Algemene begrippen
Ontwikkelingspsychologie
Centrale thema’s Fysieke ontwikkeling:
Ontwikkeling die betrekking
heeft op de fysieke opbouw
van het lichaam, zoals de
hersenen, het zenuwstelsel, de
spieren, de zintuigen en de
behoefte aan eten, drinken en
slaap.
Cognitieve ontwikkeling:
Ontwikkeling die betrekking
heeft op intellectiele
vermogens, zoals denken,
leren, geheugen en
probleemoplossing.
Sociaal-emotionele
ontwikkeling:
Ontwikkeling die betrekking
heeft op sociale relaties,
interacties met anderen en op
het omgaan met emoties.
Persoonlijkheidsontwikkeling:
Ontwikkeling van duurzame
gedragingen en
(karakter)eigenschappen die
de ene persoon van de andere
onderscheiden.
Leeftijdsgroepen Prenatale periode:
De tijd tot de geboorte.
Babytijd:
Geboorte – 2 jaar.
Peuter- en kleutertijd:
2 – 6 jaar.
Schooltijd:
6 – 12 jaar.
Adolescentie:
12 – 20 jaar.
Perspectieven
Psychoanalytische theorie Sigmund Freud: Id:
Theorie die ervan uitgaat dat Het primitieve,
onbewuste krachten bepalend ongeorganiseerde,
zijn voor iemands aangeboren deel van de
persoonlijkheid en gedrag. persoonlijkheid dat opereert
vanuit het genotsprincipe
Ego:
Het rationele en redelijke deel
, van de persoonlijkheid dat
opereert vanuit het
realiteitsprincipe.
Superego:
Het aspect van de
persoonlijkheid dat iemands
geweten vertegenwoordigt en
het onderscheid maakt tussen
goed en kwaad.
Psychoseksuele ontwikkeling:
Vijf fasen die kinderen volgens
Freud doorlopen, waarin
genot, of bevrediging telkens
gericht is op een andere
biologische functie en een
ander deel van het lichaam.
Psychosociale theorie Erik Erikson:
Theorie die een verklaring
biedt voor de manier waarop
individuen zichzelf, en de
betekenis van het gedrag van
anderen en van zichzelf, leren
begrijpen.
Cognitieve Jean Piaget: Assimilatie:
ontwikkelingstheorie: Alle mensen doorlopen in een Het proces waarbij mensen
vaste volgorde een reeks een nieuwe ervaring
universele interpreteren aan de hand van
cognitieve ontwikkelingsstadia. hun huidige cognitieve
ontwikkelingsstadium en
denkwijze.
Accommodatie:
Het proces waarbij bestaande
manieren van denken of doen
veranderen in reactie op
nieuwe stimuli of
gebeurtenissen.
Vier fasen in cognitieve
ontwikkeling:
- Sensomotorisch fase:
geboorte – 2 jaar.
- Preoperationele fase:
2 – 7 jaar.
- Cocnreet operationele
fase: 7 – 12 jaar.
- Formeel oprationele
fase: 12 –
volwassenheid.
Informatieverwerkingstheorie
:
Benadering van cognitieve
ontwikkeling die probeert te
, achterhalen op welke
manieren mensen informatie
coderen, opslaan en
terughalen.
Sociaal-culturele theorie Lev Vygotsky:
Benadering binnen de
psychologie die het verloop
van de cognitieve ontwikkeling
ziet als het resultaat van
sociale interacties tussen de
leden van een cultuur.
Zenuwstelsel/hersenen
Neuronen:
De basiscellen van het
zenuwstelsel.
Neurotransmitter:
Stof die het mogelijk maakt dat
neuronen met elkaar
communiceren.
Synaps:
De kleine ruimte tussen
neuronen.
Myeline:
Een vettige substantie die de
neuronen beschermt en de
overdracht van zenuwsignalen
versnelt.
Relaties aangaan
Hechting Veilig hechtingspatroon:
Hechtingsstijl waarbij kinderen
zich op hun gemak lijken te
voelen als hun moeder
aanwezig is en, ook al raken ze
van streek als moeder de
ruimte verlaat, naar haar toe
gaan als ze terugkeert.
Angstig-vermijdend
hechtingspatroon:
Hechtingsstijl waarbij kinderen
niet de nabijheid van hun
moeder opzoeken en haar
lijken te mijden als ze
terugkeert na afwezigheid.
