Psychodiagnostiek
Maaike Beckers
HOORCOLLEGE 31 AUGUSTUS:
In dit vak zijn er 2 competentiegebieden: het psychologisch handelen en de
communicatie. Hoe voer je de diagnostiek systematisch en wetenschappelijk uit. En hoe
ga je een goede professionele houding aan. Dit vak is de kern van wat je doet in je
klinische werk als psycholoog en waar ook veel onderzoek om draait.
We werken met de diagnostische cyclus van de bruyn en dit model staat centraal in de
cursus. Deze cyclus wordt het hele vak gebruikt maar elke keer zoomen we in op een
ander onderdeel. De afkortingen betekenen; anm = aanmelding, KA = klachtenanalyse,
PA = probleemanalyse, VA = verklaringsanalyse, IA = indicatieanalyse en adv = advies.
Op het moment dat je bent aangemeld dan ga je direct door naar de klachtenanalyse.
Hier ga je starten. Vanuit daar ga je naar de probleemanalyse, de verklaringsanalyse, de
indicatieanalyse en het advies. Je kan eigenlijk overal terug behalve wanneer je het
advies hebt. Er zijn zoveel pijlen omdat het een cyclisch proces is. Er is een basisroute
maar je kan op elk moment terug gaan als je bepaalde info in eerdere stadia hebt
gemist. In de praktijk zal je niet altijd de hele cyclus doorlopen, je kan ook gebruik
maken van de shortcuts zoals de stippellijnen. De cyclus stopt in theorie bij het advies en
dan komt aan het einde na advies een therapeutische behandelcyclus. Deze kan soms
reden geven om terug te gaan naar de diagnostiek maar in theorie heb je een
onderbouwend diagnostisch advies. Je zit met een probleem, je stelt de hypothese, die
toets je, je verzamelt bewijs en die leg je tegen de hypothesen en je stelt je beeld bij.
Het lijkt dus enorm veel op de empirische cyclus.
Elke instelling heeft zijn eigen beleid m.b.t. aanmelding en klachtanalyse. Soms is de
aanmelding niet eens de taak van de psycholoog. We zitten nu in een zorgsysteem waar
minder tijd is en meer zorg. We hebben een finance driven cultuur ipv quality driven
alles moet zo efficiënt mogelijk. Er is weinig ruimte voor rapportages. En om dat goed te
,kunnen doen is focale diagnostiek de norm geworden. Je bent erg gedwongen om je te
beperken en te richten tot de vraag die gesteld wordt. Het focaal behandelen is dus enkel
de vraag die gevraagd wordt te behandelen. Wat je ook ziet is dat er een methode is van
stepped care waarbij er langzaamaan wordt opgeschaald naargelang de ernst van de
problemen:
Het is dus niet de bedoeling dat iedereen direct bij de GGZ terecht komt. De meest
opgeleide psychologen zitten daar en het is eigenlijk gewoon te duur om iedereen direct
daarheen te sturen.
AANMELDING EN KLACHTANALYSE:
Als mensen zich aanmelden dan zou je kunnen zeggen dat er formele rollen te verdelen
zijn. Je wilt weten wie er betrokken is en hoe de persoon bij je terecht is gekomen. Het is
belangrijk om te weten of iemand vrijwillig of gedwongen komt. De verschillende rollen
die er zijn zijn;
, In de praktijk loopt dit allemaal een beetje door elkaar heen. De aanmelder en de
opdrachtgever kunnen bijvoorbeeld dezelfde persoon zijn. Formeel zijn er verschillende
rollen, maar per traject kan dit verschillen. Bij canvas zie je het gesprek van Jolanda of
Astrid.
