Samenvatting socialezekerheidsrecht begrepen
Hoofdstuk 1 Inleiding in de sociale zekerheid
1.1 Inleiding
2 De sociale zekerheid
zorgt ervoor dat de
sociale risico’s die een
individu loopt zo veel
mogelijk
3 worden verdeeld over
alle werknemers en
werkgevers of zelfs alle
inwoners van Nederland.
4 De sociale zekerheid
zorgt ervoor dat de
sociale risico’s die een
individu loopt zo veel
mogelijk
5 worden verdeeld over
alle werknemers en
, werkgevers of zelfs alle
inwoners van Nederland.
Solidariteit en verzorgingsstaat
De sociale zekerheid in Nederland zorgt ervoor dat de sociale risico’s die een persoon loopt
zo veel mogelijk worden verdeeld over alle werknemers, werkgevers en zelfs alle inwoners
van Nederland. De overheid speelt een rol bij het opvangen van sociale risico’s. Dit noem je
een verzorgingsstaat.
Inkomenszekerheid
Het fundament van de sociale zekerheid is inkomenszekerheid bij inkomensderving.
Inkomenszekerheid is een waarborgfunctie. De waarborgfunctie is een pijler van sociale
zekerheid. Het sociale minimum is de ondergrens van de sociale zekerheid. Dit garandeert
een inkomen op minimumniveau als het inkomen lager ligt dan het geldende sociale
minimum.
Sociale partners
sociale partners hadden vroeger een grote rol in de uitvoering van de sociale zekerheid. De
werkgevers en werknemersorganisatie worden sociale partners genoemd.
Decentralisatie en handhaving
op het gebied va de sociale zekerheid is decentralisatie een belangrijk begrip: steeds meer
bevoegdheden en verantwoordelijkheden komen bij de gemeente te liggen in plaats van bij
de centrale overheid.
1.2 Driedeling
In de sociale zekerheid maken we een onderscheid tussen werknemersverzekeringen,
volksverzekeringen en sociale voorzieningen. De werknemers en volksverzekeringen zijn
verplicht. Mensen mogen zich niet individueel verzekeren omdat jonge, gezonde mensen
zich dan niet zullen verzekeren. Hierdoor zouden de sociale risico’s door minder mensen
worden gedragen wat weer leidt tot hogere premies. Voor de werknemersverzekeringen en
volksverzekeringen bestaat een maximuminkomen waarover premie moet worden betaald.
Dit is 215 euro per dag.
1.2.1 Werknemersverzekeringen
Onder de werknemersverzekeringen vallen de WW, WAO, WIA en de ZW. De kenmerken van
werknemersverzekeringen zijn:
- De werknemers zijn verzekerd. Dat zijn de personen die volgens een
arbeidsovereenkomst werkzaam zijn.
- De financiering gebeurt door premie, gebaseerd op het loon van de werknemer
- De uitvoering gebeurt door het UWV
, - De hoogte van de uitkering is afgeleid van het dagloon. (Dagloon = meestal het in
het afgelopen jaar gemiddeld per dag verdiende salaris tot het
maximumdagloon). Er is dus een koppeling tussen de hoogte van het salaris en de
te ontvangen uitkering. De werknemerstoets kent geen partnerinkomenstoets en
geen vermogenstoets.
- De loongerelateerde uitkering is in duur beperkt en meestal afhankelijk van het
arbeidsverleden.
1.2.2 Volksverzekeringen
Onder volksverzekeringen vallen de AOW, de Wet langdurige zorg en de Algemene
nabestaandewet en de Zvw. De kenmerken van een volksverzekering zijn:
- Bij een volksverzekering zijn alle ingezetenen van rechtswege verzekerd. Voor de
AOW geldt bovendien een opbouwsysteem. Voor ieder jaar dat men vanaf de 15-
jarige leeftijd in Nederland woont, is de opbouw 2%. Voor de Zvw geldt dat niet
alle ingezetenen verplicht verzekerd zijn, maar dit zelf moeten regelen als
individu. Ook hier bestaat een verplichting tot.
- De financiering gebeurt door iedereen die inkomstenbelasting betaalt. Als men in
loondienst werkt dan gebeurt dit door loonheffing op het inkomen. Als men als
ZZP’er werkt, krijgt die persoon een aanslag over het inkomen.
- De uitvoering is in handen van de sociale verzekeringsbank., de zorgkantoren en
de zorgverzekeraars
- De hoogte van de uitkering is gerelateerd aan het minimumloon. (Toelichting
later hoofdstuk).
- Er is geen partner of inkomenstoets.
- De duur is niet afhankelijk van het arbeidsverleden.
1.2.3 Sociale voorzieningen
Onder sociale voorzieningen vallen de bijstand en de algemene kinderbijslagwet. Daarnaast
zijn er nog bijzondere regelingen met een bijzondere doelgroep zoals de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers, de
toeslagenwet, de wet arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen jonggehandicapten en de Wmo.
Maar ook kan zorgtoeslag en kindgebonden budget onder de sociale voorzieningen staan.
Kenmerken sociale voorzieningen:
- Rechthebbend is iedere Nederlander en niet-Nederlander die hier rechtmatig
verblijf.
- De uitvoering is in de hand van de gemeente
- Het wordt gefinancierd uit algemene middelen (belastingopbrengst).
