Sociale hygiëne, SVH
Hoofdstuk 1 Sociale hygiëne
1.1 Wat is sociale hygiëne?
Sociale hygiëne gaat over de omgang met mensen en wat je moet doen in afwijkende situaties. Het doel is
veiligheid, gezondheid en welzijn van gasten en werknemers waarborgen.
De Drank- en Horecawet is er om overmatig alcoholmisbruik te vorkomen. Leidinggevende moeten daarom
kennis en inzicht hebben over:
De invloed van alcohol op lichaam en geest. Ook in combinatie met andere middelen
Alcoholmisbruik en verslaving en de sociale gevolgen hiervan
Wet- en regelgeving omtrent alcohol
Kansspelautomaten en gokverslaving
Sociaal gedrag is het elkaar respecteren op basis van normen en waarden. Deze bestaan uit:
1. Normen: richtlijnen van gedrag in sociale situaties. Dit zijn ongeschreven regels die gelden binnen een
bepaalde cultuur/maatschappij
- Moreel gedrag: aan de normen houden
- Immoreel gedrag: niet aan de normen houden
De vraag wat (im)moreel gedrag is wordt ethiek genoemd
2. Waarden: iets waardevols om na te leven. Dit is heel persoonlijk, bijvoorbeeld niet liegen
1.2 De wet
Een leidinggevende is de (gevolmachtigde) eigenaar van het bedrijf en/of degene die dagelijkse leidinggeeft op
de werkvloer.
Een werkgever is altijd leidinggevende maar een leidinggevende is niet altijd een werkgever
Drank- en Horecawet:
Artikel 1:
Onder leidinggevende wordt verstaan:
De (gevolmachtigde) eigenaar van het bedrijf
De persoon die algemene leidinggeeft aan de onderneming
De person die dagelijkse leidinggeeft op de werkvloer
Artikel 3.1:
Je moet een drank- en horecavergunning hebben om een horeca- of slijtersbedrijf te mogen runnen
Artikel 8.1:
Leidinggevenden moeten aan de volgende eisen voldoen:
Minimaal 21 jaar oud
Geen vertoning van slecht levensgedrag
Niet onder curatele staan
Artikel 8.4:
Uitzondering op 8.3 is een werkgever die niet op de werkvloer staat. Er moet wel bevestigd worden dat hij niet
actief is op de werkvloer
Artikel 8.5:
Iedereen met een geldig sociale hygiëne diploma staat ingeschreven in het Register sociale hygiëne.
Artikel 24.1a
Er moet altijd een leidinggevende aanwezig zijn tijdens de openingsuren. Hij/zij moet vermeld staan op het
aanhangsel van de drank- en horecavergunning
Artikel 24.3
Personen onder de 16 mogen niet in ruimtes werken waar alcoholhoudende dranken worden verstrekt. Zij mogen
bijvoorbeeld wel werken in de spoelkeuken
Bij paracommerciële rechtspersonen is de verkoop van alcoholhoudende dranken niet de hoofdzaak. Denk
hierbij aan sportkantines, clubhuizen, kerkgenootschappen etc. Hier gelden andere regels. Zo moet er altijd
iemand aanwezig zijn met Verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne of een vrijwilliger met een Instructie
Verantwoord Alcohol schenken (IVA).
, Sociale hygiëne, SVH
Artikel 8.6
In een paracommerciële rechtspersoon moet er minimaal 2 leidinggevende aanwezig zijn die voldoen aan artikel
8
Artikel 9.1
Het bestuur moet een regelement opstellen waarin er verantwoord wordt dat er drank wordt verstrekt met het oog
op sociale hygiëne. Dit is nodig om een vergunning te krijgen
Artikel 9.2
In dit regelement staan:
De kwalificatienormen van de voorlichtingsinstructie sociale hygiëne die barvrijwilligers krijgen
De manieren waarop het bestuur toezicht houdt op de naleving van het regelement
Artikel 9.3
Er wordt geregistreerd wie voorlichtingsinstructies hebben gekregen. Deze registratie moet aanwezig zijn in het
pand
Artikel 9.4
Het regelement moet in het pand aanwezig zijn
Artikel 9.5
In de algemene maatregel van bestuur kunnen extra regels worden gesteld aan het regelement
Artikel 24.2a
Een organisatie mag niet geopend zijn als er niemand aanwezig is die als leidinggevende vermeld staat. Een
vrijwilliger met IVA-instructies is ook voldoende.
