Hoorcolleges Inleiding Burgerlijk
Recht
Hoorcollege 1
Civiel recht gaat over verhoudingen tussen mensen, organisaties, zaken.
Art. 3:1 BW goederen
Goederen zijn alle zaken en alle vermogensrechten.
Art. 3:2 BW zaken
Zaken zijn de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten.
Twee soorten zaken:
- Roerende zaken (3:3 BW lid 2)
Alle zaken die niet onroerend zijn.
- Onroerende zaken (3:3 BW lid 1)
Onroerend zijn de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde
beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd,
hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken.
Zaken is een centraal begrip in het vermogensrecht (art. 3:6 BW)
Art. 5:1 BW eigendom
Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben.
Vorderingsrechten
Schuldeiser = crediteur
Schuldenaar = debiteur
Bronnen van vorderingsrechten:
- Onrechtmatige daad 6:162 BW
- Zaakwaarneming 6:198 BW
- Onverschuldigde betaling 6:203 BW
- Ongerechtvaardigde verrijking 6:212 BW
- Overeenkomst 6:213 BW
Waar vind je het burgerlijk recht?
- Wet
- Jurisprudentie
1
,Hoge Raad en het Hof zijn mannelijk
Rechtbank is vrouwelijk
Waar vind je jurisprudentie?
- Online, zie wb p 12-13 en www.rechtspraakverkort.nl
- Fysiek, wb en bibliotheek (NJ, Nederlandse Jurisprudentie)
Jurisprudentie bestuderen: Blaauboer, Maks 1905
Absolute rechten Relatieve rechten
Eigendom Vorderingsrecht
Relatie Persoon – goed Persoon – persoon
Reikwijdte Jegens een ieder Alleen jegens de ander
Exclusiviteit Ja, gerechtigde bij uitsluiting Nee, derden behoeven zich in
van anderen beginsel niets aan te trekken
van relatief recht
Gevolg Recht blijft rusten, ook als het Recht geldt alleen tussen de
goed in andere handen komt twee personen
Volle eigendom
- Erfdienstbaarheid art. 5:70/71 BW
Overeenkomsten als bron van verbintenissen
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan.
Er moet sprake zijn van wilsovereenstemming, partijen moeten het met elkaar eens zijn.
Art. 6:217 BW overeenkomst
Art. 3:33 BW rechtshandeling
Geldige rechtshandeling vereist een wil die op rechtsgevolg is gericht en die zich door een verklaring
heeft geopenbaard.
Aanbod + aanvaarding = een overeenkomst ontstaat
Wij maken overeenkomsten in een autonomie. Wij willen overeenkomsten maken.
Bestudeer: Hof Den Haag 7 november 2017, ECLI:NL:GHDHA:2017:3103
Euromast en HDI die overeenkomsten wel of niet hebben gesloten.
Euromast = aanbieder
HDI = aanvaarding
HDI aanvaard het aanbod echter niet, dus er is geen geldige overeenkomst tot stand gekomen.
Art. 3:35 BW vertrouwen
2
,Bij een overeenkomst is vertrouwen belangrijk. Als iemands wil niet in overeenstemming is met de
overeenkomst, dan is dat jammer voor diegene en had niet de overeenkomst moeten sluiten.
De wil van iemand kan worden ‘vervangen’ door vertrouwen, áls er een gerechtvaardigd vertrouwen
aanwezig was bij de aanbieder.
Dus voor een geldige overeenkomst:
6:217 BW aanbod en aanvaarding daarvan
Geldige rechtshandeling:
3:33 BW vereist: wil en verklaring autonomiebeginsel
3:35 BW vereisten voor bescherming vertrouwen wederpartij vertrouwensbeginsel
Rechtshandeling en overeenkomst: boek 3 en 6 BW
Verbintenis
Partijen sluiten een geldige overeenkomst:
- Meerzijdige rechtshandeling
- Rechtsgevolg ontstaat door aaneensluitende rechtshandelingen
- Bron van verbintenissen
Verklaringen of overeenkomsten komen in veel vormen voor. Bijv. bij de veiling is een knipoog of een
hand genoeg als aanvaarding van een aanbod.
Misverstand
Als partijen bij het sluiten van een overeenkomst een voor misverstand vatbare uitdrukking bezigen.
oplossen volgens de regel van art. 3:35 BW.
Bestuderen: HR 17 december 1976, NJ 1977,241
Boer Erkens verkoopt boerderij aan Gemeente Bunde. Gemeente vergoedt belastingschade.
Ieders wil dekt de verklaring, maar de verklaringen sluiten niet op elkaar aan.
Bijv. vergoeding willen beide partijen, maar over het bedrag zijn ze het niet eens.
