Samenvatting Encyclopedie
Hoofdstuk 1: Rechtsfilosofie: de belangrijkste controversen
Natuurrecht: het begrip recht heeft een noodzakelijk verband met moraal, met
namerechtvaardigheid. Dat verband is er van nature dus onafhankelijk van en voorafgaand aan
menselijke wetgeving.
-Klassieke natuurrecht
-Amerikaanse OnafhankelijkheidsverklaringPoneert een aantal ‘evidente waarheden’ zoals de
waarheid dat alle mensen
gelijk geschapen zijn en dat zij als zodanig een recht op vrijheid bezittenBezwaar: berust op
onbewijsbare metafysische speculatie, en uiteindelijk
op geloof
-Naturalistisch natuurrecht
Gebaseerd op het feit: de menselijke drang tot overleven: om te overleven heeft demens sociale
controle nodig
-Natuurrecht volgens het communicatiemodelDit natuurrechtelijke criterium van onpartijdige
argumentatie en besluitvorming
ligt al in de juridische realiteit zelf besloten: in de institutie van de onafhankelijkerechter en in
de procesregels over het horen van alle partijen die verdeling van debewijslast en de
motiveringsplicht van de rechter.
Rechtspositivisme: ontkent elk meer dan toevallig verband tussen recht en moraal. Recht
isslechts datgene wat als zodanig door de bevoegde overheidsorganen wordt beslist en
effectiefgehandhaafd ook al is het inhoudelijk nog zo rechtvaardig. Recht staat in deze opvatting
meerin het teken van macht dan moraal.
-Beschrijvend rechtspositivismeDeze stroming identificeert ‘recht’ met de positieve
rechtsstelsels, zoals die in de
maatschappelijke werkelijkheid zijn ontstaan, en niet met veronderstelde
daaraanvoorafgaande, maar nergens waarneembare rechtsbeginsels.
-Austin: recht als dwangbevelen van de overheidRecht bestaat volgens hem uit voorschriften
om op een bepaalde manier te
handelen, afdwingbaar door de soeverein, of het onrechtvaardige bevelenzijn of niet.
In zijn theorie ligt de nadruk op de maatschappelijke ordeningsfunctie van
het recht: doordat er een centrale instantie is die de inhoudt vaststelt, weetiedereen waar hij
zich aan moet houden
-Hart: primaire en secundaire regelsHart betoogt in The Concept of Law dat het recht meer is
dan louter
, gehoorzaamheid aan de soevereine overheid, veroorzaakt doorsanctiedreiging en
gewoontevorming. Voor een stabiele rechtsorde istevens vereist dat ten minste een aantal van
de rechtssubjecten haarinnerlijk aanvaardt als richtlijn. Op grond van dit bezwaar vervangt
HartAustins ‘bevelen’ en ‘gewoonten’ door het begrip ‘regel’.
Hart omschrijft het recht als een samenstel van 2 soorten regels; primaire,
die voorschriften van de leden van de samenleving bevatten. En secundaire,
dit zijn regels die de gelding van de eerste soort regels regelen.
Hoofdstuk 1: Rechtsfilosofie: de belangrijkste controversen
Natuurrecht: het begrip recht heeft een noodzakelijk verband met moraal, met
namerechtvaardigheid. Dat verband is er van nature dus onafhankelijk van en voorafgaand aan
menselijke wetgeving.
-Klassieke natuurrecht
-Amerikaanse OnafhankelijkheidsverklaringPoneert een aantal ‘evidente waarheden’ zoals de
waarheid dat alle mensen
gelijk geschapen zijn en dat zij als zodanig een recht op vrijheid bezittenBezwaar: berust op
onbewijsbare metafysische speculatie, en uiteindelijk
op geloof
-Naturalistisch natuurrecht
Gebaseerd op het feit: de menselijke drang tot overleven: om te overleven heeft demens sociale
controle nodig
-Natuurrecht volgens het communicatiemodelDit natuurrechtelijke criterium van onpartijdige
argumentatie en besluitvorming
ligt al in de juridische realiteit zelf besloten: in de institutie van de onafhankelijkerechter en in
de procesregels over het horen van alle partijen die verdeling van debewijslast en de
motiveringsplicht van de rechter.
Rechtspositivisme: ontkent elk meer dan toevallig verband tussen recht en moraal. Recht
isslechts datgene wat als zodanig door de bevoegde overheidsorganen wordt beslist en
effectiefgehandhaafd ook al is het inhoudelijk nog zo rechtvaardig. Recht staat in deze opvatting
meerin het teken van macht dan moraal.
-Beschrijvend rechtspositivismeDeze stroming identificeert ‘recht’ met de positieve
rechtsstelsels, zoals die in de
maatschappelijke werkelijkheid zijn ontstaan, en niet met veronderstelde
daaraanvoorafgaande, maar nergens waarneembare rechtsbeginsels.
-Austin: recht als dwangbevelen van de overheidRecht bestaat volgens hem uit voorschriften
om op een bepaalde manier te
handelen, afdwingbaar door de soeverein, of het onrechtvaardige bevelenzijn of niet.
In zijn theorie ligt de nadruk op de maatschappelijke ordeningsfunctie van
het recht: doordat er een centrale instantie is die de inhoudt vaststelt, weetiedereen waar hij
zich aan moet houden
-Hart: primaire en secundaire regelsHart betoogt in The Concept of Law dat het recht meer is
dan louter
, gehoorzaamheid aan de soevereine overheid, veroorzaakt doorsanctiedreiging en
gewoontevorming. Voor een stabiele rechtsorde istevens vereist dat ten minste een aantal van
de rechtssubjecten haarinnerlijk aanvaardt als richtlijn. Op grond van dit bezwaar vervangt
HartAustins ‘bevelen’ en ‘gewoonten’ door het begrip ‘regel’.
Hart omschrijft het recht als een samenstel van 2 soorten regels; primaire,
die voorschriften van de leden van de samenleving bevatten. En secundaire,
dit zijn regels die de gelding van de eerste soort regels regelen.
