Plan van aanpak
Slechtnieuwsgesprek
09-03-2025
,Inhoudsopgave:
Theoretisch kader:.................................................................................................................. 1
Persoonlijke leerdoelen:......................................................................................................... 1
(Basisopzet) plan van aanpak:...............................................................................................1
Plan van aanpak:.................................................................................................................... 4
Bronnenlijst:.......................................................................................................................... 15
Theoretisch kader:
Deze periode gaan we een slechtnieuwsgesprek aan. In dit gesprek breng je op een goede
manier slecht nieuws over aan de zorgvrager of familieleden. Dit kan gaan over bijvoorbeeld
het overlijden van een familielid of over dat de zorgvrager zijn/haar ziekte ongeneeslijk is. Dit
kan door dit plan van aanpak te volgen. Hierbij is het ook belangrijk om gevoelsreflectie toe
te passen.
Gevoelsreflectie is een belangrijke communicatieve vaardigheid die verpleegkundigen
kunnen gebruiken om de emoties van patiënten beter te begrijpen en hen te helpen deze
emoties te verwerken. Het biedt zowel de patiënt als de verpleegkundige inzicht in de
gevoelens die onder de woorden van de patiënt liggen. Gevoelsreflectie houdt in dat de
verpleegkundige de emoties van de patiënt terugspiegelt door de gevoelens die de patiënt
uitdrukt of die vermoedelijk spelen te benoemen. Dit helpt de patiënt om zich gehoord en
begrepen te voelen.
○ Luister aandachtig naar wat de patiënt zegt en let goed op de verbale en non-
verbale signalen (zoals lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen, toon van stem).
○ Let op de emotie die de patiënt uitdrukt of die mogelijk onder de woorden ligt.
Dit kan variëren van angst, verdriet, frustratie, opluchting, boosheid, etc.
Valkuilen slechtnieuwsgesprek:
● Uitstellen van het slechte nieuws
● Degene zelf het slechte nieuws laten vertellen
● Slechte nieuws verbloemen/mooier maken dan het is
● Redenen zoeken voor het slechte nieuws
● Over jezelf praten
Persoonlijke leerdoelen:
● Ik wil proberen niet het slechte nieuws uit te stellen, omdat ik merk dat ik er tot nu toe
op stages wel tegenaan ben gelopen. Terwijl dat kort en krachtig veel fijner is voor de
zorgvrager zelf.
● Ik wil proberen niet te snel door te pakken als een zorgvrager gaat huilen. Ik vind het
zelf dan namelijk moeilijk om stilte te bewaren, terwijl dat dit juist heel belangrijk is.
(Basisopzet) plan van aanpak:
Drie fasen in de kern bij het vertellen van slecht nieuws:
- Mededelen van het slechte nieuws
1
, - Ruimte bieden voor emoties
- Steun bieden bij probleem aanpak
Voorbereiding: Kenmerkend is dat deze zorgvuldig is, hier begint het respect voor de
patiënt.
- Zo snel mogelijk een afspraak maken
- Locatie organiseren, privacy, rust, bekend.
- Steun mee uitnodigen, partner, familie
- Voorbereiding op de situatie, medische gegeven bestuderen, achtergrond van de
patiënt kennen.
- Alle spullen binnen handbereik.
- Nadenken over formulering van het slechte nieuws
- Nadenken over mogelijke vragen die de patiënt kan hebben
Inleiding: kenmerkend is dat deze kort is.
- Contact maken is het belangrijkste. De rest is afhankelijke van de situatie.
- Korte inleidende zin op het slechte nieuws.
Kern:
Fase 1: Slecht nieuws brengen: to the point met respect.
- Waarschuw dat er onaangename informatie gaat komen
- Basale informatie; eerlijke en eenvoudig, herhalen van belangrijk punten
- Afstemmen op de reactie van de patiënt
- Juiste hoeveelheid informatie; niet te veel, niet te zacht en niet alle harde feiten
- Informatie in de juiste volgorde en in kleine stukjes
- Juiste tempo, afstemmen op de patiënt.
