De kleine gids: kindermishandeling
(samenvatting door M. Oskam)
College 1: H1 + H5
H1 – de geschiedenis van kindermishandeling
1898: Het vraagstuk van de verzorging der verwaarloosde kinderen
- Aanbevelingen, o.a. oprichting van een overkoepelend orgaan voor alle
jeugdinstanties
1899: Nederlandsche Bond tot Kinderbescherming (later dan die voor dieren)
- Kinderen werden gezien als onvoorwaardelijk bezit van ouders en verzekering voor
inkomen en verzorging op de oude dag.
Mary Ellen: meisje dat ernstig werd mishandeld ® social worker ging naar Society for the
Prevention of Cruelty to Animals bij gebrek aan kinderbescherming bond.
à 1875 oprichting New York Society for the prevention of Cruelty to Children
Marietje Kessels à landelijk preventieproject
1874: Kinderwetje van Van Houten
- Eerste poging om welzijn van het kind te verbeteren.
- Verbood fabrieksarbeid voor kinderen < 12jr.
1901: Leerplichtwet à nieuwe kijk op ouderschap
- Van 6-12 jr. verplicht naar school
- Kinderarbeid tot 12 jaar verboden.
1905: Kinderwetten – opvoeden is een plicht
1. Burgerlijke Kinderwet: over ouderlijke macht en de eventuele instellingen van
voogdij
2. Strafrechtelijke Kinderwet: over de aanpak van kinderen die een misdrijf hadden
gepleegd
3. Kinderbeginselenwet: over de oprichting van instanties die de praktische uitvoering
van de eerste twee wetten in handen kregen
1962: Henry Kempe – ‘Ontdekking’ van kindermishandeling
- Kon met rontgen toegebrachte botbreuken zien.
1970: Vereniging tegen Kindermishandeling
1972: Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
- Vertrouwensartsen bij wie vermoedens van kindermishandeling konden worden
gemeld.
Jaren ’80: Bolderkaraffaire
- Vkermoedens van incest ® 10 kinderen (onterecht) UHP
Begin deze eeuw: roep om preventieve aanpak
- Meisje van Nulde
- Zaak Savanna à Savanna-effect: meer alerte beleidsvoering van de jeugdzorg en
toename van het aantal begeleidingen door gezinsvoogden
, De kleine gids: kindermishandeling
(samenvatting door M. Oskam)
2000: RAAK-aanpak (Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling)
- Grote invloed op beleid in NL t.a.v. voorkomen en aanpakken van
kindermishandeling. Tien stellingen:
1. Geweld tegen kinderen is ontoelaatbaar
2. Kindermishandeling verplicht melden
3. Aanpak kindermishandeling gaat boven privacy van de ouders
4. Steun bij opvoeding voor elke ouder
5. Maatregelen bij bedreigde ontwikkeling
6. Werken met kinderen als beroep: beter opleiden en beter betalen
7. Op school: kind is persoon, burger en leerling
8. De rechten ven het kind in de grondwet
9. Het kind heeft recht op eigen verantwoordelijkheden
10. Aparte minister voor jeugdbeleid vereist
De RAAK-Methode
1. Algemene preventie voor iedereen
2. Preventie voor gezinnen in risicosituaties (laag inkomen, alleenstaand, etc.)
3. Specifieke preventie gericht op ouders en kinderen die op grond van individuele
risicofactoren geselecteerd worden (ouder met psychiatrie of verslaving)
4. Ingrijpen bij vroege signalen gericht op individuele gezinnen waar zich al problemen
voordoen zoals psychische problemen en overspannenheid
5. Daadwerkelijke bescherming en hulpverlening bij vermoedens of constatering van
kindermishandeling.
2012-2016: nieuw actieplan aanpak kindermishandeling ‘Kinderen Veilig’
1. Voorkomen
2. Krachten bundelen door multidisciplinaire aanpak
3. Aanpakken van fysieke mishandeling en seksueel misbruik
Amsterdamse Zedenzaak
Omvangrijk zedendelict dat in december 2010 bekend werd en waarbij seksueel misbruik
plaatsvond op onder andere verschillende kinderdagverblijven in Amsterdam.
2018-2021: actieprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’
1. Eerder en beter in beeld (signalen herkennen)
2. Stoppen en duurzaam oplossen (norm stellen en passende hulp)
3. Specifieke groepen (extra aandacht)
, De kleine gids: kindermishandeling
(samenvatting door M. Oskam)
H5 – Wat is kindermishandeling
Definitie jeugdwet
‘Kindermishandeling is elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige
interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten
opzichte van wie de minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat,
actief of passief opdringen, waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden
berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek of psychisch letsel.
