Samenvatting SDEN4 - Vinoloog Boek 6: Wijnlanden buiten
Europa
H. van Beek, 21-10-2025
,(31) Verenigde Staten
31.1 Inleiding
- 360.000 ha
- In alle 50 staten wijnbouw, nummer 4 ter wereld
- Californië 85% van de productie, 95% van de export
- Qua volume zijn VS grootste wijnconsument, pp slechts 11 liter per jaar
- Verbouw- en productieregels net zo streng als in Europa
31.2 Historie
Franciscaner monniken brachten in de 18e eeuw missiedruiven vanuit Mexico naar San Diego in Alta
Californië. Deze missiedruif is inmiddels geïdentificeerd als listán prieto, een oud Spaans druivenras.
Dit bleef het dominante ras tot in de tweede helft van de 19e eeuw andere Europese rassen werden
geïntroduceerd.
Eerste wijnhausse
De goudkoorts (circa 1850) lokte 80.000 immigranten naar Californië. Het goud lag niet voor het
oprapen en dus gingen ze… wijn verbouwen! De kwaliteit van de wijnbouw kreeg een boost. Rond
1900 werden de wijnen naar alle werelddelen geëxporteerd.
Prohibition
In de VS was vanaf 1920 de productie, verkoop of transport van dranken met meer dan 0,5% alcohol
verboden. Enorme klap voor de wijnbouw. De Prohibition werd in december 1938 beëindigd. Dat was
midden in de grote recessie van de jaren ’40.
Opleving
Na WO2 krabbelde de wijnindustrie weer op. Eerst met zoete en versterkte wijnen, vanaf 1963 vooral
droge wijnen. De focus kwam te liggen op kwaliteit.
31.3 Bodem
Een groot land als de VS kent vele soorten bodems. Sinds jaren ’80 is langzaam bewustzijn gegroeid
dat de kwaliteit van wijn vooral in de wijngaard wordt bepaald. Nu wordt er veel onderzoek naar terroir
gedaan, met het AVA-systeem als gevolg. Dit zijn Amerikaanse herkomstbenamingen, gebaseerd op
een uniek en eenduidig terroir. Verdere bespreking bodems bij gebieden hieronder.
31.4 Klimaat
Ook de diverse klimaten worden bij de wijngebieden besproken. Vooral invloed van Atlantische en
Stille Oceaan en verschillende meren en rivieren.
,---------------------------------------
< Klimaatzones volgens Winkler>
Optelling vanaf 1 april tot en met 31 oktober (het groeiseizoen) van alle gemiddelde
maandtemperaturen boven de 10° maal het aantal dagen van de betreffende maanden. Op basis
daarvan worden er 5 klimaatzones gedefinieerd. Oorspronkelijk bedoeld om de Californische
wijngaarden in te delen. Zone 1 en 2 meest geschikt voor elegante tot middelzware wijnen. Zone 3
voor volle, zware, droge wijnen en zoete en licht versterkte wijnen. Zone 4 dessertwijnen en
versterkte wijnen. Zone 5 (volledige irrigatie) voor tafeldruiven en gedroogde druiven. Winkler-index
wordt tegenwoordig minder toegepast.
--------------------------------------
31.5 Druivenrassen
De top 5 van de VS (CCPMZ):
1. Chardonnay 43.000 ha
2. Cabernet sauvignon 41.000 ha
3. Pinot noir 25.000 ha
4. Merlot 21.000 ha
5. Zinfandel 19.000 ha
Witte rassen
Chardonnay
Voorheen rijp, rijk en aan de zoete kant. Nu vaak veel droger en strakker. In Central Valley hebben
druiven geen tijd om veel smaak te ontwikkelen. Dat is anders in de koelere zones.
Pinot gris
In opkomst. Gemaakt in rijke Elzas-stijl. Paradepaardje van Oregon en Washington. 8.000 ha.
Colombard
Vrijwel altijd een blend. Nummer 3 bij witte rassen, 8.000 ha
Riesling
Vooral in Washington. Behoud van voldoende zuren dankzij koelere nachten.
Blauwe rassen
Cabernet sauvignon
Vooral in Californië. In tegenstelling tot Bordeaux (strenge tannines) wordt de druif fenolisch veel
rijper. Blenden met merlot voor meer rondeur is dan niet meer nodig. In Washington iets minder fruitig
en zacht en met meer zuren door groot verschil dag- en nachttemperatuur.
Pinot noir
Voorbeeld van lean style rode wijn: elegante wijnen met een gemiddeld alcoholpercentage en
verfijnde, frisse zuren. Vooral in Oregon. In Washington is het te warm voor pinot noir.
Merlot
Als varietal wine (monocépage) en in blends. Gevaar van overrijpheid en gebrek aan zuren. Wordt als
,Bordeaux-blend in de markt gezet onder de naam ‘Meritage’. Om dat op label te mogen vermelden
moet je aan meerdere criteria voldoen. In Washington minder last van overrijpheid.
