Samenvatting Jaarverslaggeving

12. INSTANDHOUDINGSDOELSTELLINGEN EN
WAARDERINGSGRONDSLAGEN

12.1 ELEMENTEN VAN EEN WINSTBEPALINGSSTELSEL
Winst = toename eigen vermogen <- bij stabiel prijsniveau.


Wist is het bedrag dat aan het einde van een periode aan de onderneming kan worden onttrokken,
zodanig dat die onderneming daarna weer in dezelfde positie is als aan het begin van de periode.


Wanneer is de onderneming weer in dezelfde positie? = afhankelijk van instandhoudings- of
handhavingsdoelstelling.


Nomalistische winstopvatting: onderneming is weer in dezelfde positie, als in geld gemeten de
beginsituatie hersteld is. (houdt geen rekening met prijsstijgingen)


Substantialisme: onderneming is weer in dezelfde positie, als in productiemiddel de beginsituatie
hersteld is. (houdt wel rekening met prijsstijgingen)


Voorraadresultaat: het verschil tussen nominalistische methode en Substantialisme. Het is dus de
inkoopprijsstijging.


Bij nominalisme maken gerealiseerd voorraadresultaten dus deel uit van de winst.


Handhaving van de algemene koopkracht van het eigen vermogen: er is sprake van winst als de
koopkracht van het door de eigenaren in de onderneming geïnvesteerde vermogen is toegenomen,
zodat er meer geconsumeerd kan worden aan het einde, dan aan het begin. Hierbij gaat het om
mutaties in het algemeen prijspeil.


Monetair activum: deze posten luiden in geld


Wanneer je kiest voor de instandhoudingsdoelstelling, moet je de materiële activa vertalen in geld. (bij
kasgeld = monetair, dus hoeft niet). De manier van het vertalen in geld = waarderingsgrondslag.


Waarderingsgrondslagen voor materiële activa:
 Historische kostprijs: werkelijk betaalde inkoopprijs

,  Vervangingswaarde: op balansdatum actuele inkoopprijs;
 Voor inflatie gecorrigeerde historische kostprijs: werkelijke betaalde inkoopprijs x stijging van
prijspeil (minder voor de hand liggend)
 Geschatte verkoopprijs/reële waarde (hiermee verlaat je realisatieprincipe, maar wordt
gebruikt voor bijv. beleggingen)


Verkoopprijs en vervangingswaarde kunnen nagenoeg gelijk zijn.


Waarderings- Instandhoudingsdoelstellingen
grondslag Nominalisme Substantialisme Handhaving koopkracht EV
Historische Historische kostenstelsel
kostprijs


Vervangings- Modern nominalisme Vervangingswaarde Stelsel Bakker
waarde stelsel


Voor inflatie General price-level
gecorrigeerde accounting
historische
kostprijs


Geschatte Reële waarde stelsel
verkoopprijs

, HOOFDSTUK 13: HISTORISCHEKOSTENSTELSEL
13.1 TOEPASSING VAN HISTORISCHE KOSTEN OP DE VASTE ACTIVA
Historische kostenstelsel is gebaseerd op werkelijk betaalde prijzen en daardoor vrij van schattingen.


Vaste activa – afschrijving


Stijging van vervangingswaarde worden niet via hogere afschrijvingen in mindering op de winst
gebracht. Resultaat in nominalistisch.




13.2 TOEPASSING VAN HISTORISCHE KOSTEN OP DE VOORRADEN
Binnen het historisch kostenstelsel kunnen en verschillende aannames worden gedaan wat betreft het
verloop van de voorraad:
 FIFO
 Gemiddelde inkoopprijs;
 LIFO.


FIFO = First in First out.
Voorraadresultaat: verkoop – inkoop = schijnwinsten. Je loopt het risico van uitholling van de
onderneming.


Gemiddelde inkoopprijs: gewogen gemiddelde van de voorraad. Wordt dus aangepast na iedere inkoop.
Hiermee worden de voorraadresultaten nog grotendeels tot de winst gerekend, maar minder dan in t
geval van fifo. Blijft wel als nominalistisch te beschouwen.


Lifo: last in First out. Twee varianten:
 Individueel
 Collectief


Individueel lifo: per transactie bekijken welke voorraad op het moment van verkoop het meest recent is
ingekocht.
Werkt tamelijk substantialistisch als in en verkopen redelijk met elkaar in de pas lopen


Collectief lifo: de laatste in de betreffende periode ingekochte voorraden worden in aangenomen
verkocht te zijn, ongeacht de volgorde van in en verkopen. Is fysiek onmogelijk.