Inspectie
Let op: stabiliteit, zwelling, atrofie, spierfunctie, pijn (stoornissen rps)
Totaal= scoliose rechts convex, lateroflexie romp: lateral shift
Functioneel= hurken, lopen, rennen, springen, 1 been (coördinatie, balans, stand gewricht,
tijdsduur, zwaarte) >waar de patiënt over klaagt in de anamnese. Grote passen: heup/knie ex groot
→ symmetrisch, hulpmiddel, armzwaai, romp/lateroflexie, bekken
horizontaal
→ Heup en knie extensie / flexie (hoever been naar
achteren/voren)
tabel 4 “Relevante aandachtspunten bij het lichamelijk onderzoek bij patienten met heup-
en/of knieartrose” uit de KNGF richltijn.
Ganganalyselijst=
Algemeen> romp > bekken> heup> knie> enkel
Uitkomstmaten:
- Pijn
- Mobiliteit
- Eindgevoel
Functieonderzoek
Heup → elastisch eindgevoel
Flexie (duim sias) Extensie Exorotatie Endorotatie Abductie Adductie
140 (100) 20 40 50 80 20
Abductie: Been onderlangs pakken, met duim SIAS fixeren
Kapselpatroon heup= Endorotatie, flexie / abductie, extensie
Vaak referred pijn naar achterkant heup
Neutrale-0-methode= Beweging 1 / Neutrale stand / Beweging 2
Bewegingsbeperking waarbij niet door de 0 wordt bewogen, 0 vooraan.
0/20/123
Specifieke testen
Scour test= “Last heup, veters strikken, bukken: vervelende, diepe, zeurende pijn
+ beetje stijf”
Voor= kapsel, provocatie
Uitvoering= Ontspannen. Flexie heup 90, ronddraaien buiten binnen. Beide kanten
Positief= pijn in hele ROM
Ober test
Voor= Spier tensor fascia lata (draagt bij aan functioneren heup)
Uitvoering= Zijlig. Onderste been krom, bovenste extensie, heup naar voren fixeren
Positief= bovenste been raakt niet de tafel (blijft er boven hangen) + REK
- onweerstaanbare drang om been terug in flexie te brengen
Thomas test
Voor= algemene test (indirect Prom) kapsel of iliopsoas
,Uitvoering= Ruglig, flexie heup. Kijk of andere been. 2: over bank been naar beneden drukken.
Positief= Als been vd tafel komt. 2: eindgevoel niet verend is
FABER test/patrick sign
Voor= Verminderde kwaliteit kapsel
Uitvoering= Ruglig. Flexie, abductie, exorotatie. Knie naar buiten drukken, heup fixeren.
Positief= pijn in lies (of achterkant: SI gewricht ). Let op bewegingsuitslag.
Trendelenburg test
Voor= Kracht abductoren heup (glut. max, med, min en tensor fascia lata)
Uitvoering= staand shirt uit. 1 been flexie heup 90. Kijk of bekken horizontaal zijn
Positief= Bekkenhelft zakt, compensatie/uitwijken (lateroflexie andere kant)
Tracties en translaties “In het niets” kijken
Tracties
Boven enkel pakken, beetje exorotatie, trekken
Translaties
- Dorsaal
Ruglig, flexie been (of over jou been laten rusten) naar dorsaal duwen
- Ventraal
Zijlig, naar ventraal duwen met palm
Doelen
Hoofddoel= activiteiten of participatie niveau PSK van 1 of 2
Subdoel= stoornis niveau > mobiliteit en spierfunctie verbeteren
Middelen=
- Informeren
- Adviseren (hogere stoel/kussen: benen minder flexie= minder pijn, benen over elkaar)
Gewricht relatieve rust: stok voor lopen
- Angulair bewegen, MWM, Tracties/translaties
Clinical prediction rules= aanleidingen voor conclusie (60+, ochtendstijfheid> artrose)
Sign of the buttock= herkenbare pijn, klachten
Teken van Drehmann= flexie heup niet rechtdoor (want doet pijn) maar zijwaarts
MWM “Voel je rek?”
Endorotatie= Band (geeft kleine tractie) over bil
Knie knuffelen, meedraaien en bekken onderhands snuitgreep fixeren
Extensie= staand: met 1 been op een stoel (laten vasthouden aan
leuning)
Test= naar voren laten leunen: pijnlijk
→ Band hoog om bovenbeen en heup fixeren.
→ Band over billen en mee naar voren laten bewegen
Lig: Schuin op tafel 1 been vast ander hangt.
Eerst laten hangen en doordrukken. Daarna:
Band om hangend been, heup fixeren en drukken.
