Eindrapport BO3
‘Dit huisbezoek heeft me niet alleen een beter beeld gegeven van dit gezin, maar ook laten
zien hoe complex en mooi het ouderschap kan zijn.’
1
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1: Schets van het gezin..........................................................................................4
Hoofdstuk 2: opzet van onderzoek..........................................................................................5
Hoofdstuk 3: Onderzoeksresultaten........................................................................................7
Hoofdstuk 4: Conclusie en reflectie.........................................................................................9
Literatuurlijst.......................................................................................................................... 12
Bijlagen................................................................................................................................. 13
Toestemmingsformulier..................................................................................... 13
Plan van aanpak................................................................................................ 14
Topiclijst van het interview................................................................................ 15
Samenvatting interview + verbatim..................................................................18
Dagelijkse routine.............................................................................................. 23
Sociogram......................................................................................................... 25
Observatie......................................................................................................... 26
Bewijs deelname APA-cursus............................................................................ 34
.............................................................................................................................................. 34
2
,Inleiding
Voor Beroepsopdracht 3 heb ik onderzoek gedaan naar de opvoedsituatie binnen een gezin.
Dit onderzoek richt zich op het in beeld brengen van de gezinsdynamiek aan de hand van
huisbezoeken, interviews, observaties en literatuurstudie. Tijdens deze opdracht heb ik drie
huisbezoeken afgelegd bij een onbekend gezin, bestaande uit een alleenstaande moeder en
haar vier thuiswonende kinderen. Dit bood mij een waardevolle kans om praktijkervaring op
te doen en mijn observatie- en gespreksvaardigheden verder te ontwikkelen.
Omdat het binnenstappen bij een onbekend gezin niet vanzelfsprekend is, heb ik mij goed
voorbereid. Ik heb mij verdiept in relevante literatuur, zoals de Triple P-methode, die
opvoedingsondersteuning biedt aan ouders van kinderen van 0-16 jaar (Blokland et al.,
2010). Deze methode is gebaseerd op vijf basisprincipes:
1. Kinderen een veilige en stimulerende omgeving bieden.
2. Kinderen laten leren door positieve ondersteuning.
3. Aansprekende discipline hanteren.
4. Realistische verwachtingen hebben.
5. Goed voor jezelf als ouder zorgen.
Tijdens mijn onderzoek heb ik een methodische werkwijze gehanteerd, waarbij ik de cyclus
van methodisch werken heb toegepast: oriënteren, doelen stellen, plannen, uitvoeren en
evalueren. Dit hielp mij om het proces gestructureerd aan te pakken en objectief naar het
gezinssysteem te kijken.
Op basis van mijn bevindingen heb ik een rapport voor de moeder opgesteld, waarin zij een
positief en inzichtelijk beeld krijgt van haar gezinsleven. Daarnaast heb ik een
verantwoordingsverslag geschreven voor de opleiding, waarin ik mijn onderzoeksmethode
en bevindingen onderbouw met de daarbij horende theorie.
Benieuwd naar mijn werkwijze en resultaten? Lees dan snel verder!
3
, Hoofdstuk 1: Schets van het gezin
Samenstelling van het Gezin
Het gezin bestaat uit een alleenstaande moeder en vijf kinderen, waarvan vier nog thuis
wonen. De moeder combineert werk met opvoeding en krijgt ondersteuning van familie,
buren en ouders van vriendinnetjes. Het gezin woont in een multiculturele wijk en heeft een
hechte en warme band.
Binnen de opvoeding hanteert de moeder een autoritatieve opvoedstijl. Ze is betrokken, biedt
structuur en duidelijke regels, maar laat ook ruimte voor gesprekken en overleg.
