Leerdoelen Arbeidsrecht
Week 1
Literatuur: H2 (m.u.v. par. 2.11), H7 en H8 par. 8.2 p. 291 t/m 298
Jurisprudentie: HR 14 november 1997, NJ 1998, 149 (Groen/Schoevers), HR 13 juli 2007, JAR 2007/231 (Thuiszorg
Rotterdam/PGGM)
De verschillende vormen van werk tegen betaling herkennen, benoemen en
vergelijken:
Verschillende vormen van werk tegen betaling:
Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW)
Bijzondere overeenkomst: er is een sterkere partij (werkgever) en een zwakkere partij
(werknemer).
Onzelfstandige arbeid = werknemer is voor zijn inkomen afhankelijk van het
dienstverband dat hij heeft (economisch afhankelijk van werkgever).
Werknemer moet de arbeid persoonlijk verrichten (art. 7:610 en art. 7:659 BW). Een
werknemer mag zich dus niet laten vervangen.
Vereisten: arbeid, loon, gezag, zekere tijd
Overeenkomst aanneming van werk (= aannemingsovereenkomst) (art. 7:750 BW)
Het gaat om een resultaatsverplichting = werknemer spreekt af met opdrachtgever/werkgever
wat er uiteindelijk moet worden opgeleverd.
Zelfstandige arbeid
Overeenkomst van opdracht
De bepalingen ter zake van de opdracht staan vóór de arbeidsrechtelijke artikelen van boek 7
BW, te weten art. 7:400 BW (= definitie van de opdracht) en verder.
Het gaat om een inspanningsverplichting = iemand gaat zijn best doen om het gewenste
resultaat te behalen. Het is niet zeker of dit resultaat wordt behaalt.
Zelfstandige arbeid
Opdrachtgever en opdrachtnemer hoeven geen premies te betalen voor de
werknemersverzekeringen (WW, ZW, Wet WIA). De opdrachtnemer is immers géén werknemer
en is dus niet verzekerd tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Opdrachtgever hoeft ook
géén loonheffing in te houden.
De vereisten van de arbeidsovereenkomst aan de hand van de wet en jurisprudentie
benoemen en in een eenvoudige casus beargumenteren of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst:
Vereisten arbeidsovereenkomst:
Arbeid: productief en persoonlijk verricht
Productief: er is sprake van economische productiviteit. De arbeid moet in het
belang zijn van de werkgever.
Persoonlijk: je kan niet iemand anders sturen om het werk te verrichten.
Loon (art. 7:617 BW): kan worden betaald in zowel geld als in natura
Hoogte van het loon is niet van belang voor de vraag of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst.
Gezag (art. 7:660 BW): de werkgever heeft de bevoegdheid om instructies te geven aan
zijn werknemer (=gezagsverhouding).
, Proportionaliteit: is de instructie nou nodig met het oog op het te bereiken doel.
Subsidiariteit: kan er niet op een minder vergaande wijze het doel worden bereikt.
Zekere tijd: hoeft niet persé van een langere tijd te zijn (kan bijv. ook voor een dag of voor
5 jaar zijn).
Jurisprudentie (HR Groen/Schoevers):
De bedoeling van partijen weegt mee bij het aangaan van de overeenkomst en de wijze waarop zij
uitvoering aan de overeenkomst hebben gegeven mee.
> Deze rechtspraak is relevant als je twijfelt wat voor soort contract het is.
Wat was de bedoeling van de partijen?
Hoe werd deze feitelijk ingevuld?
Het geheel in samenhang bezien
Maatschappelijk positie van de partijen > zwakkere partij (werknemer) wordt beschermd.
De regels formuleren over de fase voorafgaand aan de totstandkoming van een
arbeidsovereenkomst en deze regels toepassen:
Fase 1 sollicitatiefase: er zijn een aantal gedragsregels opgesteld om tegen te gaan dat de
sollicitant ‘vogelvrij’ is gedurende de sollicitatieprocedure.
Fase 2 aanbod en aanvaarding (art. 6:217 BW): het is een tweezijdige rechtshandeling die
door twee partijen tot stand komt. Mag niet in strijd zijn met de goede zeden of de
openbare orde (art. 3:40 BW).
Een mondeling aanbod vervalt wanneer niet onmiddellijk wordt aanvaard.
Een schriftelijk aanbod vervalt wanneer niet binnen een redelijke tijd wordt
aanvaard (art. 6:221 BW).
Fase 3 informatieplicht: de werkgever is verplicht schriftelijke informatie over de
arbeidsovereenkomst/arbeidsverhouding te verstrekken binnen één maand na aanvang van
de werkzaamheden (art. 7:655 BW).
Fase 4 minderjarigheid: een minderjarige die ten minste 16 jaar oud is, is bekwaam tot het
zelfstandig sluiten van een arbeidsovereenkomst. Hij wordt hierin gelijkgesteld aan een
meerderjarige (art. 7:612 BW).
Onder de 16 jaar heeft de wettelijke vertegenwoordiger de mogelijkheid de
arbeidsovereenkomst binnen 4 weken te vernietigen.
Een concurrentiebeding kon echter alleen rechtsgeldig worden gesloten met een
meerjarige (art. 7:653 lid 1 BW).
