Inhoud
Week 1....................................................................................................................................................3
Introductie..........................................................................................................................................3
Vorderingen....................................................................................................................................3
Basisbeginselen faillissementsrecht................................................................................................4
Eigendom en beperkte rechten......................................................................................................5
Week 2....................................................................................................................................................5
Ontstaan van schulden.......................................................................................................................5
Oneerlijke handelspraktijken (art. 6:193a e.v. BW).........................................................................5
Precontractuele informatie.............................................................................................................6
Oneerlijk beding (art. 6:231 e.v. BW)..............................................................................................7
Literatuur............................................................................................................................................7
Gellert.............................................................................................................................................7
Braspenning....................................................................................................................................7
Week 3....................................................................................................................................................8
Schuld en betaling..............................................................................................................................8
Verzuim schuldenaar......................................................................................................................8
Uitblijven van betaling....................................................................................................................8
Literatuur............................................................................................................................................9
Van Boom.......................................................................................................................................9
Siemerink........................................................................................................................................9
Week 4..................................................................................................................................................10
Beginselen verhaalsrecht (I): basis verhaal.......................................................................................10
HR Teixeira de Mattos...................................................................................................................10
Kas-Associatie/Drying...................................................................................................................11
Week 5..................................................................................................................................................12
HR Beatrixziekenhuis/ProCall........................................................................................................12
Trust..................................................................................................................................................13
Meijers en de trust.......................................................................................................................13
Voorbeelden tentamenvragen......................................................................................................14
Literatuur..........................................................................................................................................14
Week 6..................................................................................................................................................16
Cessie................................................................................................................................................16
Literatuur: M.H.E. Rongen, twee vormen van cessie: openbare en stille cessie...........................16
Openbare cessie...........................................................................................................................18
Stille cessie...................................................................................................................................18
Akte..............................................................................................................................................19
, Overdraagbaarheid van vorderingen................................................................................................20
Week 7..................................................................................................................................................21
Verhaalbaarheid van schulden II: securitisation, factoring en syndicated loans...............................21
Securitisation................................................................................................................................21
Factoring.......................................................................................................................................23
Week 8..................................................................................................................................................24
The Big Short....................................................................................................................................24
De crisis.........................................................................................................................................24
Literatuur..........................................................................................................................................24
Van der Heijden e.a.......................................................................................................................25
Jungmann.....................................................................................................................................25
Week 9..................................................................................................................................................25
Basis insolventierecht.......................................................................................................................25
Herstructureringsmogelijkheden..................................................................................................26
HR Groenemeijer/Payroll Services................................................................................................27
Literatuur..........................................................................................................................................27
Wibier, ‘Betalen zul je!’.................................................................................................................27
Wibier - ‘Schuldenproblematiek volgens Lucas’............................................................................28
Wibier – ‘De barmhartige schuldeiser’.........................................................................................28
Week 12................................................................................................................................................28
Gedragsregels en beroepsethiek......................................................................................................28
Artikel I: van Dijk...........................................................................................................................29
Artikel II: van Domselaar...............................................................................................................29
Artikel III: Soeharno......................................................................................................................30
Artikel IV: Soeharno II...................................................................................................................31
,Samenvatting verdiepend privaatrecht
Week 1
Introductie
Overeenkomst = afspraak of contract tussen twee of meer partijen, waarbij bepaalde verplichtingen
en rechten worden vastgelegd. Beide partijen hebben een schuld/verplichting tegenover de andere
partij (art. 6:213 BW).
- Verkoper heeft een vordering (recht om geld te ontvangen).
- Koper heeft een verplichting om aan de vordering te voldoen (geld te betalen).
- Verkoper heeft verplichting om tegenprestatie te leveren (goed of dienst verrichten)
- Koper heeft vordering om tegenprestatie te innen.
Schuld van ene partij = de vordering van de andere partij.
Totstandkoming overeenkomst
Art. 6:217 BW: aanbod en aanvaarding.
