NRC
PSBK
liSE
,INHOUDSOPGAVE
NRC HOOFDSTUK 4 kind ontwikkeling EN VROEG LEREN.................................................................................1
theory of mind...................................................................................................................................................2
Statistisch leren.................................................................................................................................................3
begrijpen van causale gevolgtrekking...............................................................................................................3
communicatiemanier........................................................................................................................................4
expliciete en impliciete kennis..........................................................................................................................4
cognitieve groei.................................................................................................................................................4
Taal en alfabetisering........................................................................................................................................6
Alfabetiseringsvaardigheden.............................................................................................................................6
leervaardigheden (week 2)................................................................................................................................8
Algemene cognitieve vaardigheden..................................................................................................................8
Andere leervaardigheden................................................................................................................................10
Sociaal emotionele ontwikkeling....................................................................................................................10
Relatiezekerheid en emotionele gezondheid.................................................................................................10
Emotionele beheersing en zelfcontrole..........................................................................................................11
Zelfbewustzijn en vroegtijdig leren.................................................................................................................11
kind ontwikkeling en gezondheid....................................................................................................................12
stress...............................................................................................................................................................12
NRC hoofdstuk 5 HET BELANG VAN continuïteit TOT DE LEEFTIJD VAN 8.......................................................15
continuïteit......................................................................................................................................................15
leerstandaarden..............................................................................................................................................16
ontwikkel omgeving........................................................................................................................................17
assessment & screening..................................................................................................................................17
“school ready”.................................................................................................................................................18
connecties.......................................................................................................................................................19
NRC HOOFDSTUK 6: EDUCATIONAL PRACTICES.............................................................................................20
lesomgeving.....................................................................................................................................................21
benodigde kennis............................................................................................................................................21
leertrajecten....................................................................................................................................................22
trapsgewijze interventie benaderingen..........................................................................................................22
instructiebenaderingen...................................................................................................................................22
instructie van onderwijs..................................................................................................................................23
vroeg leren bij baby’s en peuters (& instructional practices).........................................................................24
strategieën om vroege taal te bevorderen.....................................................................................................25
Implicaties voor taal en literatuur leren.........................................................................................................26
instructie (week 7)...........................................................................................................................................27
familiebetrokkenheid......................................................................................................................................27
beoordelingssystemen....................................................................................................................................28
NRC HOOFDSTUK 4 KIND ONTWIKKELING EN VROEG LEREN
1
, Studies naar vroege cognitieve ontwikkeling hebben gebracht dat de ontwikkelende geest wordt gezien als
verbazingwekkend bekwaam, actief en inzichtelijk vanaf een zeer jonge leeftijd.
Baby’s en peuters ontlenen theorieën om acties van objecten en het gedrag van mensen uit te leggen; deze
theorieën vormen de basis van causaal leren en een meer verfijnd begrip van de fysieke en sociale werelden.
Zuigelingen en jonge kinderen reageren ook scherp op wat ze kunnen leren van de acties en woorden die door
andere mensen naar hen zijn gericht. Dit vermogen voor gedeelde aandacht (= joint attention) kan de basis zijn
die mensen in staat stelt om te profiteren van cultureel overgedragen kennis.
Al heel vroeg zijn kinderen niet alleen passieve waarnemers die alleen de oppervlakkige verschijnen van dingen
registreren. Ze bouwen juist verklarende systemen – impliciete theorieën – die hun kennis organiseren. Deze
impliciete theorieën bevatten causale principes en oorzakelijke relaties; dit stelt kinderen in staat om relevante
fenomenen te voorspellen, verklaren en redeneren en in sommige gevallen zelfs om deze te veranderen.
THEORY OF MIND
Theory of mind: het conceptuele frame dat mensen gebruiken om te redeneren over het perspectief van
anderen en indirect ook van zichzelf.
Mensen begrijpen intuïtief de acties van anderen gemotiveerd door verlangens, gevoelens, intenties,
gedachten en andere mentale toestanden en we begrijpen het hoe deze mentale toestanden elkaar
beïnvloeden.
Mensen begrijpen intuïtief de acties van anderen gemotiveerd door verlangens, gevoelens, intenties,
gedachten en andere mentale toestanden en we begrijpen het hoe deze mentale toestanden elkaar
beïnvloeden. De ontwikkeling van de theory of mind van kinderen transformeert in hoe zij reageren op mensen
wat zij daarvan leren. Zuigelingen en jonge kinderen beginnen te begrijpen wat er gebeurt in de hoofden van
mensen en hoe de gevoelens en gedachten van anderen lijken en verschillen van hun eigen.
