Wetenschapsgeschiedenis: Rechtsgeschiedenis (2013-2014)
Voorbereiding WEEK 2
Delicten in het Corpus iuris civilis II
Literatuur: Hoofdstuk 8 (n. 316-346) ); n. 71, 364-365
Algemene vragen
a. Wat kan volgens het Corpus iuris civilis met de actio iniuriarum worden gevorderd?
Boete zelf taxeren
b. Wat kan met de actio legis Aquiliae worden gevorderd?
Zoveel als dat ten hoogste waard is geweest in het afgelopen jaar, bij dieren met 4 poten is
het laatste 30 dagen. Alles wat door het doden bij jou schade heeft toegebracht, kan je
terugvorderen extra.
c. Wat kan met de actio de effusis vel deiectis worden gevorderd?
Het dubbele van de schade. Als een vrij persoon letsel oploopt wordt een andere
berekening gehanteerd; dan moeten de meidsche kosten en het verlies aan inkomsten uit
arbeid worden betaald, maar niet het dubbele ervan. En wanneer een slaaf dit doet, kan de
meester ipv de boete te betalen deze slaaf uitleveren. En wanneer een vrij persoon
overlijdt, bedraagt de boete 50 goudstukken.
d. Wat is het verschil tussen de actio furti en de actio legis Aquiliae?
En actio furti is een delictsactie, het heeft als doel te straffen door een boete op te leggen,
de vordering is zuiver poenaal. En actio legis aquiliae is juist schadevergoeding om je
vermogensverlies te compenseren.
e. De actio iniuriarum is actief onovererfelijk. Wat wordt hiermee bedoeld?
Er kan geen vordering worden ingesteld door de erfgenaam van de gelaedeerde. Tenzij
hij komt te overlijden tijdens het proces, dan kan het wel.
f. Wat wordt bedoeld met een noxale delictsvordering?
De eigenaar heeft de keuze om de slaaf/dier te uitleveren ipv boete te betalen.
Het delict is gedaan door de slaaf. De meester van de slaaf bepaalt te boete, en als het
hem te veel uitkomt dan de eigenlijke waarde kan hij de slaaf dus uitleveren .
Casus: De uit de hand geslagen munten (D. 9.2.27.21 in 329)
g. Wat zijn de relevante feiten van de casus? Geef deze weer in de formulering van
de tekst en in uw eigen woorden.
Je slaat uit iemands handen munten .
h. Wat is de rechtsvraag?
Kan ik vordering instellen?
i. Wat is de oplossing die de tekst geeft?
ii. kan er een vordering wegens onrechtmatige toegebrachte schade worden
ingesteld. Dit kan alleen als het NIET in de handen van een ander is
gekomen.
iii. En wanneer dit met een mededader/medeplichtige is gedaan en in de handen is
gekomen van een persoon, dan kan er vordering worden ingesteld door
diefstal. En zo nodig een actio in factum.
1
, j. Aan welke vereisten moet zijn voldaan, wil men de actio legis Aquiliae kunnen
gebruiken?
Als er sprake is van onrechtmatige toegebrachte schade is door de munten uit de hand
te slaan en dat deze verloren gaan.
-onrechtmatigheid: strijd met de wet of geen onrechtmatigheidsgrond
- schade> hoe is die schade toegebracht? Fysiek of indirect
- schuld/ opzet
-causaliteit
actio utilis> analoge vordering, de eigenlijke vordering actio firecta kun je niet goed
toepassen, dan pas je dus een analoge vordering toe, omdat het op de situatie lijkt.
Actio in factum> het steunt wel op een bepaling van een andere actio, maar je kunt het
niet ‘bewijzen’ dan kan je dus een actio verzinnen op de feiten. Als je dus niet zeker
weet dat je actio legis kunt toepassen of actio furti
k. Aan welke van deze vereisten kan men in de casus twijfelen?
Schade> die munten zijn toch niet kapot? Er is geen ruptum. Maar die man heeft wel
schade: vermogensschade. En dit staat toch gelijk met schade.
l. Omschrijf het begrip furtum.