Bij de aanmelding neem je de volgende dingen even door:
- Personalia: naam contactgegevens
- Reden tot aanmelding
- Aanleiding tot hulp zoeken
- Hulpverleningsgeschiedenis
- Aard van de problematiek
- Wat wil en weet de client
- Wat zijn de verwachtingen
Waar je rekening mee moet houden is dat mensen niet meteen de volledige informatie
geven. Soms komt info ook op de verkeerde plek terecht of is het niet meer actueel. Het
kan zijn dat iemand zich aanmeldt en de intake duurt nog een tijd. Check dan even of
alles nog even actueel is. Erg belangrijk is om te weten of iemand vrijwillig of gedwongen
bij jou zit. Zitten ze daar omdat ze zelf iets willen uitzoeken of moet het van je baas
omdat je anders je baan verliest. Je wilt dus graag weten of de client gemotiveerd is of
niet. Als iemand niet gemotiveerd is of veel weerstand biedt moet je daar eerst mee aan
de slag. Wat maakt dat iemand niet gemotiveerd is. Als iemand is aangemeld dan leg je
die basisinfo vast en dan rapporteer je alles direct volgens de AVG privacywetgeving.
Dan ga je gericht mensen uitnodigen voor het intakegesprek. Je kijkt wie je daar bij wilt
hebben zoals de partner of kids of baas etc. Je denkt dus na wie je gaat uitnodigen voor
het intakegesprek. Je kan hier een richting in aangeven en soms is het ook zo dat
voordat je mensen ziet je ook al informatie hebt gekregen dat de client bij aanmelding
info heeft ingevuld. Zorg dan ook dat je het gelezen hebt en refereer naar die informatie.
Als je nog nooit hulp hebt gezocht en je hebt je er eindelijk toe gezet dan is het heel fijn
om feedback hierop te krijgen. Wees transparant en dank mensen en kom op die
informatie terug.
De aanmelding is dus kort, bondig en vaak telefonisch. Je hebt de eerste basisgegevens
en informatie m.b.t. vragenlijsten. Dan gaat iemand door naar de klachtenanalyse. Je
gaat na welke klachten iemand zelf ervaart én wat is iemand zijn hulpvraag? Een klacht
is geen feitelijkheid, je wilt weten wat er aan de hand is waaraan iemand zelf last van
heeft die de persoon als storend of problematisch ervaart. Het gaat dus echt erover wat
de persoon zelf lastig vindt of vervelend. Tijdens de aanmelding (belletje aan de
telefoon) ga je het hier nog niet over hebben.
Maaike Beckers
HOORCOLLEGE 31 AUGUSTUS:
In dit vak zijn er 2 competentiegebieden: het psychologisch handelen en de
communicatie. Hoe voer je de diagnostiek systematisch en wetenschappelijk uit. En hoe
ga je een goede professionele houding aan. Dit vak is de kern van wat je doet in je
klinische werk als psycholoog en waar ook veel onderzoek om draait.
We werken met de diagnostische cyclus van de bruyn en dit model staat centraal in de
cursus. Deze cyclus wordt het hele vak gebruikt maar elke keer zoomen we in op een
ander onderdeel. De afkortingen betekenen; anm = aanmelding, KA = klachtenanalyse,
PA = probleemanalyse, VA = verklaringsanalyse, IA = indicatieanalyse en adv = advies.
Op het moment dat je bent aangemeld dan ga je direct door naar de klachtenanalyse.
Hier ga je starten. Vanuit daar ga je naar de probleemanalyse, de verklaringsanalyse, de
indicatieanalyse en het advies. Je kan eigenlijk overal terug behalve wanneer je het
advies hebt. Er zijn zoveel pijlen omdat het een cyclisch proces is. Er is een basisroute
maar je kan op elk moment terug gaan als je bepaalde info in eerdere stadia hebt
gemist. In de praktijk zal je niet altijd de hele cyclus doorlopen, je kan ook gebruik
maken van de shortcuts zoals de stippellijnen. De cyclus stopt in theorie bij het advies en
dan komt aan het einde na advies een therapeutische behandelcyclus. Deze kan soms
reden geven om terug te gaan naar de diagnostiek maar in theorie heb je een
onderbouwend diagnostisch advies. Je zit met een probleem, je stelt de hypothese, die
toets je, je verzamelt bewijs en die leg je tegen de hypothesen en je stelt je beeld bij.
Het lijkt dus enorm veel op de empirische cyclus.