Naar mate het bewustzijn van kinderen toeneemt, hoe groter de “map” van theory of mind wordt. Kinderen
zijn voor de theory of mind vooral geïnteresseerd in wat de volwassenen doen en zeggen en wederom letten ze
meer op de sociale situaties waar het waarschijnlijk is dat ze wat kunnen leren van de volwassene.
Baby’s hebben eerst een relatief eenvoudige theory of mind. Ze zijn zich bewust van een paar basiskenmerken:
- Waar mensen naar kijken is een teken van waar ze aandacht aan schenken
- Mensen handelen opzettelijk en zijn doelgericht
- Mensen hebben positieve en negatieve gevoelens als reactie op dingen om hen heen
- Mensen hebben verschillende percepties, doelen en gevoelens.
Op 1-jarige leeftijd zijn kinderen erg gericht op de uitdrukking van mensen, daarop beoordelen ze of iets
gevaarlijk is of niet.
Kinderen voegen onderdelen toe aan deze mentale kaart naarmate hun bewustzijn groeit. Vanaf de kindertijd
doordringt de theory of mind allerdaagse sociale interacties – die van invloed zijn op wat en hoe kinderen
leren, hoe ze reageren op en omgaan met andere mensen, hoe ze de eerlijkheid van een actie beoordelen en
hoe ze zichzelf evalueren.
Voorbeelden hiervan zijn:
- Imitatie (Kinderen van 14 tot 18 maanden imiteren vaak niet de letterlijk waargenomen handeling, maar de
handeling waarvan ze dachten dat de acteur ze bedoeld had: het doel of de grondgedachte achter de
handeling)
- Woorden leren (Als baby's ten minste 15 maanden oud zijn en een volwassene een object horen labelen,
houden ze rekening met de intentie van de spreker door de aandacht van de spreker te controleren en te
beslissen of ze denken dat de volwassene het object opzettelijk heeft aangegeven. Alleen als baby's bewijzen
2
PSBK
liSE
,INHOUDSOPGAVE
NRC HOOFDSTUK 4 kind ontwikkeling EN VROEG LEREN.................................................................................1
theory of mind...................................................................................................................................................2
Statistisch leren.................................................................................................................................................3
begrijpen van causale gevolgtrekking...............................................................................................................3
communicatiemanier........................................................................................................................................4
expliciete en impliciete kennis..........................................................................................................................4
cognitieve groei.................................................................................................................................................4
Taal en alfabetisering........................................................................................................................................6
Alfabetiseringsvaardigheden.............................................................................................................................6
leervaardigheden (week 2)................................................................................................................................8
Algemene cognitieve vaardigheden..................................................................................................................8
Andere leervaardigheden................................................................................................................................10
Sociaal emotionele ontwikkeling....................................................................................................................10
Relatiezekerheid en emotionele gezondheid.................................................................................................10
Emotionele beheersing en zelfcontrole..........................................................................................................11
Zelfbewustzijn en vroegtijdig leren.................................................................................................................11
kind ontwikkeling en gezondheid....................................................................................................................12
stress...............................................................................................................................................................12
NRC hoofdstuk 5 HET BELANG VAN continuïteit TOT DE LEEFTIJD VAN 8.......................................................15
continuïteit......................................................................................................................................................15
leerstandaarden..............................................................................................................................................16
ontwikkel omgeving........................................................................................................................................17
assessment & screening..................................................................................................................................17
“school ready”.................................................................................................................................................18
connecties.......................................................................................................................................................19
NRC HOOFDSTUK 6: EDUCATIONAL PRACTICES.............................................................................................20
lesomgeving.....................................................................................................................................................21
benodigde kennis............................................................................................................................................21
leertrajecten....................................................................................................................................................22
trapsgewijze interventie benaderingen..........................................................................................................22
instructiebenaderingen...................................................................................................................................22
instructie van onderwijs..................................................................................................................................23
vroeg leren bij baby’s en peuters (& instructional practices).........................................................................24
strategieën om vroege taal te bevorderen.....................................................................................................25
Implicaties voor taal en literatuur leren.........................................................................................................26
instructie (week 7)...........................................................................................................................................27
familiebetrokkenheid......................................................................................................................................27
beoordelingssystemen....................................................................................................................................28
NRC HOOFDSTUK 4 KIND ONTWIKKELING EN VROEG LEREN
1
, Studies naar vroege cognitieve ontwikkeling hebben gebracht dat de ontwikkelende geest wordt gezien als
verbazingwekkend bekwaam, actief en inzichtelijk vanaf een zeer jonge leeftijd.
