Gezondheid
Een bekende definitie van wat gezondheid nu precies is, is de definitie van de World Health
Organisation (WHO).
Gezondheid is een toestand van totaal lichamelijk, psychisch en sociaal welbevinden en niet alleen de
afwezigheid van ziekte.
Door deze definitie wordt duidelijk dat gezondheid betrekking heeft op de lichamelijke, psychische
en sociale aspecten van iemands leven. Als je griep hebt, is er lichamelijk iets mis. Als je jezelf
minderwaardig voelt, is je psychische gezondheid niet optimaal. Gevoelens van eenzaamheid hebben
betrekking op het sociale aspect in iemands leven. Tussen deze drie aspecten is er sprake van een
wisselwerking.
Lichamelijke gezondheid:
Lichamelijke gezondheid heeft te maken met functioneren van het lichaam. Als alle orgaanstelsels en
processen in je lichaam goed functioneren en samenwerken, ben je lichamelijk gezond. Je lichaam
reageert continu op omstandigheden van buitenaf. De systemen in je lichaam passen zich
voortdurend aan.
Je krijgt informatie over de lichamelijke gezondheid door:
Te kijken naar de lichaamshouding en beweging.
Te luisteren naar de geluiden die iemand maakt, bijvoorbeeld bij de ademhaling.
Te voelen aan de spieren of de lichaamstemperatuur te peilen.
Te ruiken, bijvoorbeeld de urine of de lichaamsgeur.
Geestelijke gezondheid:
Geestelijke of psychische gezondheid heeft te maken met alles op het gebied van denken en emoties.
Het gaat om onderwerpen als:
Denkvermogen
Omgaan met emoties en stemmingen
Persoonlijkheid
Gedrag
Beleving
Kun je de gewone dingen doen die op een dag gedaan moeten worden? Voel jij je ontspannen? Komt
de werkelijkheid die jij ziet overeen met de werkelijkheid die anderen zien? Je kunt niet altijd aan
iemand zien hoe het met de psychische gezondheid is. Een gebroken been is goed zichtbaar, maar
overspannenheid meestal niet. Het is belangrijk dat je altijd vraagt hoe iemand iets beleeft. We
kunnen niet in iemands binnenkant kijken.
Sociale gezondheid:
Sociale gezondheid heeft te maken met de maatschappelijke en sociale omstandigheden. Het gaat
om het hebben van een veilige familie, vrienden, goede woonruimte, genoeg geld om in de
basisbehoefte te voorzien en bijvoorbeeld het volgen van een opleiding of het hebben van werk. Als
de sociale omstandigheden niet goed zijn, kan dit soms veel stress geven en ziek maken.
Schema in kaart brengen gezondheid:
, Er is een schema gemaakt waarmee factoren die de gezondheid kunnen beïnvloeden, in kaart
gebracht kunnen worden. Hier wordt van vier factoren uitgegaan die van invloed zijn op de
gezondheid:
1. Intern milieu: de behoeften en de aanleg van de mens.
2. Extern milieu: de omringende wereld.
3. Leefstijl: de wijze waarop de mens verkies te leven.
4. Gezondheidszorg: voorzieningen en beschikbaarheid van de professionele zorg.
Deze vier factoren bij elkaar bepalen volgens dit schema of er bij een persoon sprake is van en een
gezond bestaan. De factoren beinvloeden elkaar ook onderling. Dat is goed te zien in het volgende
schema:
Wanneer je als hulpverlener aan de gezondheid van de cliënt wil werken, is het dus belangrijk om
naar al deze factoren te kijken. Daarbij wordt er onderscheid gemaakt tussen gezondheid
bevorderende en gezondheid belemmerende factoren. Een voorbeeld van een gezondheid
bevorderende factor op het gebied van leefstijl is ‘gezond eten’ en een voorbeeld van een
gezondheid belemmerende factor op dit gebied is ‘roken’.
Moderne kijk op de zorg:
In 2015 heeft de overheid een verandering in de zorg in Nederland ingezet. Aan de ene kant is dit
gebeurd omdat de maatschappij is veranderd en aan de andere kant om de zorg betaalbaar te
houden voor toekomstige generaties. In de moderne kijk op de zorg ligt de nadruk op ‘zorgen dat’ in
plaat van ‘zorgen voor’. Je helpt cliënten, zonder daarbij alles van hen over te nemen. cliënten zullen
langer zelfstandig blijven wonen en hun netwerk moet een grotere rol gaan spelen in de zorg.
De eigen mogelijkheden en behoeften van mensen staan centraal in de VVT-zorg. Als mensen
ondersteuning nodig hebben, wordt er in de eerste plaats gekeken of familie of anderen in de directe
omgeving die kunnen bieden. Deze zorg door naasten noemen we ‘mantelzorg’. Is dit niet mogelijk,
dan kan ook de gemeente ondersteuning bieden, bijvoorbeeld begeleiding of huishoudelijke
ondersteuning. Via de zorgverzekeraar is medische zorg thuis mogelijk. De mensen in de VVT-zorg
blijven zo lang mogelijk thuis wonen.