- Rechtsgeldig aanbod: inhoud bevat alle essentiële elementen zodat een eenvoudig ‘ja’ van
de wederpartij voldoende is om de overeenkomst tot stand te laten komen. Ook moet
voldaan zijn aan het bepaalbaarheidsvereiste (art. 6:217 BW).
- Rechtsgeldige aanvaarding: aanvaarding moet in overeenstemming zijn met de inhoud van
het aanbod (art. 6:225 BW). Daarnaast moet de aanvaarding gedaan zijn op het moment dat
het aanbod nog geldig was (art. 6:221 BW). De verklaring kan volgens art. 3:37 lid 1 BW in
iedere vorm geschieden.
Vorderingen
Uit een overeenkomst vloeien vordering voort. Die hebben goederenrechtelijke en
verbintenisrechtelijke functies:
- Goederenrechtelijk gezien heeft de vordering een functie van een ‘nieuw object’, waar
vervolgens iets mee gedaan kan worden. Deze kan worden overgedragen, gecedeerd,
verpand etc.
- Verbintenisrechtelijk gezien kan een vordering worden gebruikt om een recht te halen dat
een persoon meent te hebben. Vaak betreft het een verzoek om een andere partij te dwingen
om de contractuele verplichting na te komen. Bijvoorbeeld een vordering tot het leveren van
goederen, uitvoering van een dienst of enige andere contractuele verplichting.
Overdracht (art. 3:84 lid 1 BW):
- Geldige titel (GT): de rechtsgrond van de overdracht (vaak koopovereenkomst). Lid 2
verklaard twee ongeldige titels: zekerheidsstelling (fiduciaverbod) en niet tot werkelijke
overdracht strekkende titels (huurovereenkomst, tijdelijk gebruik).
- Beschikkingsbevoegdheid (BB) van de vervreemder: is persoon bevoegd om goed te over te
dragen? Is persoon niet beschikkingsbevoegd: (in beginsel) geen overdracht. Wel als er sprake
is van derdenbescherming (art. 3:86 of 3:88 BW).
- Levering (GL): vorderingen worden overgedragen via cessie. (i) Er wordt een akte opgemaakt
én de schuldenaar wordt op de hoogte gesteld (= openbare cessie, art. 3:94 lid 1 BW) of (ii) er
wordt een authentieke of geregistreerde onderhandse akte opgesteld zonder mededeling aan
de schuldenaar (= stille cessie, art. 3:94 lid 3 BW).
Overige leveringswijzen
, - Onroerende zaken en andere registergoederen: notariële akte + inschrijving daarvan in de
openbare registers voor registergoederen (art. 3:89 lid 1 en 4 BW).
- Roerende zaken en niet-registergoederen: bezitsverschaffing (art. 3:90 BW) en in geval van
een ontbindende of opschortende voorwaarde door machtsverschaffing (art. 3:91 BW). Dit
kan op 4 manieren:
o Verschaffen van feitelijke macht: de feitelijke overhandiging van een goed (art. 3:114
BW).
o Constitutum Possessorium (CP): het bezit wordt overgedragen, maar blijft bij de
vervreemder (A verkoopt fiets aan B, maar er wordt afgesproken dat de vorige
eigenaar nog één week mag fietsen. Officieel is B eigenaar en A is van eigenaar naar
houder gegaan) (art. 3:115 sub a BW).
o Brevi manu/overdracht via korte hand: de houder wordt bezitter (na het lenen van de
fiets besluit je hem te kopen) (art. 3:115 sub b BW).
o Longa manu/overdracht via lange hand: overdracht vindt plaats via een houder
(bijvoorbeeld via een tussenpersoon zoals de automonteur) (art. 3:115 sub c BW).
- Rechten aan toonder/order: levering van het papier waarin de vordering is belichaamd (art.
3:93 BW).
- Andere vorderingen tegen een of meerdere personen, zoals vordering op naam: cessie. (i) Er
wordt een akte opgemaakt én de schuldenaar wordt op de hoogte gesteld (= openbare
cessie, art. 3:94 lid 1 BW) of (ii) er wordt een authentieke of geregistreerde onderhandse akte
opgesteld zonder mededeling aan de schuldenaar (= stille cessie, art. 3:94 lid 3 BW).
