Hoorcolleges Nutrition – Pathologie 3.1
Hoorcollege 1 - Obesitas
Practicum bloedglucose: Verplichte aanwezigheid, kom nuchter (vanaf 24.00 uur niet meer
eten, water mag wel), neem sportkleding en loopschoenen mee, neem je ontbijt mee naar school,
lees de practicuminstructie.
Epidemie
Sinds 1976 hebben we een verdrievoudiging van aantal personen met obesitas wereldwijd. Mondiaal
zijn die meer dan 1.9 miljard mensen boven de 18 jaar (= min. 650 miljoen obesitas). 39% van
volwassenen ouder dan 39 jaar hebben overgewicht, 13% obesitas. 41 miljoen kinderen jonger dan 5
jaar hebben overgewicht of obesitas. 240 miljoen kinderen tussen de 5 en 19 jaar hebben
overgewicht of zijn obesitas.
Amerika is bij verre na de koploper van obesitas en overgewicht onder jongeren en ouderen.
Als je als kind obesitas hebt, is de kans heel
groot dat je op latere leeftijd ook overgewicht
ontwikkeld.
Bij kleuters is dit 15%, bij peuters 25%, bij 6
jarige 50% en bij 10-14 jarige 80%.
Risicofactoren bij kinderen voor
het ontwikkelen van
overgewicht
1. Genetische predispositie (zeldzaam)
2. Dieet met veel calorieën met vet en suiker
3. Lage mate van beweging
4. Lage sociaal economische klasse
5. Overgewicht of obesitas bij moeder voor de zwangerschap
6. Zwangerschapsdiabetes
7. Flesvoeding i.p.v. borstvoeding na geboorte
8. Ouders die als kind overgewicht hadden
,Wat is de rede van een obesitas epidemie
1. Basis disbalans tussen energie inname en verbruik
a. Kan genetisch zijn, te weinig verbruik v/d energie, veranderde voedselgewoontes
2. Multifactoraal (meerdere factoren kunnen een rol spelen)
Genetica van obesitas
Primair genetisch bij minder dan 1% van de gevallen (mensen met overgewicht)
6 syndromen waarvan het Prade Willi syndroom de meest voorkomende is (1-3: 30.000)
o Prade Will syndroom: afwijkende lichaamssamenstelling (meer vet / minder spieren)
en hypotonie (spierzwakte op jonge leeftijd, wat voor versnelde vermoeidheid zorgt,
ademstilstanden tijdens slaap en bijnier insuffuciëntie)
Laatste 15 jaar zijn er genen ontdekt die relatie hebben met honger/verzadiging conrole en
energie verbruik controle (VB: Leptine (verzadigingshormoon), Ghreline (hongerhormoon) en
melancortine pathway)
Een verstoring in het leptine-, ghreline-melancortin pathway kan zorgen voor vroege obesitas,
metabolisme-verstoring en een onderdrukt immuun systeem.
FTO gene (Fat Tissue and Obesity) kan zorgen voor hoof Ghreline en lag Leptine
Variaties in receptoren van genen kunnen zorgen voor extra dopamine (gelukshormoon). Er
zijn ongeveer 250 genen hierbij betrokken
Verhoogde morbiditeit (=ziektecijfer) bij obesitas wordt veroorzaakt door hart- en vaatziekten (zoals
hypertensie en dyslipedemie), diabetes type 2, sommige vormen van kanker, mentale gezondheid,
galstenen, arthrose en benigne prostaat hypertrofie.
, Hart- en vaatziekten (incl. dyslipidemie en hypertensie)
Coronaire hartziekten met een RR (relative risk) van 1,7-4,4. 20-30% van de mensen met
hartinfarcten zijn een risicofactor bij het ontwikkelen van obesitas en het overleven van een
hartinfarct. Cerebrovasculair accident (CVA = Beroerte) heeft een RR van 2.
Diabetes type 2
Wordt veroorzaakt door een insuline resistentie, voornamelijk bij appelvormige obesitas. Het is vaak
een onderdeel van metabool syndroom. Ook Hart- en vaatziekten dragen bij aan het ontwikkelen van
diabetes type 2, evenals obesitas.
Kanker
De volgende soorten kanker hebben een relatie met het ontwikkelen van overgewicht en vallen
onder risicogroepen:
Adenocarcinoma of the oesophagus
Breast (postmenopausal)
Endometrium
Kidney
Mentale gezondheid
De westerse wereld waardeert slankheid en stigmatiseert obesitas. Obese vrouwen worden minder
vaak aangenomen en of krijgen minder promoties. 20% vd vrouwen en 11% vd mannen trouwen
hierdoor minder vaak.