Zinfandel
Hét paradepaardje van Californië. Is hetzelfde als primitivo. Soms een overrijpe fruitbom, maar in
goede handen is het een kruidige, intens gekleurde wijn met bessenaroma’s en structuur van strak tot
jammig. Wordt gepromoot als de American Heritage Grape.
Syrah en andere Rhône-variëteiten
Syrah staat in Californië niet massaal aangeplant. Wel in Washington waar hij helemaal ‘hot’ is en in
de fruitige wijnstijl van deze staat past.
-------------------------
<Varietals: duidelijkheid voorop>
Wijnen van 1 druivenras (minimaal 75%, met uitzondering van 90% in Oregon).
------------------------
31.6 Wijnbouw
Californië – Washington – New York – Pennsylvania – Oregon – Ohio (zie tabel pagina 23).
Nogmaals… Californië met 25 mln hl van totale 30 mln hl veruit belangrijkste wijngebied.
31.7 Vinificatie
Table Wine (tafelwijn) is wijn met een max alcoholpercentage van 14%. Wijnen van 14-24% alcohol
zijn geclassificeerd als dessertwijnen. Er wordt ook wat mousserend gemaakt. Sommige producenten
gebruiken nog het woord ‘Champagne’. Dat is toegestaan voor merken van vóór 2006, mits de
herkomst vermeld wordt.
31.8 Wijnwetgeving
In een volgorde van steeds preciezere afbakening onderscheidt men de volgende herkomstgebieden
voor Amerikaanse wijn:
- De VS
- 2 of 3 staten die aan elkaar grenzen
- 1 staat
- 2 of 3 counties in dezelfde staat (grote gemeente c.q. kleine provincie)
- 1 county
- Een American Viticultural Area (AVA), een specifiek wijnbouwgebied
AVA
In 1978 begon TTB hiermee. TTB is Alcohol and Tobacco Taks and Trade Bureau. Wijngebieden met
kenmerkende eigenschappen: bodem, klimaat, ligging. Soms gaan ze over staatsgrenzen heen, soms
zijn ze piepklein. Producenten zijn voor een AVA niet specifiek aan druivenrassen gebonden en
mogen ook opbrengsten en vinificatiemethoden zelf bepalen (i.t.t. Franse systeem). De AVA geeft
geen inzage in kwaliteit of wijnstijl, wel in afkomst. Heeft bij oprichting vaak ook marketingtechnische
en politieke grondslagen. In totaal 262 AVA’s, waarvan 144 in Californië.
,Etikettering
Verplichte vermeldingen zijn:
o Alcoholgehalte
o Waarschuwing voor alcoholgebruik
o Aanwezigheid sulfiet/allergenen
o Inhoudsmaat
o Land van herkomst
o Naam producent
o Lotnummer (Partijnummer)
Regels indien extra vermeldingen:
▪ Oogstjaar: minimaal 95% uit dat jaar
▪ Varietal wine: minstens 75% dat ras (Oregon 90%)
o Indien export naar EU: minstens 85%
▪ AVA: minstens 95% uit die wijngaard
▪ Estate bottled: wijngaard én winery binnen grenzen AVA. Plus: winery moet wijngaarden in
bezit of in volledig beheer hebben.
▪ Er is geen wettelijke grondslag voor termen als reserve, special selection, private reserve,
barrel selected, vintners reserve, classic.
Verkoop van alcohol is in de VS gereguleerd via het ‘Three-tier’-system. Drie lagen die alleen aan
elkaar mogen verkopen (producenten – groothandel - winkels en restaurants). Dat leidde tot onnodig
hoge prijzen. Producent mocht nooit rechtstreeks aan winkel/restaurant verkopen, maar uitsluitend via
onafhankelijke groothandel. Dit is nu nog in 5 staten.
31.9 Wijngebieden en herkomstbenamingen
Californië
85% van de VS-wijn komt uit deze staat. 255.000 ha en 40% rood en wit en 20% rosé/blush. Ruim
23,6 miljoen wijntoeristen per jaar. 152 AVA’s. Sommige zijn zo groot (North Coast en Central Coast)
dat ze eigenlijk geen betekenis hebben.
Historie
In de tweede helft van de 19e eeuw groeide de Californische wijnindustrie erg snel. Na phylloxera en
de drooglegging werd de wijnbedrijven nieuw leven ingeblazen. Maar in de jaren ’80 en ’90 werden
vooral Napa en Sonoma opnieuw flink getroffen door de druifluis. Ook Pierce’s disease richtte veel
schade aan. Het merendeel van de wijngaarden moest opnieuw aangelegd worden. Voordeel was dat
dat kon naar de laatste inzichten. In de tweede helft van de 20ste eeuw hebben veel buitenlandse
investeerders en/of Europese producenten zich in Californië gevestigd.
California Sustainable Winegrowing Program (CSWP)
Duurzaamheid staat hoog in het vaandel. 2.000 wineries zijn aangesloten bij de CSWP. Stappenplan
om hoger te komen in duurzaamheid, waaronder water- en energiebesparing, gezonde bodem,
beschermen van lucht- en waterkwaliteit, ziektepreventie enz. Enorme vooruitgang wordt geboekt.