- Aandelen in goederen: overeenkomstige wijze als is bepaald met betrekking tot de levering
van de betreffende goederen (art. 3:96 BW).
- Toekomstige goederen: bij voorbaat (art. 3:97 BW).
- Beperkte rechten op goederen: dezelfde wijze als is bepaald voor de levering van het goed
waarop het rust (art. 3:98 BW).
Schulden (bedrijf/individueel):
Schulden ontstaan doordat de vordering die de wederpartij op de rechtspersoon of natuurlijke
persoon heeft niet worden voldaan. Bij een rechtspersoon is de rechtspersoon aansprakelijk en niet
bestuurder met privévermogen. Eenmanszaak is natuurlijke persoon achter eenmanszaak wel privé
aansprakelijk.
Bij individuele schulden kan alles je worden afgenomen (auto, huis etc.). Bij een bedrijf zal het bedrijf
failliet worden verklaard, maar ‘verdwijnen’ die schulden daarna. De bestuurder wordt daarbij
beschermd.
Art. 3:276 BW: “Tenzij de wet of een overeenkomst anders bepaalt, kan een schuldeiser zijn vordering
op alle goederen van zijn schuldenaar verhalen.”
Basisbeginselen faillissementsrecht
Faillissement: gerechtelijk beslag op en executie van het gehele vermogen van de schuldenaar ten
behoeve van zijn gezamenlijke schuldeisers. Het vermogen van de schuldenaar wordt verzameld en
verdeeld onder alle schuldeisers.
De schuldeiser moet een faillissement aanvragen of beslag leggen op de voorraad (art. 3:276 BW). In
art. 1 Fw staan de voorwaarden voor faillietverklaring. De failliet verliest van rechtswege de
beschikking en het beheer over zijn vermogen vanaf de dag dat het faillissement wordt uitgesproken
(art. 23 Fw) > fixatiebeginsel.
Week 1....................................................................................................................................................3
Introductie..........................................................................................................................................3
Vorderingen....................................................................................................................................3
Basisbeginselen faillissementsrecht................................................................................................4
Eigendom en beperkte rechten......................................................................................................5
Week 2....................................................................................................................................................5
Ontstaan van schulden.......................................................................................................................5
Oneerlijke handelspraktijken (art. 6:193a e.v. BW).........................................................................5
Precontractuele informatie.............................................................................................................6
Oneerlijk beding (art. 6:231 e.v. BW)..............................................................................................7
Literatuur............................................................................................................................................7
Gellert.............................................................................................................................................7
Braspenning....................................................................................................................................7
Week 3....................................................................................................................................................8
Schuld en betaling..............................................................................................................................8
Verzuim schuldenaar......................................................................................................................8
Uitblijven van betaling....................................................................................................................8
Literatuur............................................................................................................................................9
Van Boom.......................................................................................................................................9
Siemerink........................................................................................................................................9
Week 4..................................................................................................................................................10
Beginselen verhaalsrecht (I): basis verhaal.......................................................................................10
HR Teixeira de Mattos...................................................................................................................10
Kas-Associatie/Drying...................................................................................................................11
Week 5..................................................................................................................................................12
HR Beatrixziekenhuis/ProCall........................................................................................................12
Trust..................................................................................................................................................13
Meijers en de trust.......................................................................................................................13
Voorbeelden tentamenvragen......................................................................................................14
Literatuur..........................................................................................................................................14
Week 6..................................................................................................................................................16
Cessie................................................................................................................................................16
Literatuur: M.H.E. Rongen, twee vormen van cessie: openbare en stille cessie...........................16
