing over de levensloop
Inhoudsopgave
College 1.................................................................................................................................................2
De Kleine Gids Hoofdstuk 1. De geschiedenis van kindermishandeling..............................................2
De kleine gids hoofdstuk 5. Wat is kindermishandeling.....................................................................4
College 2.................................................................................................................................................7
De Kleine Gids Hoofdstuk 4 – Hoe vaak komt kindermishandeling voor?..........................................7
De Kleine Gids Hoofdstuk 6 – Oorzaken van kindermishandeling......................................................8
College 4...............................................................................................................................................10
Hoofdstuk 6. Oorzaken van kindermishandeling..............................................................................10
College 5...............................................................................................................................................11
Kleine Gids Hoofdstuk 7 – Gevolgen van kindermishandeling..........................................................11
Kleine Gids Hoofdstuk 8 – Signaleren van kindermishandeling........................................................11
Kleine Gids Hoofdstuk 9 – Handelen bij kindermishandeling...........................................................14
Kleine Gids Hoofdstuk 10 – Communiceren.....................................................................................18
Kleine Gids Hoofdstuk 11 – Het jeugdstelsel....................................................................................21
Kleine Gids Hoofdstuk 12 – Veilig Thuis............................................................................................22
College 8...............................................................................................................................................26
Hoofdstuk 8. Signalen van kindermishandeling................................................................................26
College 9...............................................................................................................................................26
Kleine gids Hoofdstuk 3 – Aanpak kindermishandeling....................................................................26
,College 1
De Kleine Gids Hoofdstuk 1. De geschiedenis van kindermishandeling
1.1 Opkomst kinderbescherming
Men keek vroeger naar kinderen als een soort bezit van ouders inkomen en verzorging op de
oudere dag.
Eerste casussen als voorbeeld van erkennen kindermishandeling:
- Mary Ellen (1874): mishandeld meisje van 10 in new York. Maatschappelijk werkster stapte naar
een man (Henry bergh) stichter van een dieren- beschermende organisatie die de zaak op zich
nam. Moeder kreeg een jaar celstraf en het kind ging naar een weeshuis. oprichting van de
New york society fort he prevention of cruelty to children (1875).
- Marietje Kessels (1900): verminkt verkracht en vermoord in Tilburg. Preventieproject
machtsmisbruik, intimidatie, grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik kinderen.
1898: Van der Linden eerste wetgeving voorstel Nederlandsche Bond tot Kinderbescherming
(1899) Er was alleen sprake van verwaarlozing en niet van mishandeling. Verwaarloosde kinderen in
pauper gezinnen zouden een criminele bedreiging vormen voor de samenleving.
1.2 Kinderwetten 1905
1874: kinderwetje van Van Houten fabrieksarbeid voor kinderen onder de 12 jaar verboden had
niet veel invloed.
1901: Leerplicht voor kinderen van 6-12 jaar en dus afschaffing van alle arbeid t/m 12 jaar.
nieuwe kijk op ouderschap ontstond.
1905: eerste echte kinderwetten: burgerlijke kinderwet(ouderlijke macht en voogdij), Strafrechtelijke
kinderwet(aanpak kindermisdrijf), kinderbeginselenwet(oprichting instanties). andere blik
ouderschap: kind geen bezit meer van ouder maar ouders moeten er zijn voor het kind.
1.3 Omslag in het denken en de ontdekking van kindermishandeling met eerste cijfers
Mishandeling van kinderen bleef een onbesproken onderwerp. Kinderen die verwaarloosd werden
en hun ouders waren slecht opgevoed en behoorde in de asociale klasse waar de raad voor de
kinderbescherming oplette. Pas in 1956 kwam er licht op kindermishandeling via het proefschrift
Psychische Kindermishandeling.
1962: Henry kempe ontdekte dat botbreuken ontstaan waren door fysieke mishandeling van het kind
in plaats van een botsyndroom en zo kwam het ‘geheim’ van mishandeling boven. media
aandacht en een noodkreet tot preventie.
In de jaren zestig werd geschat dat 120 kinderen per jaar stierven als gevolg van kindermishandeling,
1200 werden opgenomen en het voorkwam bij 12.000 kinderen. Dit waren wel schattingen.