Besluit kennis en inzicht sociale hygiëne Drank- en Horecawet:
Artikel 1:
Leidinggevende moeten kennis hebben van en inzicht hebben in:
De invloed van alcoholgebruik. Ook in combinatie met geneesmiddelen en soft- en harddrugs
Alcoholmisbruik, alcoholonafhankelijkheid en de sociale gevolgen
Het gebruik van kansspelautomaten volgens de wet op kansspelen en de risico’s van gokverslaving
De Drank- en Horecawet wet en andere regelgeving op het gebied van alcohol
Binnen de branche geldende codes voor alcoholhoudende dranken
De bouwkundige, ruimtelijke en technische voorzieningen
De verschillende bedrijfsformules en doelgroepen
Artikel 2:
Leidinggevende hebben kennis en inzicht om zo de bedrijfsformules af te kunnen stemmen op de doelgroep en
dit zo te doen op een maatschappelijk verantwoorde manier
In de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) staat wat de werkgever moet doen om te zorgen voor goede
werkomstandigheden.
Artikel 3.1:
Als werkgever zorg je voor goede arbeidsomstandigheden om zo de veiligheid en gezondheid van de
werknemers te beschermen. Rekening houdende met het volgende:
Het zo organiseren van het werk dat het geen nadelige invloed geeft op de veilig- en gezondheid van
werknemers
Gevaren en risico’s worden bij de bron al voorkomen of beperkt. Anders worden er maatregelen
genomen
Inrichting van werkplekken, werkmethoden en de arbeidsmiddelen worden zoveel mogelijk aan de
persoonlijke eigenschappen van werknemers aangepast
Eentonig en tempo gebonden werk worden zoveel mogelijk voorkomen of beperkt
Er worden maatregelen getroffen voor eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding en evacuatie van de
aanwezigen en er wordt samengewerkt met externe hulpverleningsorganisaties
Alle medewerkers moeten bij gevaar passende maatregelen kunnen nemen om de gevolgen te
voorkomen
Artikel 3.2:
De werkgever zorg voor beperking van psychosociale arbeidsbelasting
Artikel 3.3:
, Sociale hygiëne, SVH
De werkgever zorgt voor een goede verdeling van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Rekening
houdende met de bekwaamheid
Artikel 3.4:
De werkgever controleert regelmatig het arbeidsomstandighedenbeleid aan de hand van ervaringen en past
maatregelen aan als dit nodig is
Artikel 10:
De werkgever neemt maatregelen om onmiddellijk gevaar te voorkomen
In de Arbowet staat dat werkgevers een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moeten hebben. Dit is een
overzicht met de mogelijke risico’s en gevaren voor de veiligheid en hoe deze te beperken
Artikel 5.1:
Werkgever zet op papier welke risico’s het werk met zich meebrengt. Hierin staan ook de gevaren voor bijzondere
categorieën van werknemers en hoe deze worden voorkomen
Artikel 5.2:
In het RI&E wordt ook te toegang tot een deskundige werknemer of persoon genoemd
Artikel 5.3:
Er moet ook een plan van aanpak worden opgenomen in de RI&E. Staan de maatregelen die genomen worden
om de risico’s te beperken en wanneer dit wordt gedaan
Artikel 5.4:
De werkgever past het RI&E zo vaak aan als dit nodig is op basis van ervaringen, gewijzigde werkmethoden of
werkomstandigheden of de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening
Artikel 5.5:
De werkgever zorgt ervoor dat werknemers de RI&E ontvangen voordat zij beginnen met werken. Bij
uitzendkrachten zorgt de werkgever dat deze bij het uitzendbureau terecht komt
Artikel 5.6:
De werkgever zorgt voor toegang tot de RI&E voor alle werknemers
Artikel 8.1:
Werkgever moet de werknemers inlichten over de werkzaamheden, de risico’s en maatregelen. Ook moeten
werknemers op de hoogte zijn over hoe de deskundige bijstand is geregeld
Artikel 8.2:
De werkgever zorgt ervoor dat werknemers instructies krijgen over hoe de werkzaamheden op een gezonde en
veilige manier uitgevoerd kunnen worden
Artikel 8.3:
Wanneer werknemers gebruik maken van persoonlijke beschermingsmiddelen of arbeidsmiddelen met
beveiliging, dan moet de werkgever ervoor zorgen dat werknemers instructies hierover krijgen.