, Total hip replacement:
Klinisch beeld heupartrose=
● 45 +, ochtendstijfheid (<60 min)
● Pijn in lies, dijbeen en soms in bil of lage rug langer dan 3 maand (name bij belasten)
● In zit geen verergering pijn
● Verminderde endo (<15), exo, extensie, flexie (<115)
● Benig eindgevoel, krachtverlies heupabductoren. Startpijn/stijfheid bewegen
● Pijn bij palperen van ligamentum inguinale
Stoornissen Activiteiten Participatie
- Pijn - Staan - Zelfzorg
- Zwelling - Lopen
- Mobiliteit (wondherstel: weefsel: beetje - Zitten Persoonlijk=
rekken) niet verder dan 90 flexie - Hurken Bang om te
- Stabiliteit - Transfers (in ruimte bewegen
- Spierfunctie (atrofie) bewegen: zit>lig)
Inspectie
- Waar zit de zwelling + wondgenezing
- Rood onderbeen
- Standsverandering en atrofie (wk ook)
- Circulatie: voeten> blauw/rood (ontsteking)
Palperen
- Drukpijn, temp verandering, zwelling
- Zenuw testen: teen knijpen, drukken (beide
kanten, vragen of ze hetzelfde voelen)
AROM (niet passief ivm luxatie)
- flexie/extensie heup
Luxatie gevaar: kapsel ingesneden, - stabiliteit
Flexie= max 90 graden (70: doordrukken mag)
Rotatie= 0 (niet doen)
Extensie= anterolateraal: geen extensie. 0
Ab en adductie= 0
Behandeling= 8 - 12 weken en 1/enkele sessies na 3-6 maanden.
Evt vooraf: 6 min wandeltest, Timed Up & Go test (TUG) >11 sec: verhoogd valrisico
- Balans, Rom, transfers
Verwachting behandeling= Tijdens: rek/gevoelig Na: niks/beetje gevoelig (max 2 u, aanpas)
ROM verbeteren: Op bed
Flexie: voet richting bil schuiven (oef). Stijf: knie laten vasthouden en beetje aantrekken
Extensie: gezonde been flexie maken en kijken of been plat kan blijven liggen
>Oef: gezond been knie flexie, ander ernaast, knie laten vasthouden en been laten strekken
Let op: stabiliteit, zwelling, atrofie, spierfunctie, pijn (stoornissen rps)
Totaal= scoliose rechts convex, lateroflexie romp: lateral shift
Functioneel= hurken, lopen, rennen, springen, 1 been (coördinatie, balans, stand gewricht,
tijdsduur, zwaarte) >waar de patiënt over klaagt in de anamnese. Grote passen: heup/knie ex groot
→ symmetrisch, hulpmiddel, armzwaai, romp/lateroflexie, bekken
horizontaal
→ Heup en knie extensie / flexie (hoever been naar
achteren/voren)
tabel 4 “Relevante aandachtspunten bij het lichamelijk onderzoek bij patienten met heup-
en/of knieartrose” uit de KNGF richltijn.
Ganganalyselijst=
Algemeen> romp > bekken> heup> knie> enkel
Uitkomstmaten:
- Pijn
- Mobiliteit
- Eindgevoel
Functieonderzoek
Heup → elastisch eindgevoel
Flexie (duim sias) Extensie Exorotatie Endorotatie Abductie Adductie
140 (100) 20 40 50 80 20
Abductie: Been onderlangs pakken, met duim SIAS fixeren
Kapselpatroon heup= Endorotatie, flexie / abductie, extensie
Vaak referred pijn naar achterkant heup
Neutrale-0-methode= Beweging 1 / Neutrale stand / Beweging 2
Bewegingsbeperking waarbij niet door de 0 wordt bewogen, 0 vooraan.
0/20/123
Specifieke testen
Scour test= “Last heup, veters strikken, bukken: vervelende, diepe, zeurende pijn
+ beetje stijf”
Voor= kapsel, provocatie
Uitvoering= Ontspannen. Flexie heup 90, ronddraaien buiten binnen. Beide kanten
Positief= pijn in hele ROM
Ober test
Voor= Spier tensor fascia lata (draagt bij aan functioneren heup)
Uitvoering= Zijlig. Onderste been krom, bovenste extensie, heup naar voren fixeren
Positief= bovenste been raakt niet de tafel (blijft er boven hangen) + REK
- onweerstaanbare drang om been terug in flexie te brengen
Thomas test
Voor= algemene test (indirect Prom) kapsel of iliopsoas
,Uitvoering= Ruglig, flexie heup. Kijk of andere been. 2: over bank been naar beneden drukken.