Diversiteit binnen het Gezin
Volgens de diversiteitscirkel van Loeffen en Tigchelaar (2009) spelen binnen dit gezin
meerdere dimensies een rol:
Levensfase/generatie: De moeder is actief betrokken bij haar kinderen en stimuleert hen om
buiten te spelen en hobby’s te ontwikkelen. Ze toont interesse in hun bezigheden,
bijvoorbeeld door samen TikToks te maken met haar 12-jarige dochter.
Religie en levensbeschouwing: De moeder heeft geen specifieke religie, maar hecht veel
waarde aan respect, verantwoordelijkheid en openheid. Smeyers (2016) benadrukt dat
religie vaak een rol speelt in opvoeding, maar in dit gezin worden normen en waarden
doorgegeven via persoonlijke overtuigingen.
Professionele socialisatie: De moeder werkt parttime. Hiermee geeft ze het belang van
zelfstandigheid en doorzettingsvermogen door aan haar kinderen.
Ontwikkelingstaken van de Kinderen
Elke leeftijdsfase kent specifieke ontwikkelingstaken (Spanjaard & Slot, 2018):
0-6 jaar: Veilig gehecht raken, omgaan met emoties en de wereld ontdekken.
7-12 jaar: Zelfstandigheid ontwikkelen, sociale vaardigheden leren en verantwoordelijkheid
nemen.
12+ jaar: Een eigen identiteit ontwikkelen, omgaan met leeftijdsgenoten en positie bepalen
binnen het gezin.
De 12-jarige dochter in dit gezin bevindt zich in een fase waarin ze meer zelfstandigheid en
sociale interactie zoekt. Ze trekt zich vaak terug en brengt veel tijd door op haar telefoon.
Tijdens gesprekken bleek echter dat ze enthousiast wordt als er actief naar haar geluisterd
wordt. Dit wijst erop dat haar terughoudendheid niet voortkomt uit desinteresse, maar
mogelijk uit een gemis aan aandacht binnen de gezinsdynamiek en de constante drukte om
haar heen.
Opvoedingsopgaven van de Moeder
Ince et al. (2020) beschrijven de belangrijkste opvoedingsopgaven voor ouders:
4
‘Dit huisbezoek heeft me niet alleen een beter beeld gegeven van dit gezin, maar ook laten
zien hoe complex en mooi het ouderschap kan zijn.’
1
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 1: Schets van het gezin..........................................................................................4
Hoofdstuk 2: opzet van onderzoek..........................................................................................5
Hoofdstuk 3: Onderzoeksresultaten........................................................................................7
Hoofdstuk 4: Conclusie en reflectie.........................................................................................9
Literatuurlijst.......................................................................................................................... 12
Bijlagen................................................................................................................................. 13
Toestemmingsformulier..................................................................................... 13
Plan van aanpak................................................................................................ 14
Topiclijst van het interview................................................................................ 15
Samenvatting interview + verbatim..................................................................18
Dagelijkse routine.............................................................................................. 23
Sociogram......................................................................................................... 25
Observatie......................................................................................................... 26
Bewijs deelname APA-cursus............................................................................ 34
.............................................................................................................................................. 34
2
,Inleiding
Voor Beroepsopdracht 3 heb ik onderzoek gedaan naar de opvoedsituatie binnen een gezin.
Dit onderzoek richt zich op het in beeld brengen van de gezinsdynamiek aan de hand van
huisbezoeken, interviews, observaties en literatuurstudie. Tijdens deze opdracht heb ik drie
huisbezoeken afgelegd bij een onbekend gezin, bestaande uit een alleenstaande moeder en
haar vier thuiswonende kinderen. Dit bood mij een waardevolle kans om praktijkervaring op
te doen en mijn observatie- en gespreksvaardigheden verder te ontwikkelen.