- Non-verbale gedrag
Valkuilen:
o Uitstellen,
2
Slechtnieuwsgesprek
09-03-2025
,Inhoudsopgave:
Theoretisch kader:.................................................................................................................. 1
Persoonlijke leerdoelen:......................................................................................................... 1
(Basisopzet) plan van aanpak:...............................................................................................1
Plan van aanpak:.................................................................................................................... 4
Bronnenlijst:.......................................................................................................................... 15
Theoretisch kader:
Deze periode gaan we een slechtnieuwsgesprek aan. In dit gesprek breng je op een goede
manier slecht nieuws over aan de zorgvrager of familieleden. Dit kan gaan over bijvoorbeeld
het overlijden van een familielid of over dat de zorgvrager zijn/haar ziekte ongeneeslijk is. Dit
kan door dit plan van aanpak te volgen. Hierbij is het ook belangrijk om gevoelsreflectie toe
te passen.
Gevoelsreflectie is een belangrijke communicatieve vaardigheid die verpleegkundigen
kunnen gebruiken om de emoties van patiënten beter te begrijpen en hen te helpen deze
emoties te verwerken. Het biedt zowel de patiënt als de verpleegkundige inzicht in de
gevoelens die onder de woorden van de patiënt liggen. Gevoelsreflectie houdt in dat de
verpleegkundige de emoties van de patiënt terugspiegelt door de gevoelens die de patiënt
uitdrukt of die vermoedelijk spelen te benoemen. Dit helpt de patiënt om zich gehoord en
begrepen te voelen.
○ Luister aandachtig naar wat de patiënt zegt en let goed op de verbale en non-
verbale signalen (zoals lichaamstaal, gezichtsuitdrukkingen, toon van stem).
○ Let op de emotie die de patiënt uitdrukt of die mogelijk onder de woorden ligt.
Dit kan variëren van angst, verdriet, frustratie, opluchting, boosheid, etc.
Valkuilen slechtnieuwsgesprek:
● Uitstellen van het slechte nieuws
● Degene zelf het slechte nieuws laten vertellen
● Slechte nieuws verbloemen/mooier maken dan het is
● Redenen zoeken voor het slechte nieuws
● Over jezelf praten
Persoonlijke leerdoelen:
● Ik wil proberen niet het slechte nieuws uit te stellen, omdat ik merk dat ik er tot nu toe
op stages wel tegenaan ben gelopen. Terwijl dat kort en krachtig veel fijner is voor de
zorgvrager zelf.
● Ik wil proberen niet te snel door te pakken als een zorgvrager gaat huilen. Ik vind het
zelf dan namelijk moeilijk om stilte te bewaren, terwijl dat dit juist heel belangrijk is.
(Basisopzet) plan van aanpak:
Drie fasen in de kern bij het vertellen van slecht nieuws:
- Mededelen van het slechte nieuws
1
, - Ruimte bieden voor emoties
- Steun bieden bij probleem aanpak
Voorbereiding: Kenmerkend is dat deze zorgvuldig is, hier begint het respect voor de
patiënt.
- Zo snel mogelijk een afspraak maken
- Locatie organiseren, privacy, rust, bekend.
- Steun mee uitnodigen, partner, familie
- Voorbereiding op de situatie, medische gegeven bestuderen, achtergrond van de
patiënt kennen.
- Alle spullen binnen handbereik.
- Nadenken over formulering van het slechte nieuws
- Nadenken over mogelijke vragen die de patiënt kan hebben
Inleiding: kenmerkend is dat deze kort is.
- Contact maken is het belangrijkste. De rest is afhankelijke van de situatie.
- Korte inleidende zin op het slechte nieuws.
Kern:
Fase 1: Slecht nieuws brengen: to the point met respect.
- Waarschuw dat er onaangename informatie gaat komen
- Basale informatie; eerlijke en eenvoudig, herhalen van belangrijk punten
- Afstemmen op de reactie van de patiënt
- Juiste hoeveelheid informatie; niet te veel, niet te zacht en niet alle harde feiten
- Informatie in de juiste volgorde en in kleine stukjes
- Juiste tempo, afstemmen op de patiënt.
- Non-verbale gedrag
Valkuilen:
o Uitstellen,
2
