HBOV03, Fokkerij
Les 1. Vee vervanging
Wat is vee vervanging?
Koeien gaan en nieuwe vaarzen komen
Kalveren pinken
Afkalven = het begin van een nieuwe lactatie (nu)
Geboorte = een nieuwe generatie (toekomst)
Vee vervanging is onvermijdelijk
- Onderdeel van tactisch management; huidige veestapel optimaal mogelijk te laten presteren.
- Het geeft de mogelijkheid tot fokkerij
Wat is fokkerij?
Zorgen dat de volgende generatie beter is dan de huidige generatie genetische vooruitgang
Zorgen dat:
- Selectie van koeien (koemoeders)
- Selectie van stieren (koevaders)
- Juiste combinatie van koe en stier (SAP, aAa)
Beter: fokdoel (richting)
- Zwakke punten van huidige veestapel verbeteren
- Toekomst bedrijf welke veestapel past daarbij?
Nieuwe generatie:
- Vruchtbaarheid, voortplanting (KI, ET, seksen)
- Kost tijd – generatie interval
,Fokplan opstellen veehouder
1. Fokdoel vaststellen
a. Waarom vallen koeien uit? – welke problemen?
b. (toekomstige) bedrijfsopzet – welke koe past daarbij?
2. Selectie van koeien (koemoeders)
a. Hoeveel % vervanging? – hoeveel koemoeders nodig?
b. Selectie gericht op fokdoel?
3. Selectie van stieren (koevaders)
a. Welke stieren passen bij fokdoel?
b. Analyse stiergebruik van afgelopen jaren
4. Combinatie van koe en stier
a. Hulpmiddel? – SAP aAa
Hoeveel jongvee?
Praktijk 4-8 stuks per 10 melkkoeien
Fosfaat beperking: 2,5 stuks jongvee is 1 melkkoe
Strategisch management = minimaal 3 jaar vooruit denken.
Vandaag insemineren over 3 jaar afkalvende pink
Vervanging
Vervangingspercentage = hoeveel % van de melkveestapel is vaars?
Wat is een optimaal vervangings%?
Vervangings% op Nederlandse Bedrijven: 20-40%
Afvoer koeien
Uitval = gedwongen afvoer ziekte of gebreken
Uitstoot= vrijwillig te lage productie of ongemak
= tactisch behandelkosten of o.b.v. fosfaatreferentie
Hoe zorgen voor vervangende melkkoe?
- (eigen) jongvee – opfok van kalf tot vervangende vaars
- Aankoop drachtige pink na afkalven: vaars
- Aankoop melkkoe direct vervangen
,Extra kostprijs melk
Welke factoren bepalen afvoer?
De belangrijkste afvoerredenen op bedrijfsniveau:
- Vruchtbaarheid (19%)
- Celgetal / mastitis (18%)
- Benen en klauwen (15%)
Uitval of uitstoot? Niet altijd opgeschreven om dat het vaak gaat om meerdere redenen gaat; is
het de druppel? Of is het de exacte oorzaak?
Niet teveel jongvee! Waarom extra jongvee aanhouden?
Melkveestapel staat centraal:
Steeds voldoende hoogdrachtige pinken (verzekering)
Buffer voor extra uitval van koeien
Bedrijf gesloten houden
Koeien passend bij de bedrijfsvoering
Wat doen met extra jongvee?
Verkoop van drachtige koeien (export?)
Extra vervanging pinken duwen koeien er uit.
Hogere omzet en aanwas
Lagere gemiddelde leeftijd veestapel = lagere melkproductie
Gemiddeld hogere kostprijs van de melk
o Voer, fosfaat, huisvesting, arbeid en afschrijving opfokkosten
Wat zijn de betere koeien?
Geen kalf aanhouden van afkalvende pinken?
Bij inseminatie is alleen afstamming bekend en vaak wordt een pinkenstier gebruikt.
Alle aanwezige melkkoeien nodig = geen selectie.
, Wel selectie ruimte?
Wel kalveren aanhouden van afkalvende pinken DNA test – gesekst sperma
Gesekst sperma op boveneind van de koeien
Ruimte voor vleesstier hogere kalverenprijs
Samenvatting einde presentatie:
Les 1. Vee vervanging
Wat is vee vervanging?