Positief= Als been vd tafel komt. 2: eindgevoel niet verend is
FABER test/patrick sign
Voor= Verminderde kwaliteit kapsel
Uitvoering= Ruglig. Flexie, abductie, exorotatie. Knie naar buiten drukken, heup fixeren.
Positief= pijn in lies (of achterkant: SI gewricht ). Let op bewegingsuitslag.
Trendelenburg test
Voor= Kracht abductoren heup (glut. max, med, min en tensor fascia lata)
Uitvoering= staand shirt uit. 1 been flexie heup 90. Kijk of bekken horizontaal zijn
Positief= Bekkenhelft zakt, compensatie/uitwijken (lateroflexie andere kant)
Tracties en translaties “In het niets” kijken
Tracties
Boven enkel pakken, beetje exorotatie, trekken
Translaties
- Dorsaal
Ruglig, flexie been (of over jou been laten rusten) naar dorsaal duwen
- Ventraal
Zijlig, naar ventraal duwen met palm
Doelen
Hoofddoel= activiteiten of participatie niveau PSK van 1 of 2
Subdoel= stoornis niveau > mobiliteit en spierfunctie verbeteren
Middelen=
- Informeren
- Adviseren (hogere stoel/kussen: benen minder flexie= minder pijn, benen over elkaar)
Gewricht relatieve rust: stok voor lopen
- Angulair bewegen, MWM, Tracties/translaties
Clinical prediction rules= aanleidingen voor conclusie (60+, ochtendstijfheid> artrose)
Sign of the buttock= herkenbare pijn, klachten
Teken van Drehmann= flexie heup niet rechtdoor (want doet pijn) maar zijwaarts
MWM “Voel je rek?”
Endorotatie= Band (geeft kleine tractie) over bil
Knie knuffelen, meedraaien en bekken onderhands snuitgreep fixeren
Extensie= staand: met 1 been op een stoel (laten vasthouden aan
leuning)
Test= naar voren laten leunen: pijnlijk
→ Band hoog om bovenbeen en heup fixeren.
→ Band over billen en mee naar voren laten bewegen
Lig: Schuin op tafel 1 been vast ander hangt.
Eerst laten hangen en doordrukken. Daarna:
Band om hangend been, heup fixeren en drukken.
, Total hip replacement:
Klinisch beeld heupartrose=
● 45 +, ochtendstijfheid (<60 min)
● Pijn in lies, dijbeen en soms in bil of lage rug langer dan 3 maand (name bij belasten)
● In zit geen verergering pijn
● Verminderde endo (<15), exo, extensie, flexie (<115)
● Benig eindgevoel, krachtverlies heupabductoren. Startpijn/stijfheid bewegen
● Pijn bij palperen van ligamentum inguinale
Stoornissen Activiteiten Participatie
- Pijn - Staan - Zelfzorg
- Zwelling - Lopen
- Mobiliteit (wondherstel: weefsel: beetje - Zitten Persoonlijk=
rekken) niet verder dan 90 flexie - Hurken Bang om te
- Stabiliteit - Transfers (in ruimte bewegen
- Spierfunctie (atrofie) bewegen: zit>lig)
Inspectie
- Waar zit de zwelling + wondgenezing
- Rood onderbeen
- Standsverandering en atrofie (wk ook)
- Circulatie: voeten> blauw/rood (ontsteking)
Palperen
- Drukpijn, temp verandering, zwelling
- Zenuw testen: teen knijpen, drukken (beide
kanten, vragen of ze hetzelfde voelen)
AROM (niet passief ivm luxatie)
- flexie/extensie heup
Luxatie gevaar: kapsel ingesneden, - stabiliteit
Flexie= max 90 graden (70: doordrukken mag)
Rotatie= 0 (niet doen)
Extensie= anterolateraal: geen extensie. 0
Ab en adductie= 0
Behandeling= 8 - 12 weken en 1/enkele sessies na 3-6 maanden.
Evt vooraf: 6 min wandeltest, Timed Up & Go test (TUG) >11 sec: verhoogd valrisico
- Balans, Rom, transfers
Verwachting behandeling= Tijdens: rek/gevoelig Na: niks/beetje gevoelig (max 2 u, aanpas)
ROM verbeteren: Op bed
Flexie: voet richting bil schuiven (oef). Stijf: knie laten vasthouden en beetje aantrekken
Extensie: gezonde been flexie maken en kijken of been plat kan blijven liggen
>Oef: gezond been knie flexie, ander ernaast, knie laten vasthouden en been laten strekken