1970: oprichting vereniging tegen kindermishandeling 1972: Bureaus vertrouwensartsen, (Later
Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK)). Dat jaar waren er 432 meldingen via de
vertrouwensartsen.
1.4 Jaren zeventig en tachtig
Er was veel kritiek op de aanpak van kindermishandeling zoals de oprichting van de Vereniging
Kinderen Ouders Grootouders (KOG) in 1990 die vonden dat kinderen werden gestolen uit gezinnen.
Vertrouwensartsen besliste dingen bijvoorbeeld buiten de ouders om.
- Voorbeeld: Bolderkaraffaire. 14 kinderen verdacht van incest, 10 onterecht uit huis geplaatst.
Een vrouw in 2009 eiste een schadevergoeding.
, 1.5 Eind twintigste eeuw
1992: Wet op de jeugdhulpverlening tijdig, lichte vorm, kort en dichtbij huis. Verantwoording
vanuit rijk naar provincies. Wet stelde Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) in voor
signalering van mishandeling.
- De term huiselijk geweld komt op (fysiek, psychisch en seksueel).
- 1994: Wet aangepast, elke lokale regering mocht een bureau jeugdzorg ontwikkelen. In 2005
veranderde die in de wet op de jeugdzorg. In 2012 volgde een verzoek tot aanpassing dat in 2015
werd doorgevoerd: gemeenten kregen de verantwoording en regie over jeugdzorg in plaats van
provincies en het rijk.
1.6 Begin deze eeuw: roep om preventieve aanpak
Er ontstond een roep voor preventieve aanpak aan de hand van meerdere voorbeeldzaken:
- Het meisje van Nulde (2001): lichaamsdelen gevonden en bleken van een mishandeld meisje van
4 jaar bezweken aan haar letsel. Vader sneed het lichaam in stukken en dumpte deze.
- Savanna (2004): meisje van 3 jaar dood gevonden in de kofferbak van ouders. Werd thuis
mishandeld. Savanna en familie stond onder toezicht van jeugdzorg en na 5 maanden uit huis
te zijn kwam zij terug bij moeder met gezinsvoogd. Communicatie tussen voogd en jeugdzorg
verliep slecht. Savanna effect: toename van alerte beleidsvoering jeugdzorg en aanmeldingen
gezinsvoogden.
2000: Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling (RAAK) opgericht door Andries van
Dantzig. Tien stellingen:
1. Geweld tegen kinderen is ontoelaatbaar.
2. Kindermishandeling melden is verplicht.
3. Aanpak kindermishandeling gaat boven de privacy van ouders.
4. Steun bij opvoeding voor elke ouder.
5. Maatregelen nemen bij bedreigde ontwikkeling.
6. Werken met kinderen als beroep: beter opleiden en betalen.
7. Op school is het kind persoon, burger en leerling.
8. Rechten van het kind in de grondwet.
9. Het kind heeft recht op eigen verantwoordelijkheid.
10. Aparte minister voor jeugdbeleid vereist.
2007: Ministerie voor jeugd en gezin.
RAAK ontwikkelde drie artikelen in een grondwet van democratische opvoeding:
1. Kind heeft recht op bescherming van lichamelijke en geestelijke integriteit, begeleiding van
ouders en adequate gemeenschapszorg.
2. Veiligheid, gezondheid en ontwikkeling van het kind zijn verantwoording voor alle leden van
de samenleving.
3. Niemand kan een kind opvoeden zonder cursus, training of deskundig word
bijgestaan/geadviseerd/ondersteund.
RAAK is tussen 2008 en 2010 uitgevoerd en bestond uit de volgende RAAK- methode voor preventie:
1. Algemene preventie voor iedereen (adviesgesprek opvoeding)
2. Preventie gezinnen in risicosituaties zoals alleenstaande ouders of bepaalde wijken.
3. Specifieke preventie op basis van individuele risicofactor bijvoorbeeld een ouder met
psychiatrische aandoening.
4. Ingrijpen bij vroege signalen gericht op individuele gezinnen.
5. Daadwerkelijke bescherming bij vermoeden van kindermishandeling.