- Dreigende schade
- Elke vorm: meer dan alleen fysiek, ook passief/actief
1. Lichamelijke mishandeling
Alle vormen van lichamelijk geweld tegen een kind of middelen geven om het gedrag te
beheersen.
- Pedagogische tik: het maakt het kind niet duidelijk waarom gedrag ongewenst is of
wat wel gewenst zou zijn. Kan leiden tot geweldsspiraal.
- Shaken-baby-syndroom (inflicted traumatic brain injury): kind wordt door elkaar
gschud à letsel.
- Muchhausen by proxy en foetale mishandeling: ouders maken kind opzettelijk ziek, of
vrouw neemt gezondheidsrisico’s tijdens zwangerschap.
- Kinderdoding en NODOK-procedure: Nader Onderzoek naar Doodsoorzaak van
Kinderen.
2. Psychische mishandeling (actief)
Ouders gedragen zich min of meer bewust vijandig t.o.v. het kind.
- Uitschelden, afwijzen, kleineren, etc.
- Terroriseren, intiminderen, bijv. door speelgoed kapot maken
- Onredelijke eisen stellen
3. Lichamelijke verwaarlozing
Geen oog voor de verzorging van het kind op gebied van eten, kleding, onderdak en hygiene.
- Kind wordt blootgesteld aan gevaarlijke situaties
- Kind leeft in ongezonde/gevaarlijke leefomgeving
- Weinig toezicht of weigering om te zorgen
4. Psychische verwaarlozing (passief)
Kind krijgt stelselmatig geen aandacht of genegenheid of juist overbescherming.
5. Getuige van huiselijk geweld
Getuige of slachtoffer van huiselijk geweld à traumatisering. Kan even traumatiserend zijn
als het zelf ondergaan van geweld.
6. Seksueel misbruik
Door een volwassene of leeftijdsgenoot.
- Bij kinderen vaak sprake van een afhankelijkheidsrelatie.
- Meisjes vaker slachtoffer dan jongens.
- Werkwijze van Groomers: aandacht trekken, vertrouwen wekken, chanteren,
isoleren, misbruiken.
(samenvatting door M. Oskam)
College 1: H1 + H5
H1 – de geschiedenis van kindermishandeling
1898: Het vraagstuk van de verzorging der verwaarloosde kinderen
- Aanbevelingen, o.a. oprichting van een overkoepelend orgaan voor alle
jeugdinstanties
1899: Nederlandsche Bond tot Kinderbescherming (later dan die voor dieren)
- Kinderen werden gezien als onvoorwaardelijk bezit van ouders en verzekering voor
inkomen en verzorging op de oude dag.
Mary Ellen: meisje dat ernstig werd mishandeld ® social worker ging naar Society for the
Prevention of Cruelty to Animals bij gebrek aan kinderbescherming bond.
à 1875 oprichting New York Society for the prevention of Cruelty to Children
Marietje Kessels à landelijk preventieproject
1874: Kinderwetje van Van Houten
- Eerste poging om welzijn van het kind te verbeteren.
- Verbood fabrieksarbeid voor kinderen < 12jr.
1901: Leerplichtwet à nieuwe kijk op ouderschap
- Van 6-12 jr. verplicht naar school
- Kinderarbeid tot 12 jaar verboden.
1905: Kinderwetten – opvoeden is een plicht
1. Burgerlijke Kinderwet: over ouderlijke macht en de eventuele instellingen van
voogdij
2. Strafrechtelijke Kinderwet: over de aanpak van kinderen die een misdrijf hadden
gepleegd
3. Kinderbeginselenwet: over de oprichting van instanties die de praktische uitvoering
van de eerste twee wetten in handen kregen
1962: Henry Kempe – ‘Ontdekking’ van kindermishandeling
- Kon met rontgen toegebrachte botbreuken zien.
1970: Vereniging tegen Kindermishandeling
1972: Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
- Vertrouwensartsen bij wie vermoedens van kindermishandeling konden worden
gemeld.