Openbare cessie...........................................................................................................................18
Stille cessie...................................................................................................................................18
Akte..............................................................................................................................................19
, Overdraagbaarheid van vorderingen................................................................................................20
Week 7..................................................................................................................................................21
Verhaalbaarheid van schulden II: securitisation, factoring en syndicated loans...............................21
Securitisation................................................................................................................................21
Factoring.......................................................................................................................................23
Week 8..................................................................................................................................................24
The Big Short....................................................................................................................................24
De crisis.........................................................................................................................................24
Literatuur..........................................................................................................................................24
Van der Heijden e.a.......................................................................................................................25
Jungmann.....................................................................................................................................25
Week 9..................................................................................................................................................25
Basis insolventierecht.......................................................................................................................25
Herstructureringsmogelijkheden..................................................................................................26
HR Groenemeijer/Payroll Services................................................................................................27
Literatuur..........................................................................................................................................27
Wibier, ‘Betalen zul je!’.................................................................................................................27
Wibier - ‘Schuldenproblematiek volgens Lucas’............................................................................28
Wibier – ‘De barmhartige schuldeiser’.........................................................................................28
Week 12................................................................................................................................................28
Gedragsregels en beroepsethiek......................................................................................................28
Artikel I: van Dijk...........................................................................................................................29
Artikel II: van Domselaar...............................................................................................................29
Artikel III: Soeharno......................................................................................................................30
Artikel IV: Soeharno II...................................................................................................................31
,Samenvatting verdiepend privaatrecht
Week 1
Introductie
Overeenkomst = afspraak of contract tussen twee of meer partijen, waarbij bepaalde verplichtingen
en rechten worden vastgelegd. Beide partijen hebben een schuld/verplichting tegenover de andere
partij (art. 6:213 BW).
- Verkoper heeft een vordering (recht om geld te ontvangen).
- Koper heeft een verplichting om aan de vordering te voldoen (geld te betalen).
- Verkoper heeft verplichting om tegenprestatie te leveren (goed of dienst verrichten)
- Koper heeft vordering om tegenprestatie te innen.
Schuld van ene partij = de vordering van de andere partij.
Totstandkoming overeenkomst
Art. 6:217 BW: aanbod en aanvaarding.
- Rechtsgeldig aanbod: inhoud bevat alle essentiële elementen zodat een eenvoudig ‘ja’ van
de wederpartij voldoende is om de overeenkomst tot stand te laten komen. Ook moet
voldaan zijn aan het bepaalbaarheidsvereiste (art. 6:217 BW).
- Rechtsgeldige aanvaarding: aanvaarding moet in overeenstemming zijn met de inhoud van
het aanbod (art. 6:225 BW). Daarnaast moet de aanvaarding gedaan zijn op het moment dat
het aanbod nog geldig was (art. 6:221 BW). De verklaring kan volgens art. 3:37 lid 1 BW in
iedere vorm geschieden.
Vorderingen
Uit een overeenkomst vloeien vordering voort. Die hebben goederenrechtelijke en
verbintenisrechtelijke functies:
- Goederenrechtelijk gezien heeft de vordering een functie van een ‘nieuw object’, waar
vervolgens iets mee gedaan kan worden. Deze kan worden overgedragen, gecedeerd,
verpand etc.
- Verbintenisrechtelijk gezien kan een vordering worden gebruikt om een recht te halen dat
een persoon meent te hebben. Vaak betreft het een verzoek om een andere partij te dwingen
om de contractuele verplichting na te komen. Bijvoorbeeld een vordering tot het leveren van
goederen, uitvoering van een dienst of enige andere contractuele verplichting.
Overdracht (art. 3:84 lid 1 BW):
- Geldige titel (GT): de rechtsgrond van de overdracht (vaak koopovereenkomst). Lid 2
verklaard twee ongeldige titels: zekerheidsstelling (fiduciaverbod) en niet tot werkelijke
overdracht strekkende titels (huurovereenkomst, tijdelijk gebruik).
- Beschikkingsbevoegdheid (BB) van de vervreemder: is persoon bevoegd om goed te over te
dragen? Is persoon niet beschikkingsbevoegd: (in beginsel) geen overdracht. Wel als er sprake
is van derdenbescherming (art. 3:86 of 3:88 BW).