Hoofdstuk 1 Inleiding in de sociale zekerheid
1.1 Inleiding
2 De sociale zekerheid
zorgt ervoor dat de
sociale risico’s die een
individu loopt zo veel
mogelijk
3 worden verdeeld over
alle werknemers en
werkgevers of zelfs alle
inwoners van Nederland.
4 De sociale zekerheid
zorgt ervoor dat de
sociale risico’s die een
individu loopt zo veel
mogelijk
5 worden verdeeld over
alle werknemers en
, werkgevers of zelfs alle
inwoners van Nederland.
Solidariteit en verzorgingsstaat
De sociale zekerheid in Nederland zorgt ervoor dat de sociale risico’s die een persoon loopt
zo veel mogelijk worden verdeeld over alle werknemers, werkgevers en zelfs alle inwoners
van Nederland. De overheid speelt een rol bij het opvangen van sociale risico’s. Dit noem je
een verzorgingsstaat.
Inkomenszekerheid
Het fundament van de sociale zekerheid is inkomenszekerheid bij inkomensderving.
Inkomenszekerheid is een waarborgfunctie. De waarborgfunctie is een pijler van sociale
zekerheid. Het sociale minimum is de ondergrens van de sociale zekerheid. Dit garandeert
een inkomen op minimumniveau als het inkomen lager ligt dan het geldende sociale
minimum.
Sociale partners
sociale partners hadden vroeger een grote rol in de uitvoering van de sociale zekerheid. De
werkgevers en werknemersorganisatie worden sociale partners genoemd.
Decentralisatie en handhaving
op het gebied va de sociale zekerheid is decentralisatie een belangrijk begrip: steeds meer
bevoegdheden en verantwoordelijkheden komen bij de gemeente te liggen in plaats van bij
de centrale overheid.
1.2 Driedeling
In de sociale zekerheid maken we een onderscheid tussen werknemersverzekeringen,
volksverzekeringen en sociale voorzieningen. De werknemers en volksverzekeringen zijn
verplicht. Mensen mogen zich niet individueel verzekeren omdat jonge, gezonde mensen
zich dan niet zullen verzekeren. Hierdoor zouden de sociale risico’s door minder mensen
worden gedragen wat weer leidt tot hogere premies. Voor de werknemersverzekeringen en
volksverzekeringen bestaat een maximuminkomen waarover premie moet worden betaald.
Dit is 215 euro per dag.
1.2.1 Werknemersverzekeringen
Onder de werknemersverzekeringen vallen de WW, WAO, WIA en de ZW. De kenmerken van
werknemersverzekeringen zijn:
- De werknemers zijn verzekerd. Dat zijn de personen die volgens een
arbeidsovereenkomst werkzaam zijn.
- De financiering gebeurt door premie, gebaseerd op het loon van de werknemer
- De uitvoering gebeurt door het UWV
, - De hoogte van de uitkering is afgeleid van het dagloon. (Dagloon = meestal het in
het afgelopen jaar gemiddeld per dag verdiende salaris tot het
maximumdagloon). Er is dus een koppeling tussen de hoogte van het salaris en de
te ontvangen uitkering. De werknemerstoets kent geen partnerinkomenstoets en
geen vermogenstoets.
- De loongerelateerde uitkering is in duur beperkt en meestal afhankelijk van het
arbeidsverleden.
1.2.2 Volksverzekeringen
Onder volksverzekeringen vallen de AOW, de Wet langdurige zorg en de Algemene
nabestaandewet en de Zvw. De kenmerken van een volksverzekering zijn:
- Bij een volksverzekering zijn alle ingezetenen van rechtswege verzekerd. Voor de
AOW geldt bovendien een opbouwsysteem. Voor ieder jaar dat men vanaf de 15-
jarige leeftijd in Nederland woont, is de opbouw 2%. Voor de Zvw geldt dat niet
alle ingezetenen verplicht verzekerd zijn, maar dit zelf moeten regelen als
individu. Ook hier bestaat een verplichting tot.
- De financiering gebeurt door iedereen die inkomstenbelasting betaalt. Als men in
loondienst werkt dan gebeurt dit door loonheffing op het inkomen. Als men als
ZZP’er werkt, krijgt die persoon een aanslag over het inkomen.
- De uitvoering is in handen van de sociale verzekeringsbank., de zorgkantoren en
de zorgverzekeraars
- De hoogte van de uitkering is gerelateerd aan het minimumloon. (Toelichting
later hoofdstuk).
- Er is geen partner of inkomenstoets.
- De duur is niet afhankelijk van het arbeidsverleden.
1.2.3 Sociale voorzieningen
Onder sociale voorzieningen vallen de bijstand en de algemene kinderbijslagwet. Daarnaast
zijn er nog bijzondere regelingen met een bijzondere doelgroep zoals de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers, de
toeslagenwet, de wet arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen jonggehandicapten en de Wmo.
Maar ook kan zorgtoeslag en kindgebonden budget onder de sociale voorzieningen staan.
Kenmerken sociale voorzieningen:
- Rechthebbend is iedere Nederlander en niet-Nederlander die hier rechtmatig
verblijf.
- De uitvoering is in de hand van de gemeente
- Het wordt gefinancierd uit algemene middelen (belastingopbrengst).