,-----------------------------
<het Oordeel van Parijs>
Blindproeverij mei 1976. Van de 20 te proeven topwijnen uit Bordeaux, Bourgogne en Californië kwam
er zowel bij rood als wit een Californische winnaar uit de bus. Ook bij vergelijkbare testen daarna. Dit
wereldnieuws zette Californië als serieus wijngebied op de kaart.
De Robert Mondavi Winery in Oakville is tot op de dag van vandaag toonaangevend. Hun Opus One,
ontstaan uit een samenwerking tussen de families Rothschild en Mondavi, is een van de beroemdste
wijnen van Amerika.
---------------------------
Klimaat Californië
Zonnig klimaat. Daar waar de warme lucht van het continent samenkomt met de koude lucht van de
Grote Oceaan ontstaat mist en daardoor wordt het niet te warm. Meer landinwaarts (bv Central
Valley) zijn de temperaturen hoger. Daarom daar geen productie van kwaliteitswijnen.
Druivenrassen Californië
Maar liefst 110 rassen op 255.000 ha. De belangrijkste witte en rode zijn:
Wit
- Chardonnay 38.750 ha
- Sauvignon blanc 6.750 ha
- Colombard 6.500 ha
- Pinot Gris 6.500 ha
Rood
- Cabernet sauvignon 38.250 ha
- Pinot noir 19.000 ha
- Zinfandel 15.500 ha
- Merlot 14.000 ha
Wijngebieden Californië
De belangrijkste 5 zijn:
1. North Coast
2. Central Coast
3. Inland Valleys (Central Valley)
4. Sierra Foothills
5. Southern California
, 1. North Coast
Meest prestigieuze wijngebied van Californië, vooral door 2 regio’s: Napa Valley en Sonoma County.
Vlakbij San Francisco en dus ook veel wijntoerisme. De Mayacamas Mountains doorsnijden het
gebied en er zijn meer (lagere) bergruggen, waardoor er veel kleine valleien zijn. Afhankelijk van de
hoeveelheid mist is het koeler/warmer in de individuele districten. In de koelere zie je veel pinot noir.
Napa Valley
‘Hottest spot’ in de Amerikaanse wijnscene. Ca 48 km lang. Enorm wijntoerisme. Toch slechts 4% van
de druiven in Californië. Hier komen de beste Cabernets Sauvignons vandaan, vooral uit Oakville, St.
Helena en Rutherford. Het gebied kent strenge milieu- en duurzaamheidsregels. Binnen Napa Valley
liggen 16 AVA’s, samen met Napa Valley dus 17 in totaal.
Napa Valley is circa 18.500 ha groot en kent een mediterraan klimaat. In het noorden zeer warm, in
het zuiden gematigder. Het gebied kent meer dan 10 verschillende bodems, waarvan sommige
vulkanisch. Met zoveel variatie in bodems en klimaat kun je moeilijk van 1 wijnstijl spreken. Vooral het
centrale deel met kiezelbodems (Oakville; denk aan Medoc) levert top Cabernets Sauvignons op.
Sonoma County
Ten westen van de Mayacamas. Ruim 25.000 ha. T.o.v. Napa Valley is hier de sfeer meer ‘down to
earth’. Een erg gevarieerd gebied, geologisch en klimatologisch, met een grote invloed van de Grote
Oceaan. Er is een permanent spel tussen de mist, de bergruggen en valleien met daardoor talrijke
meso- en microklimaten. In totaal 20 AVA’s, inclusief Sonoma County zelf. Uit dit gebied komen mooie
wijnen van zinfandel, maar ook van chardonnay en pinot noir. Gallo is hier één van de grootste
producenten.
,Los Carneros
Ten zuiden van Sonoma en Napa. Winderig, mistig en koel door de directe ligging aan de San Pablo
Bay, onderdeel van de San Francisco Bay. Hier vooral veel chardonnay en pinot noir, vaak gebruikt
voor mousserende wijn.
Lake County
Napa Valley’s noordelijke buurman met wijngaarden aan de oevers van Clear Lake. Vulkanische
bodem. Hier vooral veel cabernet sauvignon.
Mendocino County
Ten noorden van Sonoma. Beroemdste druif is hier zinfandel. In Anderson Valley AVA veel coastal
influence en dat is perfect voor chardonnay, pinot noir, gewürztraminer en riesling voor zowel stille als
mousserende wijnen.
2. Central Coast
Tussen San Francisco en Los Angeles. Niet overal is wijnbouw. Opnieuw verschillende bodemtypen
en klimaten. Wijngaarden liggen langs El Camino Real, een oude route waarlangs franciscaner
missionarissen vanuit San Diego naar het noorden trokken en bij elke missiepost een wijngaard
aanlegden.
Livermore Valley
Ietwat landinwaarts. Omringd door bergen, zonnig en warm. Verkoeling vanuit zee heeft gen kans.
Grootste producent is Wente. Vroeger veel semillon, nu vooral de bekende 4: chardonnay, sauvignon
blanc, cabernet sauvignon en merlot.
Santa Clara Valley
Chardonnay en cabernet sauvignon.