- Levering (GL): vorderingen worden overgedragen via cessie. (i) Er wordt een akte opgemaakt
én de schuldenaar wordt op de hoogte gesteld (= openbare cessie, art. 3:94 lid 1 BW) of (ii) er
wordt een authentieke of geregistreerde onderhandse akte opgesteld zonder mededeling aan
de schuldenaar (= stille cessie, art. 3:94 lid 3 BW).
Overige leveringswijzen
, - Onroerende zaken en andere registergoederen: notariële akte + inschrijving daarvan in de
openbare registers voor registergoederen (art. 3:89 lid 1 en 4 BW).
- Roerende zaken en niet-registergoederen: bezitsverschaffing (art. 3:90 BW) en in geval van
een ontbindende of opschortende voorwaarde door machtsverschaffing (art. 3:91 BW). Dit
kan op 4 manieren:
o Verschaffen van feitelijke macht: de feitelijke overhandiging van een goed (art. 3:114
BW).
o Constitutum Possessorium (CP): het bezit wordt overgedragen, maar blijft bij de
vervreemder (A verkoopt fiets aan B, maar er wordt afgesproken dat de vorige
eigenaar nog één week mag fietsen. Officieel is B eigenaar en A is van eigenaar naar
houder gegaan) (art. 3:115 sub a BW).
o Brevi manu/overdracht via korte hand: de houder wordt bezitter (na het lenen van de
fiets besluit je hem te kopen) (art. 3:115 sub b BW).
o Longa manu/overdracht via lange hand: overdracht vindt plaats via een houder
(bijvoorbeeld via een tussenpersoon zoals de automonteur) (art. 3:115 sub c BW).
- Rechten aan toonder/order: levering van het papier waarin de vordering is belichaamd (art.
3:93 BW).
- Andere vorderingen tegen een of meerdere personen, zoals vordering op naam: cessie. (i) Er
wordt een akte opgemaakt én de schuldenaar wordt op de hoogte gesteld (= openbare
cessie, art. 3:94 lid 1 BW) of (ii) er wordt een authentieke of geregistreerde onderhandse akte
opgesteld zonder mededeling aan de schuldenaar (= stille cessie, art. 3:94 lid 3 BW).
- Aandelen in goederen: overeenkomstige wijze als is bepaald met betrekking tot de levering
van de betreffende goederen (art. 3:96 BW).
- Toekomstige goederen: bij voorbaat (art. 3:97 BW).
- Beperkte rechten op goederen: dezelfde wijze als is bepaald voor de levering van het goed
waarop het rust (art. 3:98 BW).
Schulden (bedrijf/individueel):
Schulden ontstaan doordat de vordering die de wederpartij op de rechtspersoon of natuurlijke
persoon heeft niet worden voldaan. Bij een rechtspersoon is de rechtspersoon aansprakelijk en niet
bestuurder met privévermogen. Eenmanszaak is natuurlijke persoon achter eenmanszaak wel privé
aansprakelijk.
Bij individuele schulden kan alles je worden afgenomen (auto, huis etc.). Bij een bedrijf zal het bedrijf
failliet worden verklaard, maar ‘verdwijnen’ die schulden daarna. De bestuurder wordt daarbij
beschermd.
Art. 3:276 BW: “Tenzij de wet of een overeenkomst anders bepaalt, kan een schuldeiser zijn vordering
op alle goederen van zijn schuldenaar verhalen.”
Basisbeginselen faillissementsrecht
Faillissement: gerechtelijk beslag op en executie van het gehele vermogen van de schuldenaar ten
behoeve van zijn gezamenlijke schuldeisers. Het vermogen van de schuldenaar wordt verzameld en
verdeeld onder alle schuldeisers.
De schuldeiser moet een faillissement aanvragen of beslag leggen op de voorraad (art. 3:276 BW). In
art. 1 Fw staan de voorwaarden voor faillietverklaring. De failliet verliest van rechtswege de
beschikking en het beheer over zijn vermogen vanaf de dag dat het faillissement wordt uitgesproken
(art. 23 Fw) > fixatiebeginsel.
