Sociologie tentamen 2 h9-h13
Part 4 Inequality
Chapter 9 Stratification and mobility
Valuable goods: iets waar mensen waarde aan hechten, zoals een dak boven hun
hoofd en medische gezondheidszorg.
Stratification kan worden opgedeeld in:
o Between-country stratification: de ongelijke verdeling van valuable goods
tussen landen.
o Within-country stratification: de ongelijke verdeling van valuable goods
binnen een land.
Social class: groep mensen die soortgelijke beroepsposities bekleden
Social status: subjectieve rangschikking van individuen of groepen in termen van eer,
waardering en respect
Occupational prestige: subjectieve rangschikking van beroepen in termen van
prestige en respect (advocaat staat bijvoorbeeld hoger dan kassamedewerker)
Gini coëfficiënt: maatstaf van stratificatie in de samenleving die loopt van 0 tot 100
Het fenomeen dat “de één procent” wordt genoemd, laat zien dat de stratificatie van
inkomen en rijkdom binnen het land in de hedendaagse samenlevingen heel ongelijk
verdeeld is en dat veel rijkdom in handen is van de top 1%
Een centrale vraag in de stratificatie sociologie is de mate van verandering binnen
samenlevingen.
Waar het onderzoek naar stratificatie zich bezighoudt met de ongelijke verdeling van
gewaardeerde goederen, richt het onderzoek naar mobiliteit zich op veranderingen
tussen maatschappelijke posities.
Onderscheid tussen:
o Intergenerational mobility: veranderende positie tussen ouders en hun
kinderen in het stratificatiesysteem (kinderen kunnen bijvoorbeeld later
wellicht een betere baan krijgen dan hun ouders hadden)
o Intragenerational mobility: veranderende positie in het stratificatiesysteem
gedurende de levensloop.
Mobility table: tabel die de oorsprongs- en bestemmingspositie in het
stratificatiesysteem kruist.
Absolute mobility: totaalaantal positiewijzigingen.
Structural mobility: mobiliteit die het gevolg is van veranderingen in de volumes
(marges) van beschikbare maatschappelijke posities.
Relative mobility: ongelijkheid tussen kinderen van verschillende sociale afkomsten in
hun mogelijkheid om toegang te krijgen tot sociale posities.
Ascription: kenmerken die bij de geboorte zijn vastgesteld, zoals afkomst van het
gezin en etnische afkomst.
Achievement: persoonlijke inzet, vaardigheden, talent en prestaties
Het Blau-Duncan-statusmodel voor sociale mobiliteit helpt om onderscheid te maken
tussen ascription en achievement.
De Modernization and mobility theory stelt dat modernisering ertoe leidt dat
ascription minder belangrijk wordt voor het behalen van status en achievement
steeds belangrijker wordt.
, Beschouw de volgende moderniseringsprocessen die het proces voor het verkrijgen
van status veranderen:
o Toenemende specialisatie
o Educatieve uitbreiding
o Toenemende geografische mobiliteit
De culturele reproductietheorie stelt dat modernisering leidt tot tegenkrachten,
waardoor ouders met een hoge status in toenemende mate hun cultureel kapitaal
aan hun kinderen overdragen. Dit compensatiemechanisme kan resulteren in de
voortdurende betekenis van ascription.
Compensatory mechanism: strategisch gedrag van ouders met een hoge status om
hun hoge status te behouden in tijden van modernisering.
The Great Gatsby curve beschrijft het fenomeen dat er in meer gestratificeerde
samenlevingen minder intergenerationele mobiliteit is.
Chapter 10 Resources
Human capital: de kennis en vaardigheden van mensen, voor zover deze relevant zijn
voor de arbeidsmarkt.
Human capital theory stelt dat juist omdat onderwijs een ‘hulpbron’ of ‘kapitaal’ is,
en het zo'n belangrijke bepalende factor is voor het vinden van een goede baan op
de arbeidsmarkt, mensen bewust investeren in hun onderwijsmateriaal.
Human capital and job outcomes proposition: hoe hoger het menselijk kapitaal van
mensen, hoe beter hun arbeidsmarktpositie
Verschillende social capital theories:
o Theorie van Granovetter: benadrukt het onderscheid tussen strong en weak
ties.
Informal job vinding: in hoogontwikkelde naties komen veel mensen
aan banen met behulp van familie en vrienden.
o Theorie van Burt: richt zich op structural holes.
Structural hole: sociaal netwerkkenmerk dat verwijst naar het
ontbreken van sociale banden tussen gemeenschappen
Brokerage: netwerkpositie die gemeenschappen met elkaar verbindt.
o Theorie van Lin: houdt rekening met de impact van social resources.
Social resources: waardevolle arbeidsmarkt gerelateerde bronnen die
zijn ingebed in persoonlijke netwerken
Position generator: maatstaf voor sociale middelen die de
beroepsposities van de connecties van respondenten weergeeft
Group affiliation kan een bron van in- en uitsluiting op de arbeidsmarkt worden
wanneer werkgevers afhankelijk zijn van aansluiting bij een groep om beslissingen te
nemen over aanwerving, promotie, enzovoort.
Labor market discrimination: de ongelijke behandeling door de werkgever van
personen met hetzelfde menselijk kapitaal, op basis van hun groepsrelaties.
o Taste based discrimination: werkgevers prefereren in-group members boven
out-group members.
o Statistical discrimination theory: ontstaat doordat werkgevers onvoldoende
kennis hebben over de vaardigheden van sollicitanten.