Diefstal; iets vastpakken en wegnemen, voor jezelf houden. Onrechtmatig gebruiken of
bezit. Het moet gebeuren met boos opzet. Je moet de bedoeling hebben om te
stelen. En het kan ook verduistering zijn. Volgens romeinen kan je alleen
ROERENDE zaken stelen!
m. Aan welke vereisten moet zijn voldaan om de diefstalsactie (actio furti) te
gebruiken?
--
n. Omschrijf de actio in factum (zie n. 68).
Wanneer het wenselijk is dat er wordt geproccedeerd, wanneer iets niet ongestraft mag
blijven. Een boete van 4x of 2x de waarde van het goed. De rechter beslist dit zelf.
o. “ook een actio in factum kan worden gegeven”. Wat is de reden dat toch nog een
andere vordering dan de actio furti (geval 2) in het vooruitzicht wordt gesteld?
Als 1 van de vereisten van diefstal niet aanwezig is, kan je actio in factum instellen.
Casus: Het uitgestoken oog (D. 9.2.5.3 in n. 331)
p. Wat zijn de relevante feiten van de casus? Geef deze weer in de formulering van de
tekst en in uw eigen woorden.
Een leermeester die bij hem werkt in zijn nek geslagen , dat de vrijgeboren jongen een
oog moest missen met een schoenlees.
q. Wat is de rechtsvraag?
Kan de vader van de jongen een vordering instellen wegens krenking instellen tegen de
leermeester? kan de pater famileas uberhaupt een actio instellen?
r. Wat is de oplossing die de tekst geeft?
Geen krenking, omdat hij geen bedoeling. Maar wel lex aquila.
s. Aan welke vereiste om de actio iniuriarum in te kunnen stellen is niet voldaan?
Geen Opzet om te krenken .
t. “Maar ik twijfel niet dat er kan worden geprocedeerd op grond van de lex Aquilia”.
Toch is twijfel op zijn plaats. Leg uit waarom.
Omdat het niet bij vrije personen kan worden toegepast.
Inst. 4.3.4 (n.319)
2
Voorbereiding WEEK 2
Delicten in het Corpus iuris civilis II
Literatuur: Hoofdstuk 8 (n. 316-346) ); n. 71, 364-365
Algemene vragen
a. Wat kan volgens het Corpus iuris civilis met de actio iniuriarum worden gevorderd?
Boete zelf taxeren
b. Wat kan met de actio legis Aquiliae worden gevorderd?
Zoveel als dat ten hoogste waard is geweest in het afgelopen jaar, bij dieren met 4 poten is
het laatste 30 dagen. Alles wat door het doden bij jou schade heeft toegebracht, kan je
terugvorderen extra.
c. Wat kan met de actio de effusis vel deiectis worden gevorderd?
Het dubbele van de schade. Als een vrij persoon letsel oploopt wordt een andere
berekening gehanteerd; dan moeten de meidsche kosten en het verlies aan inkomsten uit
arbeid worden betaald, maar niet het dubbele ervan. En wanneer een slaaf dit doet, kan de
meester ipv de boete te betalen deze slaaf uitleveren. En wanneer een vrij persoon
overlijdt, bedraagt de boete 50 goudstukken.
d. Wat is het verschil tussen de actio furti en de actio legis Aquiliae?
En actio furti is een delictsactie, het heeft als doel te straffen door een boete op te leggen,
de vordering is zuiver poenaal. En actio legis aquiliae is juist schadevergoeding om je
vermogensverlies te compenseren.
e. De actio iniuriarum is actief onovererfelijk. Wat wordt hiermee bedoeld?
Er kan geen vordering worden ingesteld door de erfgenaam van de gelaedeerde. Tenzij
hij komt te overlijden tijdens het proces, dan kan het wel.
f. Wat wordt bedoeld met een noxale delictsvordering?
De eigenaar heeft de keuze om de slaaf/dier te uitleveren ipv boete te betalen.
Het delict is gedaan door de slaaf. De meester van de slaaf bepaalt te boete, en als het
hem te veel uitkomt dan de eigenlijke waarde kan hij de slaaf dus uitleveren .