Art. 3:35 toespitsen op misverstand
Gezichtspunten bij een misverstand:
- Welke betekenis lag meer voor de hand?
- Deskundige bijstand?
- Vaststaande technische betekenis – bekend bij wederpartij?
- Resultaat van interpretatie te rijmen met oogmerk?
3
, Hoorcollege 2
Hoe komt een overeenkomst tot stand?
6:217 BW aanbod en aanvaarding daarvan
Geldige rechtshandeling:
3:33 BW vereist: wil en verklaring
3:35 BW indien wil en verklaring niet sporen: eventueel bescherming vertrouwen wederpartij
Casus: ADO Den Haag
ADO Den Haag heeft contract met Cum Laude Events. Mr. Van der Veen is commercieel directeur van
ADO die dit contract heeft gemaakt over exploitatie van het ADO stadion.
ADO Den Haag zegt later dat van der Veen niet bevoegd was hiervoor en dat de overeenkomst niet
tot stand is gekomen.
Wie heeft er hier een rechtshandeling verricht?
Heeft Cum Laude een overeenkomst gemaakt met ADO Den Haag of met mr. Van der Veen?
Was meneer van der Veen gemachtigd door ADO om een contract te sluiten in naam van ADO?
3:60 BW volmacht
Volmacht is de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander, de gevolmachtigde, om
in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.
Hoe heeft mr. Van der Veen zich gepresenteerd? Als vertegenwoordiger van ADO of als zelfstandige?
Stel, tussenpersoon T verricht in naam van achterman A een rechtshandeling, gericht op een
overeenkomst met wederpartij D, de derde.
A: achterman, volmachtgever
T: tussenpersoon, gevolmachtigde
D: derde
Stel, T handelde conform volmacht = ‘krachtens toereikende volmacht’.
Wat is het gevolg?
Art. 3:66 BW
Overeenkomst komt tot stand tussen A en D
T ‘valt er tussen uit’ omdat de gevolmachtigde handelde conform de bevoegdheden van zijn
volmacht.
Maar stel, T handelt onbevoegd in naam van A = dus zonder toereikende volmacht.
Wat is het gevolg?
In beginsel:
- Geen overeenkomst tussen A en D
- Maar ook geen overeenkomst tussen T en D de tussenpersoon handelde namelijk namens
A en D wilde een overeenkomst met A en niet met T. Als T dus handelt buiten zijn
4
Recht
Hoorcollege 1
Civiel recht gaat over verhoudingen tussen mensen, organisaties, zaken.
Art. 3:1 BW goederen
Goederen zijn alle zaken en alle vermogensrechten.
Art. 3:2 BW zaken
Zaken zijn de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten.
Twee soorten zaken:
- Roerende zaken (3:3 BW lid 2)
Alle zaken die niet onroerend zijn.
- Onroerende zaken (3:3 BW lid 1)
Onroerend zijn de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde
beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd,
hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken.
Zaken is een centraal begrip in het vermogensrecht (art. 3:6 BW)
Art. 5:1 BW eigendom
Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben.
Vorderingsrechten
Schuldeiser = crediteur
Schuldenaar = debiteur
Bronnen van vorderingsrechten:
- Onrechtmatige daad 6:162 BW
- Zaakwaarneming 6:198 BW
- Onverschuldigde betaling 6:203 BW
- Ongerechtvaardigde verrijking 6:212 BW
- Overeenkomst 6:213 BW
Waar vind je het burgerlijk recht?
- Wet
- Jurisprudentie
1
,Hoge Raad en het Hof zijn mannelijk
Rechtbank is vrouwelijk
Waar vind je jurisprudentie?
- Online, zie wb p 12-13 en www.rechtspraakverkort.nl
- Fysiek, wb en bibliotheek (NJ, Nederlandse Jurisprudentie)
Jurisprudentie bestuderen: Blaauboer, Maks 1905
Absolute rechten Relatieve rechten
Eigendom Vorderingsrecht
Relatie Persoon – goed Persoon – persoon
Reikwijdte Jegens een ieder Alleen jegens de ander
Exclusiviteit Ja, gerechtigde bij uitsluiting Nee, derden behoeven zich in
van anderen beginsel niets aan te trekken
van relatief recht
Gevolg Recht blijft rusten, ook als het Recht geldt alleen tussen de
goed in andere handen komt twee personen
Volle eigendom
- Erfdienstbaarheid art. 5:70/71 BW
Overeenkomsten als bron van verbintenissen
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan.
Er moet sprake zijn van wilsovereenstemming, partijen moeten het met elkaar eens zijn.
Art. 6:217 BW overeenkomst
Art. 3:33 BW rechtshandeling
Geldige rechtshandeling vereist een wil die op rechtsgevolg is gericht en die zich door een verklaring
heeft geopenbaard.