Santa Cruz Mountains
Wijngaarden boven de mistlijn. Hier ligt o.a. Ridge Vineyards met de beroemde Monte Bello-wijngaard
voor cabernet sauvignon.
Monterey en Santa Lucia Highlands
Monterey County ruim 18.500 ha, Monterey AVA 16.000 ha. Kent zowel koelere als warmere delen in
bergen en dalen. In het noorden koel en winderig: riesling, pinot noir, chardonnay. In het zuiden
warmer, maar met koele nachten: cabernet sauvignon, syrah, zinfandel. Twee vermeldenswaardige
gebieden: Carmel Valley vlak bij de kust: Bernardus (Ben Pon) en Salinas Valley, meer landinwaarts.
San Luis Obispo
Nog zuidelijker. Dit is het centrum van Central Coast. Zonnig en droog en daardoor vooral geschikt
voor productie van rode wijn van cabernet sauvignon, merlot, syrah en zinfandel voorop. Hier ligt ook
Paso Robles, één van de snelst groeiende wijngebieden van Californië.
Santa Barbara County
De bekende film Sideways speelde zich hier af. 3 dalen van oost naar west: Santa Maria, Santa Ynez
en Los Alamos. Daardoor staan ze ‘open’ voor koele lucht van Grote Oceaan. Hier vooral pinot noir
en chardonnay.
, 3. Inland Valleys (Central Valley)
Hier (of eigenlijk in de Joaquin Valley) wordt 50% van de Californische wijn geproduceerd. De Big
Valley: de wijnschuur van Amerika. Deze loopt van Modesta tot Fresno. Warm en droog en irrigatie is
absoluut nodig. Voornamelijk bulkwijnen.
4. Sierra Foothills
Het Toscane van Californië. Een uitgestrekte regio ten oosten van Sacramento (hoofdstad Californië).
Warme zomers. Wijngaarden liggen vaak op hoogte aan de voet van de Sierra Nevada. Dat geeft
koele nachten. Bodems zijn van graniet of verpulverd vulkanisch gesteente. Hoofddruif is hier de
zinfandel.
5. Southern California
Hier is niet veel wijnbouw meer. Vaak veel te warm.
Washington
Tweede wijnproducent van VS. 80% komt van 20 wijnbedrijven en de rest van honderden kleintjes.
Bulkwijn en kwaliteitswijn. 19 AVA’s. In totaal 25.000 ha.
Klimaat
De staat grenst aan de westzijde aan de Grote Oceaan. Middenin ligt het Cascade gebergte dat met
zijn noord-zuidligging het gebied in tweeën deelt. Wijn komt vooral uit het 2/3-deel oostelijk van dit
gebergte. Irrigatie is daar nodig i.v.m. weinig neerslag. Overdag heet en droog, ’s nachts koelt het flink
af en ’s winters vriest het stevig.
Bodem
Diepe kiezelbodem met een vrijwel phylloxeravrije bovenlaag. Veel verschillende druivenrassen doen
het hier goed. Men experimenteert graag. De grond is veel goedkoper dan bv in Napa Valley.
Druivensoorten
- wit: chardonnay en riesling
- rood: cabernet sauvignon, merlot en syrah
AVA’s
Uit Columbia Valley (oostelijk van Cascade) komt de meeste wijn. Daarbinnen worden Yakima Valley,
Red Mountain en Walla Walla worden steeds bekender. Oostelijk van Cascade ligt AVA Puget Sound.
Hieronder de belangrijkste AVA’s in Washington.
, • Columbia Valley
Goed voor 99% van alle Vitis vinifera-druiven. Landklimaat en relatief droog
o Yakima Valley: Hier 1/3 van alle aanplant van Washington, vooral chardonnay. Ook
riesling (op hogere delen) alhoewel klimaat daarvoor niet optimaal is.
▪ Red Mountain: intense, krachtige wijnen, erg prijzig; vooral cabernet
sauvignon, merlot, cabernet franc, syrah en sangiovese (!); ook sauvignon
blanc
▪ Snipes Mountain: oudste wijngaarden; uniek hoger gelegen gebied met arme
kiezelbodem; rijk geconcentreerde wijnen
▪ Rattlesnake Hills: terrasvormige wijngaarden; veel riesling
▪ Candy Mountain: kleinste AVA
o Walla Walla Valley: langs en over de grens met Oregon; circa 5.000 ha; beschouwd
als beste wijngebied van Washington; rood van cabernet sauvignon, merlot en syrah;
wit van chardonnay
o Horse Heaven Hills: vooral Bordeaux-blends, riesling en chardonnay
o Wahluke Slope: een van droogste en warmste klimaten; irrigatie een must
o Royal Slope
o Ancient Lakes: vooral ardisols (erg arme grond) en daardoor kleine ranken met
geconcentreerde aroma’s; vooral riesling; koele nachten zorgen voor behoud van
zuren
o Columbia Gorge: hier ongebruikelijke rassen zoals gewürztraminer, albariño, gamay
en barbera
• Puget Sound
Enige AVA ten westen van Cascade gebergte. Koel en nat. Slechts 1% van productie van
hele staat. Veel wijnbedrijven kopen hun druiven in het oosten van de staat.