Casus: De uit de hand geslagen munten (D. 9.2.27.21 in 329)
g. Wat zijn de relevante feiten van de casus? Geef deze weer in de formulering van
de tekst en in uw eigen woorden.
Je slaat uit iemands handen munten .
h. Wat is de rechtsvraag?
Kan ik vordering instellen?
i. Wat is de oplossing die de tekst geeft?
ii. kan er een vordering wegens onrechtmatige toegebrachte schade worden
ingesteld. Dit kan alleen als het NIET in de handen van een ander is
gekomen.
iii. En wanneer dit met een mededader/medeplichtige is gedaan en in de handen is
gekomen van een persoon, dan kan er vordering worden ingesteld door
diefstal. En zo nodig een actio in factum.
1
, j. Aan welke vereisten moet zijn voldaan, wil men de actio legis Aquiliae kunnen
gebruiken?
Als er sprake is van onrechtmatige toegebrachte schade is door de munten uit de hand
te slaan en dat deze verloren gaan.
-onrechtmatigheid: strijd met de wet of geen onrechtmatigheidsgrond
- schade> hoe is die schade toegebracht? Fysiek of indirect
- schuld/ opzet
-causaliteit
actio utilis> analoge vordering, de eigenlijke vordering actio firecta kun je niet goed
toepassen, dan pas je dus een analoge vordering toe, omdat het op de situatie lijkt.
Actio in factum> het steunt wel op een bepaling van een andere actio, maar je kunt het
niet ‘bewijzen’ dan kan je dus een actio verzinnen op de feiten. Als je dus niet zeker
weet dat je actio legis kunt toepassen of actio furti
k. Aan welke van deze vereisten kan men in de casus twijfelen?
Schade> die munten zijn toch niet kapot? Er is geen ruptum. Maar die man heeft wel
schade: vermogensschade. En dit staat toch gelijk met schade.
l. Omschrijf het begrip furtum.
Diefstal; iets vastpakken en wegnemen, voor jezelf houden. Onrechtmatig gebruiken of
bezit. Het moet gebeuren met boos opzet. Je moet de bedoeling hebben om te
stelen. En het kan ook verduistering zijn. Volgens romeinen kan je alleen
ROERENDE zaken stelen!
m. Aan welke vereisten moet zijn voldaan om de diefstalsactie (actio furti) te
gebruiken?
--
n. Omschrijf de actio in factum (zie n. 68).
Wanneer het wenselijk is dat er wordt geproccedeerd, wanneer iets niet ongestraft mag
blijven. Een boete van 4x of 2x de waarde van het goed. De rechter beslist dit zelf.
o. “ook een actio in factum kan worden gegeven”. Wat is de reden dat toch nog een
andere vordering dan de actio furti (geval 2) in het vooruitzicht wordt gesteld?
Als 1 van de vereisten van diefstal niet aanwezig is, kan je actio in factum instellen.
Casus: Het uitgestoken oog (D. 9.2.5.3 in n. 331)
p. Wat zijn de relevante feiten van de casus? Geef deze weer in de formulering van de
tekst en in uw eigen woorden.
Een leermeester die bij hem werkt in zijn nek geslagen , dat de vrijgeboren jongen een
oog moest missen met een schoenlees.
q. Wat is de rechtsvraag?
Kan de vader van de jongen een vordering instellen wegens krenking instellen tegen de
leermeester? kan de pater famileas uberhaupt een actio instellen?
r. Wat is de oplossing die de tekst geeft?
Geen krenking, omdat hij geen bedoeling. Maar wel lex aquila.
s. Aan welke vereiste om de actio iniuriarum in te kunnen stellen is niet voldaan?
Geen Opzet om te krenken .
t. “Maar ik twijfel niet dat er kan worden geprocedeerd op grond van de lex Aquilia”.
Toch is twijfel op zijn plaats. Leg uit waarom.
Omdat het niet bij vrije personen kan worden toegepast.
Inst. 4.3.4 (n.319)
2