Baby’s en peuters ontlenen theorieën om acties van objecten en het gedrag van mensen uit te leggen; deze
theorieën vormen de basis van causaal leren en een meer verfijnd begrip van de fysieke en sociale werelden.
Zuigelingen en jonge kinderen reageren ook scherp op wat ze kunnen leren van de acties en woorden die door
andere mensen naar hen zijn gericht. Dit vermogen voor gedeelde aandacht (= joint attention) kan de basis zijn
die mensen in staat stelt om te profiteren van cultureel overgedragen kennis.
Al heel vroeg zijn kinderen niet alleen passieve waarnemers die alleen de oppervlakkige verschijnen van dingen
registreren. Ze bouwen juist verklarende systemen – impliciete theorieën – die hun kennis organiseren. Deze
impliciete theorieën bevatten causale principes en oorzakelijke relaties; dit stelt kinderen in staat om relevante
fenomenen te voorspellen, verklaren en redeneren en in sommige gevallen zelfs om deze te veranderen.
THEORY OF MIND
Theory of mind: het conceptuele frame dat mensen gebruiken om te redeneren over het perspectief van
anderen en indirect ook van zichzelf.
Mensen begrijpen intuïtief de acties van anderen gemotiveerd door verlangens, gevoelens, intenties,
gedachten en andere mentale toestanden en we begrijpen het hoe deze mentale toestanden elkaar
beïnvloeden.
Mensen begrijpen intuïtief de acties van anderen gemotiveerd door verlangens, gevoelens, intenties,
gedachten en andere mentale toestanden en we begrijpen het hoe deze mentale toestanden elkaar
beïnvloeden. De ontwikkeling van de theory of mind van kinderen transformeert in hoe zij reageren op mensen
wat zij daarvan leren. Zuigelingen en jonge kinderen beginnen te begrijpen wat er gebeurt in de hoofden van
mensen en hoe de gevoelens en gedachten van anderen lijken en verschillen van hun eigen.
Naar mate het bewustzijn van kinderen toeneemt, hoe groter de “map” van theory of mind wordt. Kinderen
zijn voor de theory of mind vooral geïnteresseerd in wat de volwassenen doen en zeggen en wederom letten ze
meer op de sociale situaties waar het waarschijnlijk is dat ze wat kunnen leren van de volwassene.
Baby’s hebben eerst een relatief eenvoudige theory of mind. Ze zijn zich bewust van een paar basiskenmerken:
- Waar mensen naar kijken is een teken van waar ze aandacht aan schenken
- Mensen handelen opzettelijk en zijn doelgericht
- Mensen hebben positieve en negatieve gevoelens als reactie op dingen om hen heen
- Mensen hebben verschillende percepties, doelen en gevoelens.
Op 1-jarige leeftijd zijn kinderen erg gericht op de uitdrukking van mensen, daarop beoordelen ze of iets
gevaarlijk is of niet.
Kinderen voegen onderdelen toe aan deze mentale kaart naarmate hun bewustzijn groeit. Vanaf de kindertijd
doordringt de theory of mind allerdaagse sociale interacties – die van invloed zijn op wat en hoe kinderen
leren, hoe ze reageren op en omgaan met andere mensen, hoe ze de eerlijkheid van een actie beoordelen en
hoe ze zichzelf evalueren.
Voorbeelden hiervan zijn:
- Imitatie (Kinderen van 14 tot 18 maanden imiteren vaak niet de letterlijk waargenomen handeling, maar de
handeling waarvan ze dachten dat de acteur ze bedoeld had: het doel of de grondgedachte achter de
handeling)
- Woorden leren (Als baby's ten minste 15 maanden oud zijn en een volwassene een object horen labelen,
houden ze rekening met de intentie van de spreker door de aandacht van de spreker te controleren en te
beslissen of ze denken dat de volwassene het object opzettelijk heeft aangegeven. Alleen als baby's bewijzen
2
