Samenvatting Forensische Behandeling 1
COLLEGE 1
DE THERAPEUTISCHE ALLIANTIE IN DE RESIDENTIËLE JEUGDHULPVERLENING – ROEST
De therapeutische alliantie is de sterkste voorspeller van behandelsucces. Het tot stand komen en in
stand houden van een alliantie is echter complex.
DE DEFINITIE ‘THERAPEUTISCHE ALLIANTIE’
Een therapeutische alliantie wordt ook wel gedefinieerd als ‘de kwaliteit en sterkte van de
samenwerkingsrelatie tussen cliënt en therapeut’. Hierbij worden soms ook wel drie aspecten
onderscheiden:
1. Persoonlijke band tussen cliënt en hulpverlener: kwaliteit van de relatie
2. Overeenstemming over behandeldoelen: relevantie van het doel van de behandeling in
beleving van de cliënt
3. Overeenstemming over taken: afspraken die gemaakt worden over activiteiten tijdens de
behandeling, of ze voldoen aan de verwachtingen van de cliënt en in welke mate hij/zij bereid
is om de taken uit te voeren
Het bewerkstelligen van een goede alliantie vereist tijd en kan gedurende de behandeling
sterker/zwakker worden.
ALLIANTIE MET JONGEREN IN RESIDENTIËLE BEHANDELING
De relatie tussen alliantie en behandeluitkomst is zwak tot matig. Een goede alliantie leidt tot minder
voortijdige afbreking van de behandeling. Vooral een positieve ontwikkeling van de alliantie
gedurende de behandeling is van belang voor een goede behandeluitkomst.
De ernst van probleemgedrag is een belemmerende factor in het bewerkstelligen van een goede
alliantie. Zo zijn jongeren met een geschiedenis van trauma en hechtingsproblematiek minder goed in
staat een vertrouwensrelatie aan te gaan met de hulpverlener. Ook de hulpverleningsgeschiedenis van
jongeren speelt een rol.
Naast cliëntfactoren zijn er ook behandelfactoren die alliantie moeilijker kunnen maken. Zo kan een
jongere bijvoorbeeld te maken hebben met meerdere hulpverleners. Er is weinig onderzoek gedaan
naar de invloed van zulke factoren, maar continuïteit in begeleiding is wel een belangrijke voorwaarde
voor het aangaan van betekenisvol contact en het creëren van een vertrouwensbasis.
Jongeren zelf geven aan dat de kwaliteit van de relatie een van de belangrijkste factoren is in hun
behandeling. Hierbij heeft de hulpverlener volgens hen een belangrijke rol. Persoonlijke
eigenschappen van de hulpverlener zijn het belangrijkst voor het ontstaan van een alliantie, maar ook
professionele eigenschappen zijn van belang.
DE ALLIANTIE MET OUDERS VAN JONGEREN IN RESIDENTIËLE BEHANDELING
Ouders zijn vaak in een kwetsbare positie, wat het aangaan van een alliantie lastig kan maken. Ook
spelen er vaak gevoelens van schaamte en machteloosheid een rol. De alliantie tussen ouder en
hulpverlener blijkt net zo belangrijk te zijn als de alliantie tussen jongere en hulpverlener. Het is dus
van belang om bij de behandeling van jongeren ook te investeren in de alliantie met ouders.
COLLEGE 1
DE THERAPEUTISCHE ALLIANTIE IN DE RESIDENTIËLE JEUGDHULPVERLENING – ROEST
De therapeutische alliantie is de sterkste voorspeller van behandelsucces. Het tot stand komen en in
stand houden van een alliantie is echter complex.
DE DEFINITIE ‘THERAPEUTISCHE ALLIANTIE’
Een therapeutische alliantie wordt ook wel gedefinieerd als ‘de kwaliteit en sterkte van de
samenwerkingsrelatie tussen cliënt en therapeut’. Hierbij worden soms ook wel drie aspecten
onderscheiden:
1. Persoonlijke band tussen cliënt en hulpverlener: kwaliteit van de relatie
2. Overeenstemming over behandeldoelen: relevantie van het doel van de behandeling in
beleving van de cliënt
3. Overeenstemming over taken: afspraken die gemaakt worden over activiteiten tijdens de
behandeling, of ze voldoen aan de verwachtingen van de cliënt en in welke mate hij/zij bereid
is om de taken uit te voeren
Het bewerkstelligen van een goede alliantie vereist tijd en kan gedurende de behandeling
sterker/zwakker worden.
ALLIANTIE MET JONGEREN IN RESIDENTIËLE BEHANDELING
De relatie tussen alliantie en behandeluitkomst is zwak tot matig. Een goede alliantie leidt tot minder
voortijdige afbreking van de behandeling. Vooral een positieve ontwikkeling van de alliantie
gedurende de behandeling is van belang voor een goede behandeluitkomst.
De ernst van probleemgedrag is een belemmerende factor in het bewerkstelligen van een goede
alliantie. Zo zijn jongeren met een geschiedenis van trauma en hechtingsproblematiek minder goed in
staat een vertrouwensrelatie aan te gaan met de hulpverlener. Ook de hulpverleningsgeschiedenis van
jongeren speelt een rol.
Naast cliëntfactoren zijn er ook behandelfactoren die alliantie moeilijker kunnen maken. Zo kan een
jongere bijvoorbeeld te maken hebben met meerdere hulpverleners. Er is weinig onderzoek gedaan
naar de invloed van zulke factoren, maar continuïteit in begeleiding is wel een belangrijke voorwaarde
voor het aangaan van betekenisvol contact en het creëren van een vertrouwensbasis.
Jongeren zelf geven aan dat de kwaliteit van de relatie een van de belangrijkste factoren is in hun
behandeling. Hierbij heeft de hulpverlener volgens hen een belangrijke rol. Persoonlijke
eigenschappen van de hulpverlener zijn het belangrijkst voor het ontstaan van een alliantie, maar ook
professionele eigenschappen zijn van belang.
DE ALLIANTIE MET OUDERS VAN JONGEREN IN RESIDENTIËLE BEHANDELING
Ouders zijn vaak in een kwetsbare positie, wat het aangaan van een alliantie lastig kan maken. Ook
spelen er vaak gevoelens van schaamte en machteloosheid een rol. De alliantie tussen ouder en
hulpverlener blijkt net zo belangrijk te zijn als de alliantie tussen jongere en hulpverlener. Het is dus
van belang om bij de behandeling van jongeren ook te investeren in de alliantie met ouders.
