Samenvatting Methoden van Communicatieonderzoek en Statistiek (Deel A) deeltentamen 1

HOOFDSTUK 1
SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Wetenschap = systematisch geheel van kennis.
Communicatiewetenschap = systematisch proces van kennisvergaring over (menselijke)
communicatie.

 Method of science: kennis zoeken/theoretische verklaringen

Anders dan alledaags kennis
 Method tenacity: ‘’zo heb ik het altijd gedaan’’
 Method of intuition: ‘’dit voelt gewoon het beste’’
 Method of authority: ‘’omdat mijn arts het zegt’’

Wetenschappelijke kennis: kennis vergaren via duidelijk omschreven regels

Spurious relationship = schijnverband

Grootschalig veldonderzoek: interesse in losse antwoorden maar vooral in patronen en
relaties tussen antwoorden.
Etnografisch onderzoek: op zoek naar antwoordpatronen om losse antwoorden te
overstijgen.

Methodenleer: het geheel van onderzoeksmethoden waarover de sociale wetenschappen
inmiddels beschikken.
Methodologie: de wetenschap van de sociaalwetenschappelijke methoden.

WETENSCHAP IS COMMUNICATIE OVER ONDERZOEK
Onderzoekers communiceren binnen hun vakgebied (disciplinair) en met collega’s uit andere
vakgebieden (multidisciplinair). Wetenschappers werken steeds vaker in teams

Valorisatie: het ervoor zorgen en erop toezien dat de kennis en de middelen die ter
beschikking zijn ook daadwerkelijk gebruikt en toegepast worden.

Communicatiewetenschap:
- Zender-boodschap-ontvangermodel:
o Duidelijk onderscheid tussen zender en ontvanger
o Weinig aandacht voor de positie van de ontvanger
o Geen aandacht aan de context van de communicatie
- Communicatie is altijd tweerichtingsverkeer

4 functies van de boodschap:
1. Boodschap als bron van informatie
2. Boodschap als vermaak
3. Boodschap als middel om de persoonlijke identiteit te versterken
4. Boodschap als voertuig voor sociale integratie en interactie

, DE ONDERZOEKER ALS PROFESSIONAL: WETENSCHAPPELIJKE INTEGRITEIT
3 fundamentele ethische principes: respect voor personen, goed doen, gerechtigheid.

WETENSCHAPPELIJKE INTEGRITEIT EN ONDERZOEKSONTWERPEN
Peer review: proces waarbij wetenschappelijk onderzoekers zich blootstellen aan collega-
onderzoekers maar ook aan andere leden van de samenleving -> verzoek sturen om de
gevonden resultaten te controleren.

Regels wetenschappelijk onderzoek:
 Openbaar; controleerbaar, open voor kritiek
 Objectief; bevindingen niet persoons-verbonden, uniforme regels – vergelijkbare
uitkomsten.
 Empirisch; gebaseerd op de werkelijkheid
 Systematisch en cumulatief; voortbouwen op eerder onderzoek, zoeken naar
algemene patronen
 Predictief; leidt tot voorspellingen
 Constante twijfel; resultaten zijn altijd voorlopig

6 principes van wetenschappelijke integriteit; een goed wetenschapper is;
1. Eerlijk, openhartig en zorgvuldig
2. Betrouwbaar
3. Controleerbaar
4. Onpartijdig en objectief
5. Onafhankelijk
6. Verantwoordelijk

Inspiratiebronnen voor onderzoekers: opdrachtgevers, de maatschappij, theorie en empirie.

De opzet van een onderzoek, keuze uit verschillende methoden: experiment, enquete,
kwalitatief onderzoek, inhoudsanalyse, gebruik bestaand materiaal.

Methoden van dataverzameling
 Observaties: bekijken van mensen, gebeurtenissen
Systematisch; alle stappen en keuzes moeten openbaar en daardoor controleerbaar
zijn.
 Het stellen van vragen: diepte-interviews, groepsinterviews, vragenlijsten.
 Inhoudsanalyse: informatie uit bestaande beelden of teksten halen

HOOFDSTUK 2
INLEIDING EN LEERDOELEN
Het uitvoeren van een onderzoek start met het ontwikkelen van een onderzoeksplan:
systematisch geheel van methodische beslissingen.
Deze wordt voor de uitvoering van het onderzoek vastgelegd.

1e vuistregel: trek een derde van de beschikbare tijd uit voor het vaststellen van het
onderzoeksplan.