Artikel 8.4:
De werkgever controleert of de werknemers de instructies nakomen en de middelen op de juiste manier
gebruiken
Artikel 8.5:
Als de werkgever werknemers in dienst heeft die jonger zijn dan 18, wordt er rekening gehouden met de
ontwikkeling en beperkte werkervaring
Artikel 11:
Werknemers zijn verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid en gezondheid tijdens het werken. Werknemers
moeten met name;
Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen op de juiste manier gebruiken
Persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken en na gebruik op de juiste plek
terugleggen
Beveiligingen op arbeidsmiddelen op de juiste manier gebruiken en niet veranderen of weghalen
Meewerken aan voor hen georganiseerd onderwijs
Gevaren melden aan de leidinggevende
De werkgever, werknemers, andere deskundige personen en de arbodienst bijstaan in hun taken en
verplichtingen van de Arbowet
1.3 Verantwoordelijkheden van leidinggevenden
Hoofdstuk 1 Sociale hygiëne
1.1 Wat is sociale hygiëne?
Sociale hygiëne gaat over de omgang met mensen en wat je moet doen in afwijkende situaties. Het doel is
veiligheid, gezondheid en welzijn van gasten en werknemers waarborgen.
De Drank- en Horecawet is er om overmatig alcoholmisbruik te vorkomen. Leidinggevende moeten daarom
kennis en inzicht hebben over:
De invloed van alcohol op lichaam en geest. Ook in combinatie met andere middelen
Alcoholmisbruik en verslaving en de sociale gevolgen hiervan
Wet- en regelgeving omtrent alcohol
Kansspelautomaten en gokverslaving
Sociaal gedrag is het elkaar respecteren op basis van normen en waarden. Deze bestaan uit:
1. Normen: richtlijnen van gedrag in sociale situaties. Dit zijn ongeschreven regels die gelden binnen een
bepaalde cultuur/maatschappij
- Moreel gedrag: aan de normen houden
- Immoreel gedrag: niet aan de normen houden
De vraag wat (im)moreel gedrag is wordt ethiek genoemd
2. Waarden: iets waardevols om na te leven. Dit is heel persoonlijk, bijvoorbeeld niet liegen
1.2 De wet
Een leidinggevende is de (gevolmachtigde) eigenaar van het bedrijf en/of degene die dagelijkse leidinggeeft op
de werkvloer.
Een werkgever is altijd leidinggevende maar een leidinggevende is niet altijd een werkgever
Drank- en Horecawet:
Artikel 1:
Onder leidinggevende wordt verstaan:
De (gevolmachtigde) eigenaar van het bedrijf
De persoon die algemene leidinggeeft aan de onderneming
De person die dagelijkse leidinggeeft op de werkvloer
Artikel 3.1:
Je moet een drank- en horecavergunning hebben om een horeca- of slijtersbedrijf te mogen runnen
Artikel 8.1:
Leidinggevenden moeten aan de volgende eisen voldoen:
Minimaal 21 jaar oud
Geen vertoning van slecht levensgedrag
Niet onder curatele staan
Artikel 8.4:
Uitzondering op 8.3 is een werkgever die niet op de werkvloer staat. Er moet wel bevestigd worden dat hij niet
actief is op de werkvloer
Artikel 8.5:
Iedereen met een geldig sociale hygiëne diploma staat ingeschreven in het Register sociale hygiëne.