Europa
H. van Beek, 21-10-2025
,(31) Verenigde Staten
31.1 Inleiding
- 360.000 ha
- In alle 50 staten wijnbouw, nummer 4 ter wereld
- Californië 85% van de productie, 95% van de export
- Qua volume zijn VS grootste wijnconsument, pp slechts 11 liter per jaar
- Verbouw- en productieregels net zo streng als in Europa
31.2 Historie
Franciscaner monniken brachten in de 18e eeuw missiedruiven vanuit Mexico naar San Diego in Alta
Californië. Deze missiedruif is inmiddels geïdentificeerd als listán prieto, een oud Spaans druivenras.
Dit bleef het dominante ras tot in de tweede helft van de 19e eeuw andere Europese rassen werden
geïntroduceerd.
Eerste wijnhausse
De goudkoorts (circa 1850) lokte 80.000 immigranten naar Californië. Het goud lag niet voor het
oprapen en dus gingen ze… wijn verbouwen! De kwaliteit van de wijnbouw kreeg een boost. Rond
1900 werden de wijnen naar alle werelddelen geëxporteerd.
Prohibition
In de VS was vanaf 1920 de productie, verkoop of transport van dranken met meer dan 0,5% alcohol
verboden. Enorme klap voor de wijnbouw. De Prohibition werd in december 1938 beëindigd. Dat was
midden in de grote recessie van de jaren ’40.
Opleving
Na WO2 krabbelde de wijnindustrie weer op. Eerst met zoete en versterkte wijnen, vanaf 1963 vooral
droge wijnen. De focus kwam te liggen op kwaliteit.
31.3 Bodem
Een groot land als de VS kent vele soorten bodems. Sinds jaren ’80 is langzaam bewustzijn gegroeid
dat de kwaliteit van wijn vooral in de wijngaard wordt bepaald. Nu wordt er veel onderzoek naar terroir
gedaan, met het AVA-systeem als gevolg. Dit zijn Amerikaanse herkomstbenamingen, gebaseerd op
een uniek en eenduidig terroir. Verdere bespreking bodems bij gebieden hieronder.
31.4 Klimaat
Ook de diverse klimaten worden bij de wijngebieden besproken. Vooral invloed van Atlantische en
Stille Oceaan en verschillende meren en rivieren.
,---------------------------------------
< Klimaatzones volgens Winkler>
Optelling vanaf 1 april tot en met 31 oktober (het groeiseizoen) van alle gemiddelde
maandtemperaturen boven de 10° maal het aantal dagen van de betreffende maanden. Op basis
daarvan worden er 5 klimaatzones gedefinieerd. Oorspronkelijk bedoeld om de Californische
wijngaarden in te delen. Zone 1 en 2 meest geschikt voor elegante tot middelzware wijnen. Zone 3
voor volle, zware, droge wijnen en zoete en licht versterkte wijnen. Zone 4 dessertwijnen en
versterkte wijnen. Zone 5 (volledige irrigatie) voor tafeldruiven en gedroogde druiven. Winkler-index
wordt tegenwoordig minder toegepast.
--------------------------------------
31.5 Druivenrassen
De top 5 van de VS (CCPMZ):
1. Chardonnay 43.000 ha
2. Cabernet sauvignon 41.000 ha
3. Pinot noir 25.000 ha
4. Merlot 21.000 ha
5. Zinfandel 19.000 ha
Witte rassen
Chardonnay
Voorheen rijp, rijk en aan de zoete kant. Nu vaak veel droger en strakker. In Central Valley hebben
druiven geen tijd om veel smaak te ontwikkelen. Dat is anders in de koelere zones.
Pinot gris
In opkomst. Gemaakt in rijke Elzas-stijl. Paradepaardje van Oregon en Washington. 8.000 ha.
Colombard
Vrijwel altijd een blend. Nummer 3 bij witte rassen, 8.000 ha
Riesling
Vooral in Washington. Behoud van voldoende zuren dankzij koelere nachten.
Blauwe rassen
Cabernet sauvignon
Vooral in Californië. In tegenstelling tot Bordeaux (strenge tannines) wordt de druif fenolisch veel
rijper. Blenden met merlot voor meer rondeur is dan niet meer nodig. In Washington iets minder fruitig
en zacht en met meer zuren door groot verschil dag- en nachttemperatuur.
Pinot noir
Voorbeeld van lean style rode wijn: elegante wijnen met een gemiddeld alcoholpercentage en
verfijnde, frisse zuren. Vooral in Oregon. In Washington is het te warm voor pinot noir.
Merlot
Als varietal wine (monocépage) en in blends. Gevaar van overrijpheid en gebrek aan zuren. Wordt als
,Bordeaux-blend in de markt gezet onder de naam ‘Meritage’. Om dat op label te mogen vermelden
moet je aan meerdere criteria voldoen. In Washington minder last van overrijpheid.
Zinfandel
Hét paradepaardje van Californië. Is hetzelfde als primitivo. Soms een overrijpe fruitbom, maar in
goede handen is het een kruidige, intens gekleurde wijn met bessenaroma’s en structuur van strak tot
jammig. Wordt gepromoot als de American Heritage Grape.
Syrah en andere Rhône-variëteiten
Syrah staat in Californië niet massaal aangeplant. Wel in Washington waar hij helemaal ‘hot’ is en in
de fruitige wijnstijl van deze staat past.
-------------------------
<Varietals: duidelijkheid voorop>
Wijnen van 1 druivenras (minimaal 75%, met uitzondering van 90% in Oregon).
------------------------
31.6 Wijnbouw
Californië – Washington – New York – Pennsylvania – Oregon – Ohio (zie tabel pagina 23).
Nogmaals… Californië met 25 mln hl van totale 30 mln hl veruit belangrijkste wijngebied.
31.7 Vinificatie
Table Wine (tafelwijn) is wijn met een max alcoholpercentage van 14%. Wijnen van 14-24% alcohol
zijn geclassificeerd als dessertwijnen. Er wordt ook wat mousserend gemaakt. Sommige producenten
gebruiken nog het woord ‘Champagne’. Dat is toegestaan voor merken van vóór 2006, mits de
herkomst vermeld wordt.
31.8 Wijnwetgeving
In een volgorde van steeds preciezere afbakening onderscheidt men de volgende herkomstgebieden
voor Amerikaanse wijn:
- De VS
- 2 of 3 staten die aan elkaar grenzen
- 1 staat
- 2 of 3 counties in dezelfde staat (grote gemeente c.q. kleine provincie)
- 1 county
- Een American Viticultural Area (AVA), een specifiek wijnbouwgebied
AVA
In 1978 begon TTB hiermee. TTB is Alcohol and Tobacco Taks and Trade Bureau. Wijngebieden met
kenmerkende eigenschappen: bodem, klimaat, ligging. Soms gaan ze over staatsgrenzen heen, soms
zijn ze piepklein. Producenten zijn voor een AVA niet specifiek aan druivenrassen gebonden en
mogen ook opbrengsten en vinificatiemethoden zelf bepalen (i.t.t. Franse systeem). De AVA geeft
geen inzage in kwaliteit of wijnstijl, wel in afkomst. Heeft bij oprichting vaak ook marketingtechnische
en politieke grondslagen. In totaal 262 AVA’s, waarvan 144 in Californië.
,Etikettering
Verplichte vermeldingen zijn:
o Alcoholgehalte
o Waarschuwing voor alcoholgebruik
o Aanwezigheid sulfiet/allergenen
o Inhoudsmaat
o Land van herkomst
o Naam producent
o Lotnummer (Partijnummer)
Regels indien extra vermeldingen:
▪ Oogstjaar: minimaal 95% uit dat jaar
▪ Varietal wine: minstens 75% dat ras (Oregon 90%)
o Indien export naar EU: minstens 85%
▪ AVA: minstens 95% uit die wijngaard
▪ Estate bottled: wijngaard én winery binnen grenzen AVA. Plus: winery moet wijngaarden in
bezit of in volledig beheer hebben.
▪ Er is geen wettelijke grondslag voor termen als reserve, special selection, private reserve,
barrel selected, vintners reserve, classic.
Verkoop van alcohol is in de VS gereguleerd via het ‘Three-tier’-system. Drie lagen die alleen aan
elkaar mogen verkopen (producenten – groothandel - winkels en restaurants). Dat leidde tot onnodig
hoge prijzen. Producent mocht nooit rechtstreeks aan winkel/restaurant verkopen, maar uitsluitend via
onafhankelijke groothandel. Dit is nu nog in 5 staten.
31.9 Wijngebieden en herkomstbenamingen
Californië
85% van de VS-wijn komt uit deze staat. 255.000 ha en 40% rood en wit en 20% rosé/blush. Ruim
23,6 miljoen wijntoeristen per jaar. 152 AVA’s. Sommige zijn zo groot (North Coast en Central Coast)
dat ze eigenlijk geen betekenis hebben.
Historie
In de tweede helft van de 19e eeuw groeide de Californische wijnindustrie erg snel. Na phylloxera en
de drooglegging werd de wijnbedrijven nieuw leven ingeblazen. Maar in de jaren ’80 en ’90 werden
vooral Napa en Sonoma opnieuw flink getroffen door de druifluis. Ook Pierce’s disease richtte veel
schade aan. Het merendeel van de wijngaarden moest opnieuw aangelegd worden. Voordeel was dat
dat kon naar de laatste inzichten. In de tweede helft van de 20ste eeuw hebben veel buitenlandse
investeerders en/of Europese producenten zich in Californië gevestigd.
California Sustainable Winegrowing Program (CSWP)
Duurzaamheid staat hoog in het vaandel. 2.000 wineries zijn aangesloten bij de CSWP. Stappenplan
om hoger te komen in duurzaamheid, waaronder water- en energiebesparing, gezonde bodem,
beschermen van lucht- en waterkwaliteit, ziektepreventie enz. Enorme vooruitgang wordt geboekt.
,-----------------------------
<het Oordeel van Parijs>
Blindproeverij mei 1976. Van de 20 te proeven topwijnen uit Bordeaux, Bourgogne en Californië kwam
er zowel bij rood als wit een Californische winnaar uit de bus. Ook bij vergelijkbare testen daarna. Dit
wereldnieuws zette Californië als serieus wijngebied op de kaart.
De Robert Mondavi Winery in Oakville is tot op de dag van vandaag toonaangevend. Hun Opus One,
ontstaan uit een samenwerking tussen de families Rothschild en Mondavi, is een van de beroemdste
wijnen van Amerika.
---------------------------
Klimaat Californië
Zonnig klimaat. Daar waar de warme lucht van het continent samenkomt met de koude lucht van de
Grote Oceaan ontstaat mist en daardoor wordt het niet te warm. Meer landinwaarts (bv Central
Valley) zijn de temperaturen hoger. Daarom daar geen productie van kwaliteitswijnen.
Druivenrassen Californië
Maar liefst 110 rassen op 255.000 ha. De belangrijkste witte en rode zijn:
Wit
- Chardonnay 38.750 ha
- Sauvignon blanc 6.750 ha
- Colombard 6.500 ha
- Pinot Gris 6.500 ha
Rood
- Cabernet sauvignon 38.250 ha
- Pinot noir 19.000 ha
- Zinfandel 15.500 ha
- Merlot 14.000 ha
Wijngebieden Californië
De belangrijkste 5 zijn:
1. North Coast
2. Central Coast
3. Inland Valleys (Central Valley)
4. Sierra Foothills
5. Southern California
, 1. North Coast
Meest prestigieuze wijngebied van Californië, vooral door 2 regio’s: Napa Valley en Sonoma County.
Vlakbij San Francisco en dus ook veel wijntoerisme. De Mayacamas Mountains doorsnijden het
gebied en er zijn meer (lagere) bergruggen, waardoor er veel kleine valleien zijn. Afhankelijk van de
hoeveelheid mist is het koeler/warmer in de individuele districten. In de koelere zie je veel pinot noir.
Napa Valley
‘Hottest spot’ in de Amerikaanse wijnscene. Ca 48 km lang. Enorm wijntoerisme. Toch slechts 4% van
de druiven in Californië. Hier komen de beste Cabernets Sauvignons vandaan, vooral uit Oakville, St.
Helena en Rutherford. Het gebied kent strenge milieu- en duurzaamheidsregels. Binnen Napa Valley
liggen 16 AVA’s, samen met Napa Valley dus 17 in totaal.
Napa Valley is circa 18.500 ha groot en kent een mediterraan klimaat. In het noorden zeer warm, in
het zuiden gematigder. Het gebied kent meer dan 10 verschillende bodems, waarvan sommige
vulkanisch. Met zoveel variatie in bodems en klimaat kun je moeilijk van 1 wijnstijl spreken. Vooral het
centrale deel met kiezelbodems (Oakville; denk aan Medoc) levert top Cabernets Sauvignons op.
Sonoma County
Ten westen van de Mayacamas. Ruim 25.000 ha. T.o.v. Napa Valley is hier de sfeer meer ‘down to
earth’. Een erg gevarieerd gebied, geologisch en klimatologisch, met een grote invloed van de Grote
Oceaan. Er is een permanent spel tussen de mist, de bergruggen en valleien met daardoor talrijke
meso- en microklimaten. In totaal 20 AVA’s, inclusief Sonoma County zelf. Uit dit gebied komen mooie
wijnen van zinfandel, maar ook van chardonnay en pinot noir. Gallo is hier één van de grootste
producenten.
,Los Carneros
Ten zuiden van Sonoma en Napa. Winderig, mistig en koel door de directe ligging aan de San Pablo
Bay, onderdeel van de San Francisco Bay. Hier vooral veel chardonnay en pinot noir, vaak gebruikt
voor mousserende wijn.
Lake County
Napa Valley’s noordelijke buurman met wijngaarden aan de oevers van Clear Lake. Vulkanische
bodem. Hier vooral veel cabernet sauvignon.
Mendocino County
Ten noorden van Sonoma. Beroemdste druif is hier zinfandel. In Anderson Valley AVA veel coastal
influence en dat is perfect voor chardonnay, pinot noir, gewürztraminer en riesling voor zowel stille als
mousserende wijnen.
2. Central Coast
Tussen San Francisco en Los Angeles. Niet overal is wijnbouw. Opnieuw verschillende bodemtypen
en klimaten. Wijngaarden liggen langs El Camino Real, een oude route waarlangs franciscaner
missionarissen vanuit San Diego naar het noorden trokken en bij elke missiepost een wijngaard
aanlegden.
Livermore Valley
Ietwat landinwaarts. Omringd door bergen, zonnig en warm. Verkoeling vanuit zee heeft gen kans.
Grootste producent is Wente. Vroeger veel semillon, nu vooral de bekende 4: chardonnay, sauvignon
blanc, cabernet sauvignon en merlot.
Santa Clara Valley
Chardonnay en cabernet sauvignon.
Santa Cruz Mountains
Wijngaarden boven de mistlijn. Hier ligt o.a. Ridge Vineyards met de beroemde Monte Bello-wijngaard
voor cabernet sauvignon.
Monterey en Santa Lucia Highlands
Monterey County ruim 18.500 ha, Monterey AVA 16.000 ha. Kent zowel koelere als warmere delen in
bergen en dalen. In het noorden koel en winderig: riesling, pinot noir, chardonnay. In het zuiden
warmer, maar met koele nachten: cabernet sauvignon, syrah, zinfandel. Twee vermeldenswaardige
gebieden: Carmel Valley vlak bij de kust: Bernardus (Ben Pon) en Salinas Valley, meer landinwaarts.
San Luis Obispo
Nog zuidelijker. Dit is het centrum van Central Coast. Zonnig en droog en daardoor vooral geschikt
voor productie van rode wijn van cabernet sauvignon, merlot, syrah en zinfandel voorop. Hier ligt ook
Paso Robles, één van de snelst groeiende wijngebieden van Californië.
Santa Barbara County
De bekende film Sideways speelde zich hier af. 3 dalen van oost naar west: Santa Maria, Santa Ynez
en Los Alamos. Daardoor staan ze ‘open’ voor koele lucht van Grote Oceaan. Hier vooral pinot noir
en chardonnay.
, 3. Inland Valleys (Central Valley)
Hier (of eigenlijk in de Joaquin Valley) wordt 50% van de Californische wijn geproduceerd. De Big
Valley: de wijnschuur van Amerika. Deze loopt van Modesta tot Fresno. Warm en droog en irrigatie is
absoluut nodig. Voornamelijk bulkwijnen.
4. Sierra Foothills
Het Toscane van Californië. Een uitgestrekte regio ten oosten van Sacramento (hoofdstad Californië).
Warme zomers. Wijngaarden liggen vaak op hoogte aan de voet van de Sierra Nevada. Dat geeft
koele nachten. Bodems zijn van graniet of verpulverd vulkanisch gesteente. Hoofddruif is hier de
zinfandel.
5. Southern California
Hier is niet veel wijnbouw meer. Vaak veel te warm.
Washington
Tweede wijnproducent van VS. 80% komt van 20 wijnbedrijven en de rest van honderden kleintjes.
Bulkwijn en kwaliteitswijn. 19 AVA’s. In totaal 25.000 ha.
Klimaat
De staat grenst aan de westzijde aan de Grote Oceaan. Middenin ligt het Cascade gebergte dat met
zijn noord-zuidligging het gebied in tweeën deelt. Wijn komt vooral uit het 2/3-deel oostelijk van dit
gebergte. Irrigatie is daar nodig i.v.m. weinig neerslag. Overdag heet en droog, ’s nachts koelt het flink
af en ’s winters vriest het stevig.
Bodem
Diepe kiezelbodem met een vrijwel phylloxeravrije bovenlaag. Veel verschillende druivenrassen doen
het hier goed. Men experimenteert graag. De grond is veel goedkoper dan bv in Napa Valley.
Druivensoorten
- wit: chardonnay en riesling
- rood: cabernet sauvignon, merlot en syrah
AVA’s
Uit Columbia Valley (oostelijk van Cascade) komt de meeste wijn. Daarbinnen worden Yakima Valley,
Red Mountain en Walla Walla worden steeds bekender. Oostelijk van Cascade ligt AVA Puget Sound.
Hieronder de belangrijkste AVA’s in Washington.
, • Columbia Valley
Goed voor 99% van alle Vitis vinifera-druiven. Landklimaat en relatief droog
o Yakima Valley: Hier 1/3 van alle aanplant van Washington, vooral chardonnay. Ook
riesling (op hogere delen) alhoewel klimaat daarvoor niet optimaal is.
▪ Red Mountain: intense, krachtige wijnen, erg prijzig; vooral cabernet
sauvignon, merlot, cabernet franc, syrah en sangiovese (!); ook sauvignon
blanc
▪ Snipes Mountain: oudste wijngaarden; uniek hoger gelegen gebied met arme
kiezelbodem; rijk geconcentreerde wijnen
▪ Rattlesnake Hills: terrasvormige wijngaarden; veel riesling
▪ Candy Mountain: kleinste AVA
o Walla Walla Valley: langs en over de grens met Oregon; circa 5.000 ha; beschouwd
als beste wijngebied van Washington; rood van cabernet sauvignon, merlot en syrah;
wit van chardonnay
o Horse Heaven Hills: vooral Bordeaux-blends, riesling en chardonnay
o Wahluke Slope: een van droogste en warmste klimaten; irrigatie een must
o Royal Slope
o Ancient Lakes: vooral ardisols (erg arme grond) en daardoor kleine ranken met
geconcentreerde aroma’s; vooral riesling; koele nachten zorgen voor behoud van
zuren
o Columbia Gorge: hier ongebruikelijke rassen zoals gewürztraminer, albariño, gamay
en barbera
• Puget Sound
Enige AVA ten westen van Cascade gebergte. Koel en nat. Slechts 1% van productie van
hele staat. Veel wijnbedrijven kopen hun druiven in het oosten van de staat.