Hoorcollege 1 - Obesitas
Practicum bloedglucose: Verplichte aanwezigheid, kom nuchter (vanaf 24.00 uur niet meer
eten, water mag wel), neem sportkleding en loopschoenen mee, neem je ontbijt mee naar school,
lees de practicuminstructie.
Epidemie
Sinds 1976 hebben we een verdrievoudiging van aantal personen met obesitas wereldwijd. Mondiaal
zijn die meer dan 1.9 miljard mensen boven de 18 jaar (= min. 650 miljoen obesitas). 39% van
volwassenen ouder dan 39 jaar hebben overgewicht, 13% obesitas. 41 miljoen kinderen jonger dan 5
jaar hebben overgewicht of obesitas. 240 miljoen kinderen tussen de 5 en 19 jaar hebben
overgewicht of zijn obesitas.
Amerika is bij verre na de koploper van obesitas en overgewicht onder jongeren en ouderen.
Als je als kind obesitas hebt, is de kans heel
groot dat je op latere leeftijd ook overgewicht
ontwikkeld.
Bij kleuters is dit 15%, bij peuters 25%, bij 6
jarige 50% en bij 10-14 jarige 80%.
Risicofactoren bij kinderen voor
het ontwikkelen van
overgewicht
1. Genetische predispositie (zeldzaam)
2. Dieet met veel calorieën met vet en suiker
3. Lage mate van beweging
4. Lage sociaal economische klasse
5. Overgewicht of obesitas bij moeder voor de zwangerschap
6. Zwangerschapsdiabetes
7. Flesvoeding i.p.v. borstvoeding na geboorte
8. Ouders die als kind overgewicht hadden
,Wat is de rede van een obesitas epidemie
1. Basis disbalans tussen energie inname en verbruik
a. Kan genetisch zijn, te weinig verbruik v/d energie, veranderde voedselgewoontes
2. Multifactoraal (meerdere factoren kunnen een rol spelen)
Genetica van obesitas
Primair genetisch bij minder dan 1% van de gevallen (mensen met overgewicht)
6 syndromen waarvan het Prade Willi syndroom de meest voorkomende is (1-3: 30.000)
o Prade Will syndroom: afwijkende lichaamssamenstelling (meer vet / minder spieren)
en hypotonie (spierzwakte op jonge leeftijd, wat voor versnelde vermoeidheid zorgt,
ademstilstanden tijdens slaap en bijnier insuffuciëntie)
Laatste 15 jaar zijn er genen ontdekt die relatie hebben met honger/verzadiging conrole en
energie verbruik controle (VB: Leptine (verzadigingshormoon), Ghreline (hongerhormoon) en
melancortine pathway)
Een verstoring in het leptine-, ghreline-melancortin pathway kan zorgen voor vroege obesitas,
metabolisme-verstoring en een onderdrukt immuun systeem.
FTO gene (Fat Tissue and Obesity) kan zorgen voor hoof Ghreline en lag Leptine
Variaties in receptoren van genen kunnen zorgen voor extra dopamine (gelukshormoon). Er
zijn ongeveer 250 genen hierbij betrokken
Verhoogde morbiditeit (=ziektecijfer) bij obesitas wordt veroorzaakt door hart- en vaatziekten (zoals
hypertensie en dyslipedemie), diabetes type 2, sommige vormen van kanker, mentale gezondheid,
galstenen, arthrose en benigne prostaat hypertrofie.
, Hart- en vaatziekten (incl. dyslipidemie en hypertensie)
Coronaire hartziekten met een RR (relative risk) van 1,7-4,4. 20-30% van de mensen met
hartinfarcten zijn een risicofactor bij het ontwikkelen van obesitas en het overleven van een
hartinfarct. Cerebrovasculair accident (CVA = Beroerte) heeft een RR van 2.
Diabetes type 2
Wordt veroorzaakt door een insuline resistentie, voornamelijk bij appelvormige obesitas. Het is vaak
een onderdeel van metabool syndroom. Ook Hart- en vaatziekten dragen bij aan het ontwikkelen van
diabetes type 2, evenals obesitas.
Kanker
De volgende soorten kanker hebben een relatie met het ontwikkelen van overgewicht en vallen
onder risicogroepen:
Adenocarcinoma of the oesophagus
Breast (postmenopausal)
Endometrium
Kidney
Mentale gezondheid
De westerse wereld waardeert slankheid en stigmatiseert obesitas. Obese vrouwen worden minder
vaak aangenomen en of krijgen minder promoties. 20% vd vrouwen en 11% vd mannen trouwen
hierdoor minder vaak.