Artikel 24.1a
Er moet altijd een leidinggevende aanwezig zijn tijdens de openingsuren. Hij/zij moet vermeld staan op het
aanhangsel van de drank- en horecavergunning
Artikel 24.3
Personen onder de 16 mogen niet in ruimtes werken waar alcoholhoudende dranken worden verstrekt. Zij mogen
bijvoorbeeld wel werken in de spoelkeuken
Bij paracommerciële rechtspersonen is de verkoop van alcoholhoudende dranken niet de hoofdzaak. Denk
hierbij aan sportkantines, clubhuizen, kerkgenootschappen etc. Hier gelden andere regels. Zo moet er altijd
iemand aanwezig zijn met Verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne of een vrijwilliger met een Instructie
Verantwoord Alcohol schenken (IVA).
, Sociale hygiëne, SVH
Artikel 8.6
In een paracommerciële rechtspersoon moet er minimaal 2 leidinggevende aanwezig zijn die voldoen aan artikel
8
Artikel 9.1
Het bestuur moet een regelement opstellen waarin er verantwoord wordt dat er drank wordt verstrekt met het oog
op sociale hygiëne. Dit is nodig om een vergunning te krijgen
Artikel 9.2
In dit regelement staan:
De kwalificatienormen van de voorlichtingsinstructie sociale hygiëne die barvrijwilligers krijgen
De manieren waarop het bestuur toezicht houdt op de naleving van het regelement
Artikel 9.3
Er wordt geregistreerd wie voorlichtingsinstructies hebben gekregen. Deze registratie moet aanwezig zijn in het
pand
Artikel 9.4
Het regelement moet in het pand aanwezig zijn
Artikel 9.5
In de algemene maatregel van bestuur kunnen extra regels worden gesteld aan het regelement
Artikel 24.2a
Een organisatie mag niet geopend zijn als er niemand aanwezig is die als leidinggevende vermeld staat. Een
vrijwilliger met IVA-instructies is ook voldoende.
Besluit kennis en inzicht sociale hygiëne Drank- en Horecawet:
Artikel 1:
Leidinggevende moeten kennis hebben van en inzicht hebben in:
De invloed van alcoholgebruik. Ook in combinatie met geneesmiddelen en soft- en harddrugs
Alcoholmisbruik, alcoholonafhankelijkheid en de sociale gevolgen
Het gebruik van kansspelautomaten volgens de wet op kansspelen en de risico’s van gokverslaving
De Drank- en Horecawet wet en andere regelgeving op het gebied van alcohol
Binnen de branche geldende codes voor alcoholhoudende dranken
De bouwkundige, ruimtelijke en technische voorzieningen
De verschillende bedrijfsformules en doelgroepen
Artikel 2:
Leidinggevende hebben kennis en inzicht om zo de bedrijfsformules af te kunnen stemmen op de doelgroep en
dit zo te doen op een maatschappelijk verantwoorde manier
In de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) staat wat de werkgever moet doen om te zorgen voor goede
werkomstandigheden.