Ziek zijn en kwaliteit van leven
Een bekende definitie van wat gezondheid nu precies is, is de definitie van de World Health
Organisation (WHO).
Gezondheid is een toestand van totaal lichamelijk, psychisch en sociaal welbevinden en niet alleen de
afwezigheid van ziekte.
Door deze definitie wordt duidelijk dat gezondheid betrekking heeft op de lichamelijke, psychische
en sociale aspecten van iemands leven. Als je griep hebt, is er lichamelijk iets mis. Als je jezelf
minderwaardig voelt, is je psychische gezondheid niet optimaal. Gevoelens van eenzaamheid hebben
betrekking op het sociale aspect in iemands leven. Tussen deze drie aspecten is er sprake van een
wisselwerking.
Lichamelijke gezondheid:
Lichamelijke gezondheid heeft te maken met functioneren van het lichaam. Als alle orgaanstelsels en
processen in je lichaam goed functioneren en samenwerken, ben je lichamelijk gezond. Je lichaam
reageert continu op omstandigheden van buitenaf. De systemen in je lichaam passen zich
voortdurend aan.
Je krijgt informatie over de lichamelijke gezondheid door:
Te kijken naar de lichaamshouding en beweging.
Te luisteren naar de geluiden die iemand maakt, bijvoorbeeld bij de ademhaling.
Te voelen aan de spieren of de lichaamstemperatuur te peilen.
Te ruiken, bijvoorbeeld de urine of de lichaamsgeur.
Geestelijke gezondheid:
Geestelijke of psychische gezondheid heeft te maken met alles op het gebied van denken en emoties.
Het gaat om onderwerpen als:
Denkvermogen
Omgaan met emoties en stemmingen
Persoonlijkheid
Gedrag
Beleving
Kun je de gewone dingen doen die op een dag gedaan moeten worden? Voel jij je ontspannen? Komt
de werkelijkheid die jij ziet overeen met de werkelijkheid die anderen zien? Je kunt niet altijd aan
iemand zien hoe het met de psychische gezondheid is. Een gebroken been is goed zichtbaar, maar
overspannenheid meestal niet. Het is belangrijk dat je altijd vraagt hoe iemand iets beleeft. We
kunnen niet in iemands binnenkant kijken.
Sociale gezondheid:
Sociale gezondheid heeft te maken met de maatschappelijke en sociale omstandigheden. Het gaat
om het hebben van een veilige familie, vrienden, goede woonruimte, genoeg geld om in de
basisbehoefte te voorzien en bijvoorbeeld het volgen van een opleiding of het hebben van werk. Als
de sociale omstandigheden niet goed zijn, kan dit soms veel stress geven en ziek maken.
Schema in kaart brengen gezondheid:
, Er is een schema gemaakt waarmee factoren die de gezondheid kunnen beïnvloeden, in kaart
gebracht kunnen worden. Hier wordt van vier factoren uitgegaan die van invloed zijn op de
gezondheid:
1. Intern milieu: de behoeften en de aanleg van de mens.
2. Extern milieu: de omringende wereld.
3. Leefstijl: de wijze waarop de mens verkies te leven.
4. Gezondheidszorg: voorzieningen en beschikbaarheid van de professionele zorg.
Deze vier factoren bij elkaar bepalen volgens dit schema of er bij een persoon sprake is van en een
gezond bestaan. De factoren beinvloeden elkaar ook onderling. Dat is goed te zien in het volgende
schema:
Wanneer je als hulpverlener aan de gezondheid van de cliënt wil werken, is het dus belangrijk om
naar al deze factoren te kijken. Daarbij wordt er onderscheid gemaakt tussen gezondheid
bevorderende en gezondheid belemmerende factoren. Een voorbeeld van een gezondheid
bevorderende factor op het gebied van leefstijl is ‘gezond eten’ en een voorbeeld van een
gezondheid belemmerende factor op dit gebied is ‘roken’.
Moderne kijk op de zorg:
In 2015 heeft de overheid een verandering in de zorg in Nederland ingezet. Aan de ene kant is dit
gebeurd omdat de maatschappij is veranderd en aan de andere kant om de zorg betaalbaar te
houden voor toekomstige generaties. In de moderne kijk op de zorg ligt de nadruk op ‘zorgen dat’ in
plaat van ‘zorgen voor’. Je helpt cliënten, zonder daarbij alles van hen over te nemen. cliënten zullen
langer zelfstandig blijven wonen en hun netwerk moet een grotere rol gaan spelen in de zorg.
De eigen mogelijkheden en behoeften van mensen staan centraal in de VVT-zorg. Als mensen
ondersteuning nodig hebben, wordt er in de eerste plaats gekeken of familie of anderen in de directe
omgeving die kunnen bieden. Deze zorg door naasten noemen we ‘mantelzorg’. Is dit niet mogelijk,
dan kan ook de gemeente ondersteuning bieden, bijvoorbeeld begeleiding of huishoudelijke
ondersteuning. Via de zorgverzekeraar is medische zorg thuis mogelijk. De mensen in de VVT-zorg
blijven zo lang mogelijk thuis wonen.
Ziek zijn en kwaliteit van leven