Jaren ’80: Bolderkaraffaire
- Vkermoedens van incest ® 10 kinderen (onterecht) UHP
Begin deze eeuw: roep om preventieve aanpak
- Meisje van Nulde
- Zaak Savanna à Savanna-effect: meer alerte beleidsvoering van de jeugdzorg en
toename van het aantal begeleidingen door gezinsvoogden
, De kleine gids: kindermishandeling
(samenvatting door M. Oskam)
2000: RAAK-aanpak (Reflectie- en Actiegroep Aanpak Kindermishandeling)
- Grote invloed op beleid in NL t.a.v. voorkomen en aanpakken van
kindermishandeling. Tien stellingen:
1. Geweld tegen kinderen is ontoelaatbaar
2. Kindermishandeling verplicht melden
3. Aanpak kindermishandeling gaat boven privacy van de ouders
4. Steun bij opvoeding voor elke ouder
5. Maatregelen bij bedreigde ontwikkeling
6. Werken met kinderen als beroep: beter opleiden en beter betalen
7. Op school: kind is persoon, burger en leerling
8. De rechten ven het kind in de grondwet
9. Het kind heeft recht op eigen verantwoordelijkheden
10. Aparte minister voor jeugdbeleid vereist
De RAAK-Methode
1. Algemene preventie voor iedereen
2. Preventie voor gezinnen in risicosituaties (laag inkomen, alleenstaand, etc.)
3. Specifieke preventie gericht op ouders en kinderen die op grond van individuele
risicofactoren geselecteerd worden (ouder met psychiatrie of verslaving)
4. Ingrijpen bij vroege signalen gericht op individuele gezinnen waar zich al problemen
voordoen zoals psychische problemen en overspannenheid
5. Daadwerkelijke bescherming en hulpverlening bij vermoedens of constatering van
kindermishandeling.
2012-2016: nieuw actieplan aanpak kindermishandeling ‘Kinderen Veilig’
1. Voorkomen
2. Krachten bundelen door multidisciplinaire aanpak
3. Aanpakken van fysieke mishandeling en seksueel misbruik
Amsterdamse Zedenzaak
Omvangrijk zedendelict dat in december 2010 bekend werd en waarbij seksueel misbruik
plaatsvond op onder andere verschillende kinderdagverblijven in Amsterdam.
2018-2021: actieprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’
1. Eerder en beter in beeld (signalen herkennen)
2. Stoppen en duurzaam oplossen (norm stellen en passende hulp)
3. Specifieke groepen (extra aandacht)
, De kleine gids: kindermishandeling
(samenvatting door M. Oskam)
H5 – Wat is kindermishandeling
Definitie jeugdwet
‘Kindermishandeling is elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige
interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten
opzichte van wie de minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat,
actief of passief opdringen, waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden
berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek of psychisch letsel.
- Dreigende schade
- Elke vorm: meer dan alleen fysiek, ook passief/actief
1. Lichamelijke mishandeling
Alle vormen van lichamelijk geweld tegen een kind of middelen geven om het gedrag te
beheersen.
- Pedagogische tik: het maakt het kind niet duidelijk waarom gedrag ongewenst is of
wat wel gewenst zou zijn. Kan leiden tot geweldsspiraal.
- Shaken-baby-syndroom (inflicted traumatic brain injury): kind wordt door elkaar
gschud à letsel.
- Muchhausen by proxy en foetale mishandeling: ouders maken kind opzettelijk ziek, of
vrouw neemt gezondheidsrisico’s tijdens zwangerschap.
- Kinderdoding en NODOK-procedure: Nader Onderzoek naar Doodsoorzaak van
Kinderen.
2. Psychische mishandeling (actief)
Ouders gedragen zich min of meer bewust vijandig t.o.v. het kind.
- Uitschelden, afwijzen, kleineren, etc.
- Terroriseren, intiminderen, bijv. door speelgoed kapot maken
- Onredelijke eisen stellen
3. Lichamelijke verwaarlozing
Geen oog voor de verzorging van het kind op gebied van eten, kleding, onderdak en hygiene.
- Kind wordt blootgesteld aan gevaarlijke situaties
- Kind leeft in ongezonde/gevaarlijke leefomgeving
- Weinig toezicht of weigering om te zorgen
4. Psychische verwaarlozing (passief)
Kind krijgt stelselmatig geen aandacht of genegenheid of juist overbescherming.
5. Getuige van huiselijk geweld
Getuige of slachtoffer van huiselijk geweld à traumatisering. Kan even traumatiserend zijn
als het zelf ondergaan van geweld.
6. Seksueel misbruik
Door een volwassene of leeftijdsgenoot.
- Bij kinderen vaak sprake van een afhankelijkheidsrelatie.
- Meisjes vaker slachtoffer dan jongens.
- Werkwijze van Groomers: aandacht trekken, vertrouwen wekken, chanteren,
isoleren, misbruiken.
