- Willem Elsschot, Bussum, 1913 [231 pag.] 4 –
Samenvatting
In Parijs runt Madame Brulot al zestien jaar pension Villa des Roses. Haar man doet weinig, en zij
probeert zoveel mogelijk geld te verdienen aan de twaalf bewoners. In het pension wonen allerlei
mensen, zoals de oude en goedgelovige Madame Gendron, de Duitse Grünewald en de kamermeid
Louise.
Op een dag pleegt Brizard zelfmoord in de tuin. Madame Gendron steelt zijn horloge, en Madame
Brulot is vooral blij dat hij zijn achterstallige huur heeft betaald. Grünewald en Louise krijgen een
relatie, maar Grünewald verliest snel zijn interesse. Louise raakt zwanger en ondergaat een abortus.
Ondertussen doodt Madame Gendron het huisdier van de Brulots, een aapje, uit wraak.
Wanneer het pension verkocht wordt, moeten de bewoners vertrekken. Grünewald laat Louise achter
voor een rijke Amerikaanse vrouw. Alleen en verdrietig keert Louise terug naar haar geboortedorp.
Interpretatie
Thematiek
Villa des Roses gaat over egoïsme en bedrog. Bijna iedereen denkt alleen aan zichzelf en gebruikt
anderen om geld, spullen of liefde te krijgen. Madame Brulot rekent slim uit hoe ze winst kan maken
op haar gasten, maar wordt zelf bedrogen door niet-betalende huurders. Madame Gendron wordt
vaak opgelicht, maar weet ook zelf te stelen. Grünewald laat Louise in de steek en zal waarschijnlijk
zelf worden bedrogen door z’n volgende prooi. Alleen Louise en Brizard zijn oprecht, maar Brizard kan
het niet aan en pleegt zelfmoord. Uiteindelijk blijft Louise als slachtoffer achter in een wereld vol
berekening en misleiding.
Titel en motto’s
De titel is misleidend: het suggereert een bloeiende tuin en romantiek, maar in werkelijkheid is de
tuin verwaarloosd en draait het verhaal om bedrog in plaats van liefde. Zo wordt niet alleen Louise
bedrogen, maar ook de lezer door de titel zelf.
Structuur en techniek
Villa des Roses bestaat uit 21 hoofdstukken, sommige heel kort. Het boek heeft een auctoriaal
(alwetend) perspectief. De verteller weet wat alle personages denken en voelen en geeft soms
commentaar. Brieven van Louise en Brizard zijn in de ik-vorm.
Het verhaal speelt zich af in Parijs, rond 1900, maar tijd en plaats zijn vaag, wat het thema van bedrog
en berekening tijdloos maakt. De gebeurtenissen verlopen grotendeels chronologisch, met enkele
vooruitwijzingen, zoals de tragische afloop van Louise en Grünewald.
Het verhaal begint ab ovo. De lezer wordt eerst geïntroduceerd in het pension en maakt kennis met
de bewoners voordat de gebeurtenissen zich ontwikkelen.
Het boek heeft een gesloten einde. De Villa sluit, Grünewald verlaat Louise zonder terug te kijken, en
Louise vertrekt teleurgesteld naar haar geboortedorp. Er blijven geen grote vragen onbeantwoord.