Aanbod + aanvaarding = een overeenkomst ontstaat
Wij maken overeenkomsten in een autonomie. Wij willen overeenkomsten maken.
Bestudeer: Hof Den Haag 7 november 2017, ECLI:NL:GHDHA:2017:3103
Euromast en HDI die overeenkomsten wel of niet hebben gesloten.
Euromast = aanbieder
HDI = aanvaarding
HDI aanvaard het aanbod echter niet, dus er is geen geldige overeenkomst tot stand gekomen.
Art. 3:35 BW vertrouwen
2
,Bij een overeenkomst is vertrouwen belangrijk. Als iemands wil niet in overeenstemming is met de
overeenkomst, dan is dat jammer voor diegene en had niet de overeenkomst moeten sluiten.
De wil van iemand kan worden ‘vervangen’ door vertrouwen, áls er een gerechtvaardigd vertrouwen
aanwezig was bij de aanbieder.
Dus voor een geldige overeenkomst:
6:217 BW aanbod en aanvaarding daarvan
Geldige rechtshandeling:
3:33 BW vereist: wil en verklaring autonomiebeginsel
3:35 BW vereisten voor bescherming vertrouwen wederpartij vertrouwensbeginsel
Rechtshandeling en overeenkomst: boek 3 en 6 BW
Verbintenis
Partijen sluiten een geldige overeenkomst:
- Meerzijdige rechtshandeling
- Rechtsgevolg ontstaat door aaneensluitende rechtshandelingen
- Bron van verbintenissen
Verklaringen of overeenkomsten komen in veel vormen voor. Bijv. bij de veiling is een knipoog of een
hand genoeg als aanvaarding van een aanbod.
Misverstand
Als partijen bij het sluiten van een overeenkomst een voor misverstand vatbare uitdrukking bezigen.
oplossen volgens de regel van art. 3:35 BW.
Bestuderen: HR 17 december 1976, NJ 1977,241
Boer Erkens verkoopt boerderij aan Gemeente Bunde. Gemeente vergoedt belastingschade.
Ieders wil dekt de verklaring, maar de verklaringen sluiten niet op elkaar aan.
Bijv. vergoeding willen beide partijen, maar over het bedrag zijn ze het niet eens.
Art. 3:35 toespitsen op misverstand
Gezichtspunten bij een misverstand:
- Welke betekenis lag meer voor de hand?
- Deskundige bijstand?
- Vaststaande technische betekenis – bekend bij wederpartij?
- Resultaat van interpretatie te rijmen met oogmerk?
3
, Hoorcollege 2
Hoe komt een overeenkomst tot stand?
6:217 BW aanbod en aanvaarding daarvan
Geldige rechtshandeling:
3:33 BW vereist: wil en verklaring
3:35 BW indien wil en verklaring niet sporen: eventueel bescherming vertrouwen wederpartij
Casus: ADO Den Haag
ADO Den Haag heeft contract met Cum Laude Events. Mr. Van der Veen is commercieel directeur van
ADO die dit contract heeft gemaakt over exploitatie van het ADO stadion.
ADO Den Haag zegt later dat van der Veen niet bevoegd was hiervoor en dat de overeenkomst niet
tot stand is gekomen.
Wie heeft er hier een rechtshandeling verricht?
Heeft Cum Laude een overeenkomst gemaakt met ADO Den Haag of met mr. Van der Veen?
Was meneer van der Veen gemachtigd door ADO om een contract te sluiten in naam van ADO?
3:60 BW volmacht
Volmacht is de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander, de gevolmachtigde, om
in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.
Hoe heeft mr. Van der Veen zich gepresenteerd? Als vertegenwoordiger van ADO of als zelfstandige?
Stel, tussenpersoon T verricht in naam van achterman A een rechtshandeling, gericht op een
overeenkomst met wederpartij D, de derde.
A: achterman, volmachtgever
T: tussenpersoon, gevolmachtigde
D: derde
Stel, T handelde conform volmacht = ‘krachtens toereikende volmacht’.
Wat is het gevolg?
Art. 3:66 BW
Overeenkomst komt tot stand tussen A en D
T ‘valt er tussen uit’ omdat de gevolmachtigde handelde conform de bevoegdheden van zijn
volmacht.
Maar stel, T handelt onbevoegd in naam van A = dus zonder toereikende volmacht.
Wat is het gevolg?
In beginsel:
- Geen overeenkomst tussen A en D
- Maar ook geen overeenkomst tussen T en D de tussenpersoon handelde namelijk namens
A en D wilde een overeenkomst met A en niet met T. Als T dus handelt buiten zijn
4