Artikel 3.1:
Als werkgever zorg je voor goede arbeidsomstandigheden om zo de veiligheid en gezondheid van de
werknemers te beschermen. Rekening houdende met het volgende:
Het zo organiseren van het werk dat het geen nadelige invloed geeft op de veilig- en gezondheid van
werknemers
Gevaren en risico’s worden bij de bron al voorkomen of beperkt. Anders worden er maatregelen
genomen
Inrichting van werkplekken, werkmethoden en de arbeidsmiddelen worden zoveel mogelijk aan de
persoonlijke eigenschappen van werknemers aangepast
Eentonig en tempo gebonden werk worden zoveel mogelijk voorkomen of beperkt
Er worden maatregelen getroffen voor eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding en evacuatie van de
aanwezigen en er wordt samengewerkt met externe hulpverleningsorganisaties
Alle medewerkers moeten bij gevaar passende maatregelen kunnen nemen om de gevolgen te
voorkomen
Artikel 3.2:
De werkgever zorg voor beperking van psychosociale arbeidsbelasting
Artikel 3.3:
, Sociale hygiëne, SVH
De werkgever zorgt voor een goede verdeling van de bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Rekening
houdende met de bekwaamheid
Artikel 3.4:
De werkgever controleert regelmatig het arbeidsomstandighedenbeleid aan de hand van ervaringen en past
maatregelen aan als dit nodig is
Artikel 10:
De werkgever neemt maatregelen om onmiddellijk gevaar te voorkomen
In de Arbowet staat dat werkgevers een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moeten hebben. Dit is een
overzicht met de mogelijke risico’s en gevaren voor de veiligheid en hoe deze te beperken
Artikel 5.1:
Werkgever zet op papier welke risico’s het werk met zich meebrengt. Hierin staan ook de gevaren voor bijzondere
categorieën van werknemers en hoe deze worden voorkomen
Artikel 5.2:
In het RI&E wordt ook te toegang tot een deskundige werknemer of persoon genoemd
Artikel 5.3:
Er moet ook een plan van aanpak worden opgenomen in de RI&E. Staan de maatregelen die genomen worden
om de risico’s te beperken en wanneer dit wordt gedaan
Artikel 5.4:
De werkgever past het RI&E zo vaak aan als dit nodig is op basis van ervaringen, gewijzigde werkmethoden of
werkomstandigheden of de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening
Artikel 5.5:
De werkgever zorgt ervoor dat werknemers de RI&E ontvangen voordat zij beginnen met werken. Bij
uitzendkrachten zorgt de werkgever dat deze bij het uitzendbureau terecht komt
Artikel 5.6:
De werkgever zorgt voor toegang tot de RI&E voor alle werknemers
Artikel 8.1:
Werkgever moet de werknemers inlichten over de werkzaamheden, de risico’s en maatregelen. Ook moeten
werknemers op de hoogte zijn over hoe de deskundige bijstand is geregeld
Artikel 8.2:
De werkgever zorgt ervoor dat werknemers instructies krijgen over hoe de werkzaamheden op een gezonde en
veilige manier uitgevoerd kunnen worden
Artikel 8.3:
Wanneer werknemers gebruik maken van persoonlijke beschermingsmiddelen of arbeidsmiddelen met
beveiliging, dan moet de werkgever ervoor zorgen dat werknemers instructies hierover krijgen.
Artikel 8.4:
De werkgever controleert of de werknemers de instructies nakomen en de middelen op de juiste manier
gebruiken
Artikel 8.5:
Als de werkgever werknemers in dienst heeft die jonger zijn dan 18, wordt er rekening gehouden met de
ontwikkeling en beperkte werkervaring
Artikel 11:
Werknemers zijn verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid en gezondheid tijdens het werken. Werknemers
moeten met name;
Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen op de juiste manier gebruiken
Persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken en na gebruik op de juiste plek
terugleggen
Beveiligingen op arbeidsmiddelen op de juiste manier gebruiken en niet veranderen of weghalen
Meewerken aan voor hen georganiseerd onderwijs
Gevaren melden aan de leidinggevende
De werkgever, werknemers, andere deskundige personen en de arbodienst bijstaan in hun taken en
verplichtingen van de Arbowet
1.3 Verantwoordelijkheden van leidinggevenden