Uitleggen welke soorten arbeidsovereenkomsten er zijn en welke rechten en plichten
deze voor werkgever met zich meebrengen:
Verschijningsvormen arbeidsovereenkomst:
Week 1
Literatuur: H2 (m.u.v. par. 2.11), H7 en H8 par. 8.2 p. 291 t/m 298
Jurisprudentie: HR 14 november 1997, NJ 1998, 149 (Groen/Schoevers), HR 13 juli 2007, JAR 2007/231 (Thuiszorg
Rotterdam/PGGM)
De verschillende vormen van werk tegen betaling herkennen, benoemen en
vergelijken:
Verschillende vormen van werk tegen betaling:
Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW)
Bijzondere overeenkomst: er is een sterkere partij (werkgever) en een zwakkere partij
(werknemer).
Onzelfstandige arbeid = werknemer is voor zijn inkomen afhankelijk van het
dienstverband dat hij heeft (economisch afhankelijk van werkgever).
Werknemer moet de arbeid persoonlijk verrichten (art. 7:610 en art. 7:659 BW). Een
werknemer mag zich dus niet laten vervangen.
Vereisten: arbeid, loon, gezag, zekere tijd
Overeenkomst aanneming van werk (= aannemingsovereenkomst) (art. 7:750 BW)
Het gaat om een resultaatsverplichting = werknemer spreekt af met opdrachtgever/werkgever
wat er uiteindelijk moet worden opgeleverd.
Zelfstandige arbeid
Overeenkomst van opdracht
De bepalingen ter zake van de opdracht staan vóór de arbeidsrechtelijke artikelen van boek 7
BW, te weten art. 7:400 BW (= definitie van de opdracht) en verder.
Het gaat om een inspanningsverplichting = iemand gaat zijn best doen om het gewenste
resultaat te behalen. Het is niet zeker of dit resultaat wordt behaalt.
Zelfstandige arbeid
Opdrachtgever en opdrachtnemer hoeven geen premies te betalen voor de
werknemersverzekeringen (WW, ZW, Wet WIA). De opdrachtnemer is immers géén werknemer
en is dus niet verzekerd tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Opdrachtgever hoeft ook
géén loonheffing in te houden.
De vereisten van de arbeidsovereenkomst aan de hand van de wet en jurisprudentie
benoemen en in een eenvoudige casus beargumenteren of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst:
Vereisten arbeidsovereenkomst:
Arbeid: productief en persoonlijk verricht
Productief: er is sprake van economische productiviteit. De arbeid moet in het
belang zijn van de werkgever.
Persoonlijk: je kan niet iemand anders sturen om het werk te verrichten.
Loon (art. 7:617 BW): kan worden betaald in zowel geld als in natura
Hoogte van het loon is niet van belang voor de vraag of er sprake is van een
arbeidsovereenkomst.
Gezag (art. 7:660 BW): de werkgever heeft de bevoegdheid om instructies te geven aan
zijn werknemer (=gezagsverhouding).
, Proportionaliteit: is de instructie nou nodig met het oog op het te bereiken doel.
Subsidiariteit: kan er niet op een minder vergaande wijze het doel worden bereikt.
Zekere tijd: hoeft niet persé van een langere tijd te zijn (kan bijv. ook voor een dag of voor
5 jaar zijn).
Jurisprudentie (HR Groen/Schoevers):
De bedoeling van partijen weegt mee bij het aangaan van de overeenkomst en de wijze waarop zij
uitvoering aan de overeenkomst hebben gegeven mee.
> Deze rechtspraak is relevant als je twijfelt wat voor soort contract het is.
Wat was de bedoeling van de partijen?
Hoe werd deze feitelijk ingevuld?
Het geheel in samenhang bezien
Maatschappelijk positie van de partijen > zwakkere partij (werknemer) wordt beschermd.
De regels formuleren over de fase voorafgaand aan de totstandkoming van een
arbeidsovereenkomst en deze regels toepassen:
Fase 1 sollicitatiefase: er zijn een aantal gedragsregels opgesteld om tegen te gaan dat de
sollicitant ‘vogelvrij’ is gedurende de sollicitatieprocedure.
Fase 2 aanbod en aanvaarding (art. 6:217 BW): het is een tweezijdige rechtshandeling die
door twee partijen tot stand komt. Mag niet in strijd zijn met de goede zeden of de
openbare orde (art. 3:40 BW).
Een mondeling aanbod vervalt wanneer niet onmiddellijk wordt aanvaard.
Een schriftelijk aanbod vervalt wanneer niet binnen een redelijke tijd wordt
aanvaard (art. 6:221 BW).
Fase 3 informatieplicht: de werkgever is verplicht schriftelijke informatie over de
arbeidsovereenkomst/arbeidsverhouding te verstrekken binnen één maand na aanvang van
de werkzaamheden (art. 7:655 BW).
Fase 4 minderjarigheid: een minderjarige die ten minste 16 jaar oud is, is bekwaam tot het
zelfstandig sluiten van een arbeidsovereenkomst. Hij wordt hierin gelijkgesteld aan een
meerderjarige (art. 7:612 BW).
Onder de 16 jaar heeft de wettelijke vertegenwoordiger de mogelijkheid de
arbeidsovereenkomst binnen 4 weken te vernietigen.
Een concurrentiebeding kon echter alleen rechtsgeldig worden gesloten met een
meerjarige (art. 7:653 lid 1 BW).
Uitleggen welke soorten arbeidsovereenkomsten er zijn en welke rechten en plichten
deze voor werkgever met zich meebrengen:
Verschijningsvormen arbeidsovereenkomst:
