Samenvatting Stuvia
Infectie en Immuniteit 2
Week 1
Geneeskunde Bachelor Jaar 3
Universiteit Utrecht
Collegejaar 2024/2025
Volledig document met de hoorcolleges, interactief colleges en werkgroepen van die
week. Inclusief de eventuele voorbereidende vragen van het betreffende college en/of
werkgroep.
, Hoorcolleges I&I2
HC1 introductie 16/12/24
Immuniteit
Vroeger betekende immuniteit: het niet-onderworpen zijn aan bepaalde wetten, hetzij
ontheffing van openbare lasten, vrijdom van rechten, of onschendbaarheid
Nu betekent het: de onvatbaarheid voor een bepaalde ziekte of vergif
Immuniteit: zelf- en niet-zelf
Vaccinatie 18-19e eeuw
• Het lichaam kan zichzelf verzetten
• Het lichaam kan hierin leren
• Bijna elk organisme heeft wel een vorm van een immuunsysteem
Eerste wereldoorlog
• Pogingen tot huidtransplantaties
• Ze kwamen erachter dat je dit niet zomaar kunt doen
Zelf en niet-zelf
• Ze vonden dat het immuunsysteem zichzelf wel tolereert, maar heeft wel een respons
tegen niet-zelf
Het individu: problemen zelf en niet-zelf
Auto-immuniteit
• Selectie in thymus
• Opruimen van cel-afval
• Fagocytose van dode cellen
• Afweer tegen potentiële kankercellen
Tolerantie/symbiose
• Foeto-maternaal → zwangere vrouwen hebben eigenlijk een vreemd lichaam in zich
wat ze moeten tolereren.
• Microbioom, virussen, schimmels, … → we hebben miljoenen cellen in ons lichaam
aan bacteriën die we wel tolereren. We hebben zelfs meer andere organismen in en
op ons dan eigen cellen.
Wat maakt een biologisch individu?
• Telbaar → je kunt individuen tellen
• Afgebakend → een individu heeft een begrenzing
• Samenhangend → individu valt niet uit elkaar
Immuunsysteem en het individu
• Filtering over entry: het immuunsysteem is continu aan het kijken wat er binnen komt
• Filtering over presence: monitoren wat er binnen in het lichaam gebeurd
• Promotion of cooperation: samenwerking in het lichaam zodat er functionele
integratie is
Immuunsysteem functies
• Bescherming
• Opruiming
• Onderhouden van homeostase
• Ontwikkeling
• Reparatie
Belangrijke dia
Het immuunsysteem probeert continu in balans te blijven. Als deze balans verstoord raakt
,dan kan er een immuun overreactie of immuun onderreactie zijn.
Interne bedreiging Externe bedreiging
Te veel reactie van het immuunsysteem Te veel reactie van het immuunsysteem
• Auto-immuun probleem • Allergische reactie
• Zoals: Hashimoto thryreoïditis, • Zoals: voedselallergieën, allergieën,
reumatoïde artritis, lupus, eczeem, astma, sinusitis
inflammatoire bowel disease (IBD),
type 1 diabetes
Te weinig reactie van het Te weinig reactie van het
immuunsysteem immuunsysteem
• Kanker • Infectie
• Zoals: long, lever, huidkanker, • Door: bacteriën, schimmels, virussen
lymfoom
Bij infectieziekten moet je je afvragen:
• Wat is het pathogeen?
• Wat is de epidemiologie?
• Wat is de transmissieroute/vectoren
• Wat is het klinisch beeld
• Wat is de behandeling/farmacotherapie
Reumatische / immunologische ziektes
• Reumatische artritis
• Spondylartritis
• Axiale spondylartritis; met o.a. ernstige vorm ankyloserende spondylitis =
ziekte van Bechterew
• Perifere spondylartritis
▪ Artritis psoriatica → artritis + psoriasis
▪ Reactieve artritis --
▪ Bij collitis ulcerosa en bij m. crohn
▪ Ongedifferentieerd
• JIA = jeugdreuma
• Met verschillende subtypen
• Vasculitis
• Primair of secundair
• Sarcoïdose
• Systeem ziekten
• SLE, M. Sjögren
• Kristalarrtropathie
• Jicht, pseudojicht
Patroonherkenning bij diagnostiek
Als reumatoloog kun je op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek vaak al de
diagnose kun vormen
• Links: reumatoïde artritis → DIP gewrichten doen niet mee
• Middel: artrose → alle gewrichten kunnen meedoen
• Rechts: artritis psoriatica → MCP gewrichten doen niet mee
,
Infectie en Immuniteit 2
Week 1
Geneeskunde Bachelor Jaar 3
Universiteit Utrecht
Collegejaar 2024/2025
Volledig document met de hoorcolleges, interactief colleges en werkgroepen van die
week. Inclusief de eventuele voorbereidende vragen van het betreffende college en/of
werkgroep.
, Hoorcolleges I&I2
HC1 introductie 16/12/24
Immuniteit
Vroeger betekende immuniteit: het niet-onderworpen zijn aan bepaalde wetten, hetzij
ontheffing van openbare lasten, vrijdom van rechten, of onschendbaarheid
Nu betekent het: de onvatbaarheid voor een bepaalde ziekte of vergif
Immuniteit: zelf- en niet-zelf
Vaccinatie 18-19e eeuw
• Het lichaam kan zichzelf verzetten
• Het lichaam kan hierin leren
• Bijna elk organisme heeft wel een vorm van een immuunsysteem
Eerste wereldoorlog
• Pogingen tot huidtransplantaties
• Ze kwamen erachter dat je dit niet zomaar kunt doen
Zelf en niet-zelf
• Ze vonden dat het immuunsysteem zichzelf wel tolereert, maar heeft wel een respons
tegen niet-zelf
Het individu: problemen zelf en niet-zelf
Auto-immuniteit
• Selectie in thymus
• Opruimen van cel-afval
• Fagocytose van dode cellen
• Afweer tegen potentiële kankercellen
Tolerantie/symbiose
• Foeto-maternaal → zwangere vrouwen hebben eigenlijk een vreemd lichaam in zich
wat ze moeten tolereren.
• Microbioom, virussen, schimmels, … → we hebben miljoenen cellen in ons lichaam
aan bacteriën die we wel tolereren. We hebben zelfs meer andere organismen in en
op ons dan eigen cellen.
Wat maakt een biologisch individu?
• Telbaar → je kunt individuen tellen
• Afgebakend → een individu heeft een begrenzing
• Samenhangend → individu valt niet uit elkaar
Immuunsysteem en het individu
• Filtering over entry: het immuunsysteem is continu aan het kijken wat er binnen komt
• Filtering over presence: monitoren wat er binnen in het lichaam gebeurd
• Promotion of cooperation: samenwerking in het lichaam zodat er functionele
integratie is
Immuunsysteem functies
• Bescherming
• Opruiming
• Onderhouden van homeostase
• Ontwikkeling
• Reparatie
Belangrijke dia
Het immuunsysteem probeert continu in balans te blijven. Als deze balans verstoord raakt
,dan kan er een immuun overreactie of immuun onderreactie zijn.
Interne bedreiging Externe bedreiging
Te veel reactie van het immuunsysteem Te veel reactie van het immuunsysteem
• Auto-immuun probleem • Allergische reactie
• Zoals: Hashimoto thryreoïditis, • Zoals: voedselallergieën, allergieën,
reumatoïde artritis, lupus, eczeem, astma, sinusitis
inflammatoire bowel disease (IBD),
type 1 diabetes
Te weinig reactie van het Te weinig reactie van het
immuunsysteem immuunsysteem
• Kanker • Infectie
• Zoals: long, lever, huidkanker, • Door: bacteriën, schimmels, virussen
lymfoom
Bij infectieziekten moet je je afvragen:
• Wat is het pathogeen?
• Wat is de epidemiologie?
• Wat is de transmissieroute/vectoren
• Wat is het klinisch beeld
• Wat is de behandeling/farmacotherapie
Reumatische / immunologische ziektes
• Reumatische artritis
• Spondylartritis
• Axiale spondylartritis; met o.a. ernstige vorm ankyloserende spondylitis =
ziekte van Bechterew
• Perifere spondylartritis
▪ Artritis psoriatica → artritis + psoriasis
▪ Reactieve artritis --
▪ Bij collitis ulcerosa en bij m. crohn
▪ Ongedifferentieerd
• JIA = jeugdreuma
• Met verschillende subtypen
• Vasculitis
• Primair of secundair
• Sarcoïdose
• Systeem ziekten
• SLE, M. Sjögren
• Kristalarrtropathie
• Jicht, pseudojicht
Patroonherkenning bij diagnostiek
Als reumatoloog kun je op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek vaak al de
diagnose kun vormen
• Links: reumatoïde artritis → DIP gewrichten doen niet mee
• Middel: artrose → alle gewrichten kunnen meedoen
• Rechts: artritis psoriatica → MCP gewrichten doen niet mee
,