Angstig-ambivalent
hechtingspatroon:
Hechtingsstijl waarbij kinderen
Ontwikkelingspsychologie
Centrale thema’s Fysieke ontwikkeling:
Ontwikkeling die betrekking
heeft op de fysieke opbouw
van het lichaam, zoals de
hersenen, het zenuwstelsel, de
spieren, de zintuigen en de
behoefte aan eten, drinken en
slaap.
Cognitieve ontwikkeling:
Ontwikkeling die betrekking
heeft op intellectiele
vermogens, zoals denken,
leren, geheugen en
probleemoplossing.
Sociaal-emotionele
ontwikkeling:
Ontwikkeling die betrekking
heeft op sociale relaties,
interacties met anderen en op
het omgaan met emoties.
Persoonlijkheidsontwikkeling:
Ontwikkeling van duurzame
gedragingen en
(karakter)eigenschappen die
de ene persoon van de andere
onderscheiden.
Leeftijdsgroepen Prenatale periode:
De tijd tot de geboorte.
Babytijd:
Geboorte – 2 jaar.
Peuter- en kleutertijd:
2 – 6 jaar.
Schooltijd:
6 – 12 jaar.
Adolescentie:
12 – 20 jaar.
Perspectieven
Psychoanalytische theorie Sigmund Freud: Id:
Theorie die ervan uitgaat dat Het primitieve,
onbewuste krachten bepalend ongeorganiseerde,
zijn voor iemands aangeboren deel van de
persoonlijkheid en gedrag. persoonlijkheid dat opereert
vanuit het genotsprincipe
Ego:
Het rationele en redelijke deel
, van de persoonlijkheid dat
opereert vanuit het
realiteitsprincipe.
Superego:
Het aspect van de
persoonlijkheid dat iemands
geweten vertegenwoordigt en
het onderscheid maakt tussen
goed en kwaad.
Psychoseksuele ontwikkeling:
Vijf fasen die kinderen volgens
Freud doorlopen, waarin
genot, of bevrediging telkens
gericht is op een andere
biologische functie en een
ander deel van het lichaam.
Psychosociale theorie Erik Erikson:
Theorie die een verklaring
biedt voor de manier waarop
individuen zichzelf, en de
betekenis van het gedrag van
anderen en van zichzelf, leren
begrijpen.
Cognitieve Jean Piaget: Assimilatie:
ontwikkelingstheorie: Alle mensen doorlopen in een Het proces waarbij mensen
vaste volgorde een reeks een nieuwe ervaring
universele interpreteren aan de hand van
cognitieve ontwikkelingsstadia. hun huidige cognitieve
ontwikkelingsstadium en
denkwijze.
Accommodatie:
Het proces waarbij bestaande
manieren van denken of doen
veranderen in reactie op
nieuwe stimuli of
gebeurtenissen.
Vier fasen in cognitieve
ontwikkeling:
- Sensomotorisch fase:
geboorte – 2 jaar.
- Preoperationele fase:
2 – 7 jaar.
- Cocnreet operationele
fase: 7 – 12 jaar.
- Formeel oprationele
fase: 12 –
volwassenheid.
Informatieverwerkingstheorie
:
Benadering van cognitieve
ontwikkeling die probeert te
, achterhalen op welke
manieren mensen informatie
coderen, opslaan en
terughalen.
Sociaal-culturele theorie Lev Vygotsky:
Benadering binnen de
psychologie die het verloop
van de cognitieve ontwikkeling
ziet als het resultaat van
sociale interacties tussen de
leden van een cultuur.
Zenuwstelsel/hersenen
Neuronen:
De basiscellen van het
zenuwstelsel.
Neurotransmitter:
Stof die het mogelijk maakt dat
neuronen met elkaar
communiceren.
Synaps:
De kleine ruimte tussen
neuronen.
Myeline:
Een vettige substantie die de
neuronen beschermt en de
overdracht van zenuwsignalen
versnelt.
Relaties aangaan
Hechting Veilig hechtingspatroon:
Hechtingsstijl waarbij kinderen
zich op hun gemak lijken te
voelen als hun moeder
aanwezig is en, ook al raken ze
van streek als moeder de
ruimte verlaat, naar haar toe
gaan als ze terugkeert.
Angstig-vermijdend
hechtingspatroon:
Hechtingsstijl waarbij kinderen
niet de nabijheid van hun
moeder opzoeken en haar
lijken te mijden als ze
terugkeert na afwezigheid.
Angstig-ambivalent
hechtingspatroon:
Hechtingsstijl waarbij kinderen