Omdat het binnenstappen bij een onbekend gezin niet vanzelfsprekend is, heb ik mij goed
voorbereid. Ik heb mij verdiept in relevante literatuur, zoals de Triple P-methode, die
opvoedingsondersteuning biedt aan ouders van kinderen van 0-16 jaar (Blokland et al.,
2010). Deze methode is gebaseerd op vijf basisprincipes:
1. Kinderen een veilige en stimulerende omgeving bieden.
2. Kinderen laten leren door positieve ondersteuning.
3. Aansprekende discipline hanteren.
4. Realistische verwachtingen hebben.
5. Goed voor jezelf als ouder zorgen.
Tijdens mijn onderzoek heb ik een methodische werkwijze gehanteerd, waarbij ik de cyclus
van methodisch werken heb toegepast: oriënteren, doelen stellen, plannen, uitvoeren en
evalueren. Dit hielp mij om het proces gestructureerd aan te pakken en objectief naar het
gezinssysteem te kijken.
Op basis van mijn bevindingen heb ik een rapport voor de moeder opgesteld, waarin zij een
positief en inzichtelijk beeld krijgt van haar gezinsleven. Daarnaast heb ik een
verantwoordingsverslag geschreven voor de opleiding, waarin ik mijn onderzoeksmethode
en bevindingen onderbouw met de daarbij horende theorie.
Benieuwd naar mijn werkwijze en resultaten? Lees dan snel verder!
3
, Hoofdstuk 1: Schets van het gezin
Samenstelling van het Gezin
Het gezin bestaat uit een alleenstaande moeder en vijf kinderen, waarvan vier nog thuis
wonen. De moeder combineert werk met opvoeding en krijgt ondersteuning van familie,
buren en ouders van vriendinnetjes. Het gezin woont in een multiculturele wijk en heeft een
hechte en warme band.
Binnen de opvoeding hanteert de moeder een autoritatieve opvoedstijl. Ze is betrokken, biedt
structuur en duidelijke regels, maar laat ook ruimte voor gesprekken en overleg.
Diversiteit binnen het Gezin
Volgens de diversiteitscirkel van Loeffen en Tigchelaar (2009) spelen binnen dit gezin
meerdere dimensies een rol:
Levensfase/generatie: De moeder is actief betrokken bij haar kinderen en stimuleert hen om
buiten te spelen en hobby’s te ontwikkelen. Ze toont interesse in hun bezigheden,
bijvoorbeeld door samen TikToks te maken met haar 12-jarige dochter.
Religie en levensbeschouwing: De moeder heeft geen specifieke religie, maar hecht veel
waarde aan respect, verantwoordelijkheid en openheid. Smeyers (2016) benadrukt dat
religie vaak een rol speelt in opvoeding, maar in dit gezin worden normen en waarden
doorgegeven via persoonlijke overtuigingen.
Professionele socialisatie: De moeder werkt parttime. Hiermee geeft ze het belang van
zelfstandigheid en doorzettingsvermogen door aan haar kinderen.
Ontwikkelingstaken van de Kinderen
Elke leeftijdsfase kent specifieke ontwikkelingstaken (Spanjaard & Slot, 2018):
0-6 jaar: Veilig gehecht raken, omgaan met emoties en de wereld ontdekken.
7-12 jaar: Zelfstandigheid ontwikkelen, sociale vaardigheden leren en verantwoordelijkheid
nemen.
12+ jaar: Een eigen identiteit ontwikkelen, omgaan met leeftijdsgenoten en positie bepalen
binnen het gezin.
De 12-jarige dochter in dit gezin bevindt zich in een fase waarin ze meer zelfstandigheid en
sociale interactie zoekt. Ze trekt zich vaak terug en brengt veel tijd door op haar telefoon.
Tijdens gesprekken bleek echter dat ze enthousiast wordt als er actief naar haar geluisterd
wordt. Dit wijst erop dat haar terughoudendheid niet voortkomt uit desinteresse, maar
mogelijk uit een gemis aan aandacht binnen de gezinsdynamiek en de constante drukte om
haar heen.
Opvoedingsopgaven van de Moeder
Ince et al. (2020) beschrijven de belangrijkste opvoedingsopgaven voor ouders:
4