Elke instelling heeft zijn eigen beleid m.b.t. aanmelding en klachtanalyse. Soms is de
aanmelding niet eens de taak van de psycholoog. We zitten nu in een zorgsysteem waar
minder tijd is en meer zorg. We hebben een finance driven cultuur ipv quality driven
alles moet zo efficiënt mogelijk. Er is weinig ruimte voor rapportages. En om dat goed te
,kunnen doen is focale diagnostiek de norm geworden. Je bent erg gedwongen om je te
beperken en te richten tot de vraag die gesteld wordt. Het focaal behandelen is dus enkel
de vraag die gevraagd wordt te behandelen. Wat je ook ziet is dat er een methode is van
stepped care waarbij er langzaamaan wordt opgeschaald naargelang de ernst van de
problemen:
Het is dus niet de bedoeling dat iedereen direct bij de GGZ terecht komt. De meest
opgeleide psychologen zitten daar en het is eigenlijk gewoon te duur om iedereen direct
daarheen te sturen.
AANMELDING EN KLACHTANALYSE:
Als mensen zich aanmelden dan zou je kunnen zeggen dat er formele rollen te verdelen
zijn. Je wilt weten wie er betrokken is en hoe de persoon bij je terecht is gekomen. Het is
belangrijk om te weten of iemand vrijwillig of gedwongen komt. De verschillende rollen
die er zijn zijn;
, In de praktijk loopt dit allemaal een beetje door elkaar heen. De aanmelder en de
opdrachtgever kunnen bijvoorbeeld dezelfde persoon zijn. Formeel zijn er verschillende
rollen, maar per traject kan dit verschillen. Bij canvas zie je het gesprek van Jolanda of
Astrid.
Bij de aanmelding neem je de volgende dingen even door:
- Personalia: naam contactgegevens
- Reden tot aanmelding
- Aanleiding tot hulp zoeken
- Hulpverleningsgeschiedenis
- Aard van de problematiek
- Wat wil en weet de client
- Wat zijn de verwachtingen
Waar je rekening mee moet houden is dat mensen niet meteen de volledige informatie
geven. Soms komt info ook op de verkeerde plek terecht of is het niet meer actueel. Het
kan zijn dat iemand zich aanmeldt en de intake duurt nog een tijd. Check dan even of
alles nog even actueel is. Erg belangrijk is om te weten of iemand vrijwillig of gedwongen
bij jou zit. Zitten ze daar omdat ze zelf iets willen uitzoeken of moet het van je baas
omdat je anders je baan verliest. Je wilt dus graag weten of de client gemotiveerd is of
niet. Als iemand niet gemotiveerd is of veel weerstand biedt moet je daar eerst mee aan
de slag. Wat maakt dat iemand niet gemotiveerd is. Als iemand is aangemeld dan leg je
die basisinfo vast en dan rapporteer je alles direct volgens de AVG privacywetgeving.
Dan ga je gericht mensen uitnodigen voor het intakegesprek. Je kijkt wie je daar bij wilt
hebben zoals de partner of kids of baas etc. Je denkt dus na wie je gaat uitnodigen voor
het intakegesprek. Je kan hier een richting in aangeven en soms is het ook zo dat
voordat je mensen ziet je ook al informatie hebt gekregen dat de client bij aanmelding
info heeft ingevuld. Zorg dan ook dat je het gelezen hebt en refereer naar die informatie.
Als je nog nooit hulp hebt gezocht en je hebt je er eindelijk toe gezet dan is het heel fijn
om feedback hierop te krijgen. Wees transparant en dank mensen en kom op die
informatie terug.
De aanmelding is dus kort, bondig en vaak telefonisch. Je hebt de eerste basisgegevens
en informatie m.b.t. vragenlijsten. Dan gaat iemand door naar de klachtenanalyse. Je
gaat na welke klachten iemand zelf ervaart én wat is iemand zijn hulpvraag? Een klacht
is geen feitelijkheid, je wilt weten wat er aan de hand is waaraan iemand zelf last van
heeft die de persoon als storend of problematisch ervaart. Het gaat dus echt erover wat
de persoon zelf lastig vindt of vervelend. Tijdens de aanmelding (belletje aan de
telefoon) ga je het hier nog niet over hebben.