Koeien gaan en nieuwe vaarzen komen
Kalveren pinken
Afkalven = het begin van een nieuwe lactatie (nu)
Geboorte = een nieuwe generatie (toekomst)
Vee vervanging is onvermijdelijk
- Onderdeel van tactisch management; huidige veestapel optimaal mogelijk te laten presteren.
- Het geeft de mogelijkheid tot fokkerij
Wat is fokkerij?
Zorgen dat de volgende generatie beter is dan de huidige generatie genetische vooruitgang
Zorgen dat:
- Selectie van koeien (koemoeders)
- Selectie van stieren (koevaders)
- Juiste combinatie van koe en stier (SAP, aAa)
Beter: fokdoel (richting)
- Zwakke punten van huidige veestapel verbeteren
- Toekomst bedrijf welke veestapel past daarbij?
Nieuwe generatie:
- Vruchtbaarheid, voortplanting (KI, ET, seksen)
- Kost tijd – generatie interval
,Fokplan opstellen veehouder
1. Fokdoel vaststellen
a. Waarom vallen koeien uit? – welke problemen?
b. (toekomstige) bedrijfsopzet – welke koe past daarbij?
2. Selectie van koeien (koemoeders)
a. Hoeveel % vervanging? – hoeveel koemoeders nodig?
b. Selectie gericht op fokdoel?
3. Selectie van stieren (koevaders)
a. Welke stieren passen bij fokdoel?
b. Analyse stiergebruik van afgelopen jaren
4. Combinatie van koe en stier
a. Hulpmiddel? – SAP aAa
Hoeveel jongvee?
Praktijk 4-8 stuks per 10 melkkoeien
Fosfaat beperking: 2,5 stuks jongvee is 1 melkkoe
Strategisch management = minimaal 3 jaar vooruit denken.
Vandaag insemineren over 3 jaar afkalvende pink
Vervanging
Vervangingspercentage = hoeveel % van de melkveestapel is vaars?
Wat is een optimaal vervangings%?
Vervangings% op Nederlandse Bedrijven: 20-40%
Afvoer koeien
Uitval = gedwongen afvoer ziekte of gebreken
Uitstoot= vrijwillig te lage productie of ongemak
= tactisch behandelkosten of o.b.v. fosfaatreferentie
Hoe zorgen voor vervangende melkkoe?
- (eigen) jongvee – opfok van kalf tot vervangende vaars
- Aankoop drachtige pink na afkalven: vaars
- Aankoop melkkoe direct vervangen
,Extra kostprijs melk
Welke factoren bepalen afvoer?
De belangrijkste afvoerredenen op bedrijfsniveau:
- Vruchtbaarheid (19%)
- Celgetal / mastitis (18%)
- Benen en klauwen (15%)
Uitval of uitstoot? Niet altijd opgeschreven om dat het vaak gaat om meerdere redenen gaat; is
het de druppel? Of is het de exacte oorzaak?
Niet teveel jongvee! Waarom extra jongvee aanhouden?
Melkveestapel staat centraal:
Steeds voldoende hoogdrachtige pinken (verzekering)
Buffer voor extra uitval van koeien
Bedrijf gesloten houden
Koeien passend bij de bedrijfsvoering
Wat doen met extra jongvee?
Verkoop van drachtige koeien (export?)
Extra vervanging pinken duwen koeien er uit.
Hogere omzet en aanwas
Lagere gemiddelde leeftijd veestapel = lagere melkproductie
Gemiddeld hogere kostprijs van de melk
o Voer, fosfaat, huisvesting, arbeid en afschrijving opfokkosten
Wat zijn de betere koeien?
Geen kalf aanhouden van afkalvende pinken?
Bij inseminatie is alleen afstamming bekend en vaak wordt een pinkenstier gebruikt.
Alle aanwezige melkkoeien nodig = geen selectie.
, Wel selectie ruimte?
Wel kalveren aanhouden van afkalvende pinken DNA test – gesekst sperma
Gesekst sperma op boveneind van de koeien
Ruimte voor vleesstier hogere kalverenprijs
Samenvatting einde presentatie:
