LECTURE 1 Stressrespons en evolutie
(chapter 1, 2, 3)
Stressor • Elke mogelijke bedreiging van psychobiologische doelen
• Negatieve emotionele psychobiologische respons
Dimensies
1. Aversiviteit (aard van dreiging)
2. Oncontroleerbaarheid & onvoorspelbaarheid
3. Duur
Stressrespons • Adaptieve psychobiologische reactie op een stressor
Patronen
1. Vechten, vluchten, vrees (angst, waakzaamheid)
2. Opgeven
Appraisal Inschatting van stressor
Homeostase • Het lichaam is volledig in balans: alle mechanismen hebben een
optimale waarde
• (Potentiële) stressoren halen ons uit de homeostase: als reactie vormt
het lichaam een stressrespons, wat activiteiten onderneemt om
homeostase weer te bereiken
Allostase • Er zijn verschillende optimale levels, dit verschilt van de theorie over
homeostase (waar elk mechanisme 1 optimaal level zou hebben).
• Er zijn verschillende manieren op het optimale level te bereiken.
• Allostase voor veranderingen in het hele lichaam. Bij homeostase zou
er bij een tekort alleen het verantwoordelijk deel van het lichaam worden
aangesproken.
Fight-flight response (Cannon) Snelle reactie: adrenaline
Tend-and-befriend (Taylor) ▪ Stressrespons in vrouwen.
- Tend: beschermen van kinderen.
- Befriend: sociale groep opzoeken voor bescherming.
Alternatieve theorieën
1. Hypofyse scheidt oxytocine uit.
- Zorgt ervoor dat ze monogaam blijven.
- Betere verklaring dan tend-and-befriend van Taylor.
2. Vrouwen worden pas agressief als er een bedreiging voor hun
kinderen is.
General adaptation syndrome • Langdurige/chronische stress: Glucocorticosteroïden (cortisol)
(Selye) 1. Alarm stage (adrenaline)
2. Resistance stage
3. Exhaustion stage (cortisol)
Conclusie
• Lichaam hanteert gelijke responsen voor uiteenlopende stressoren
(algemene aanpassingssyndroom van Seyle, of stressrespons).
• Stressoren die te lang aanhouden kunnen tot ziekte leiden.
1
(chapter 1, 2, 3)
Stressor • Elke mogelijke bedreiging van psychobiologische doelen
• Negatieve emotionele psychobiologische respons
Dimensies
1. Aversiviteit (aard van dreiging)
2. Oncontroleerbaarheid & onvoorspelbaarheid
3. Duur
Stressrespons • Adaptieve psychobiologische reactie op een stressor
Patronen
1. Vechten, vluchten, vrees (angst, waakzaamheid)
2. Opgeven
Appraisal Inschatting van stressor
Homeostase • Het lichaam is volledig in balans: alle mechanismen hebben een
optimale waarde
• (Potentiële) stressoren halen ons uit de homeostase: als reactie vormt
het lichaam een stressrespons, wat activiteiten onderneemt om
homeostase weer te bereiken
Allostase • Er zijn verschillende optimale levels, dit verschilt van de theorie over
homeostase (waar elk mechanisme 1 optimaal level zou hebben).
• Er zijn verschillende manieren op het optimale level te bereiken.
• Allostase voor veranderingen in het hele lichaam. Bij homeostase zou
er bij een tekort alleen het verantwoordelijk deel van het lichaam worden
aangesproken.
Fight-flight response (Cannon) Snelle reactie: adrenaline
Tend-and-befriend (Taylor) ▪ Stressrespons in vrouwen.
- Tend: beschermen van kinderen.
- Befriend: sociale groep opzoeken voor bescherming.
Alternatieve theorieën
1. Hypofyse scheidt oxytocine uit.
- Zorgt ervoor dat ze monogaam blijven.
- Betere verklaring dan tend-and-befriend van Taylor.
2. Vrouwen worden pas agressief als er een bedreiging voor hun
kinderen is.
General adaptation syndrome • Langdurige/chronische stress: Glucocorticosteroïden (cortisol)
(Selye) 1. Alarm stage (adrenaline)
2. Resistance stage
3. Exhaustion stage (cortisol)
Conclusie
• Lichaam hanteert gelijke responsen voor uiteenlopende stressoren
(algemene aanpassingssyndroom van Seyle, of stressrespons).
• Stressoren die te lang aanhouden kunnen tot ziekte leiden.
1