Part 4 Inequality
Chapter 9 Stratification and mobility
Valuable goods: iets waar mensen waarde aan hechten, zoals een dak boven hun
hoofd en medische gezondheidszorg.
Stratification kan worden opgedeeld in:
o Between-country stratification: de ongelijke verdeling van valuable goods
tussen landen.
o Within-country stratification: de ongelijke verdeling van valuable goods
binnen een land.
Social class: groep mensen die soortgelijke beroepsposities bekleden
Social status: subjectieve rangschikking van individuen of groepen in termen van eer,
waardering en respect
Occupational prestige: subjectieve rangschikking van beroepen in termen van
prestige en respect (advocaat staat bijvoorbeeld hoger dan kassamedewerker)
Gini coëfficiënt: maatstaf van stratificatie in de samenleving die loopt van 0 tot 100
Het fenomeen dat “de één procent” wordt genoemd, laat zien dat de stratificatie van
inkomen en rijkdom binnen het land in de hedendaagse samenlevingen heel ongelijk
verdeeld is en dat veel rijkdom in handen is van de top 1%
Een centrale vraag in de stratificatie sociologie is de mate van verandering binnen
samenlevingen.
Waar het onderzoek naar stratificatie zich bezighoudt met de ongelijke verdeling van
gewaardeerde goederen, richt het onderzoek naar mobiliteit zich op veranderingen
tussen maatschappelijke posities.
Onderscheid tussen:
o Intergenerational mobility: veranderende positie tussen ouders en hun
kinderen in het stratificatiesysteem (kinderen kunnen bijvoorbeeld later
wellicht een betere baan krijgen dan hun ouders hadden)
o Intragenerational mobility: veranderende positie in het stratificatiesysteem
gedurende de levensloop.
Mobility table: tabel die de oorsprongs- en bestemmingspositie in het
stratificatiesysteem kruist.
Absolute mobility: totaalaantal positiewijzigingen.
Structural mobility: mobiliteit die het gevolg is van veranderingen in de volumes
(marges) van beschikbare maatschappelijke posities.
Relative mobility: ongelijkheid tussen kinderen van verschillende sociale afkomsten in
hun mogelijkheid om toegang te krijgen tot sociale posities.
Ascription: kenmerken die bij de geboorte zijn vastgesteld, zoals afkomst van het
gezin en etnische afkomst.
Achievement: persoonlijke inzet, vaardigheden, talent en prestaties
Het Blau-Duncan-statusmodel voor sociale mobiliteit helpt om onderscheid te maken
tussen ascription en achievement.
De Modernization and mobility theory stelt dat modernisering ertoe leidt dat
ascription minder belangrijk wordt voor het behalen van status en achievement
steeds belangrijker wordt.
, Beschouw de volgende moderniseringsprocessen die het proces voor het verkrijgen
van status veranderen:
o Toenemende specialisatie
o Educatieve uitbreiding
o Toenemende geografische mobiliteit
De culturele reproductietheorie stelt dat modernisering leidt tot tegenkrachten,
waardoor ouders met een hoge status in toenemende mate hun cultureel kapitaal
aan hun kinderen overdragen. Dit compensatiemechanisme kan resulteren in de
voortdurende betekenis van ascription.
Compensatory mechanism: strategisch gedrag van ouders met een hoge status om
hun hoge status te behouden in tijden van modernisering.
The Great Gatsby curve beschrijft het fenomeen dat er in meer gestratificeerde
samenlevingen minder intergenerationele mobiliteit is.
Chapter 10 Resources
Human capital: de kennis en vaardigheden van mensen, voor zover deze relevant zijn
voor de arbeidsmarkt.
Human capital theory stelt dat juist omdat onderwijs een ‘hulpbron’ of ‘kapitaal’ is,
en het zo'n belangrijke bepalende factor is voor het vinden van een goede baan op
de arbeidsmarkt, mensen bewust investeren in hun onderwijsmateriaal.
Human capital and job outcomes proposition: hoe hoger het menselijk kapitaal van
mensen, hoe beter hun arbeidsmarktpositie
Verschillende social capital theories:
o Theorie van Granovetter: benadrukt het onderscheid tussen strong en weak
ties.
Informal job vinding: in hoogontwikkelde naties komen veel mensen
aan banen met behulp van familie en vrienden.
o Theorie van Burt: richt zich op structural holes.
Structural hole: sociaal netwerkkenmerk dat verwijst naar het
ontbreken van sociale banden tussen gemeenschappen
Brokerage: netwerkpositie die gemeenschappen met elkaar verbindt.
o Theorie van Lin: houdt rekening met de impact van social resources.
Social resources: waardevolle arbeidsmarkt gerelateerde bronnen die
zijn ingebed in persoonlijke netwerken
Position generator: maatstaf voor sociale middelen die de
beroepsposities van de connecties van respondenten weergeeft
Group affiliation kan een bron van in- en uitsluiting op de arbeidsmarkt worden
wanneer werkgevers afhankelijk zijn van aansluiting bij een groep om beslissingen te
nemen over aanwerving, promotie, enzovoort.
Labor market discrimination: de ongelijke behandeling door de werkgever van
personen met hetzelfde menselijk kapitaal, op basis van hun groepsrelaties.
o Taste based discrimination: werkgevers prefereren in-group members boven
out-group members.
o Statistical discrimination theory: ontstaat doordat werkgevers onvoldoende
kennis hebben over de vaardigheden van sollicitanten.
