BOUWKUNDE
H15
Staal
- Staalplaat
Wals: zware, geheel platte rollen waartussen witgloeiende ingot wordt uitgewalst.
Dikte neemt af, lengte neemt sterk toe. Dikte varieert 1,5-3,0 mm. Koud uitgewalst
staal is in de handel 0.25-3 mm
Platen evt. verzien van profilering; voor vergroten stijfheid van dunne platen
O.a. toepassingen:
• Gegolfde platen; dakplaten, gevelbekleding, vloerconstructie
• Vlakke platen: gevelpanelen, deuren, betonkisten
• Geperforeerde platen: afdekking watergoten in natte ruimten
• Geprofileerde platen: traptreden
• Strippen: vervaardigen stalen roosters
Tegenwoordig ten behoeve gevelbekleding vaak duurzame coating aanbrengen.
Diverse kleuren en glazuurlaag mogelijk
- Profielstaal
Ingot uitgewalst tot rechthoekige staven. Daarna met profielwals gewalst.
Witgloeiend staal door verschillende openingen tussen walsrollen gevoerd. Zodra
staaf kleinste opening heeft doorlopen; profiel juiste vorm. Toegepast diverse
staalconstructies
Warmgewalste profielen worden bij omgevingstemperaturen vervormd. Kenmerken:
- Stijver materiaal
- Gladder materiaal
- Lage maattolerantie
- Ronde hoeken
HE-M-profiel anders dan HE-A/HE-B door dikkere flenzen en dikker lijf
Koudgevormde profielen: dunne staalplaat vervaardigd onder normale
fabriekstemperaturen. Erg geschikt voor constructies met grote stijfheid en gering gewicht.
Komen voor als tralieligger, kozijnprofielen, holle profielen, vierkante/rechthoekige kokers of
als U, T, I, H-profielen
C-profiel in bouw meest bekend wegens toepassing voor binnenwanden die worden
afgewerkt met gipsplaten. Kenmerkend:
- Doorsnede overal even dik
- Scherpe hoeken
- Blank staal
Cortenstaal is weervast constructiestaal. Van nature corrosiehuid op gevormd die niet
doorzet; materiaal zonder oppervlak bewerking in open lucht worden toegepast
Roestvrijstaal (rvs) wordt niet door corrosie aangetast. Legering waarin chroomgedeelte
minimaal 13% bedraagt; chroom geeft staal weerstand tegen roestvorming. Ook andere
metalen toegevoegd om mechanische eigenschappen te verbeteren. Komt voor in ca 150
legeringen, duurder dan staal maar heeft weinig onderhoud nodig; vaak in openbare ruimte
toegepast. In bouw; spouwankers, gevelbekleding
, Verbindingen:
- Klinknagelverbindingen
Erg arbeidsintensief en alleen nog voor bij restauraties en bijzondere constructies.
Bolle of verzonken zetkop. Dunner dan 10mm; koud worden geklonken. Vanaf 10
mm moeten ze worden verhit. Worden geklonken voor gloed verdwenen is.
Klinknagel krimpt door afkoeling; geklonken delen worden vast op elkaar getrokken
- Schroefverbindingen
Schroef met boorpunt geschikt voor zowel koud/warmgewalste profiel
Zelftappende schroef moet voorgeboord worden, schietnagels sneller werken;
minder fraaie verbindingen
- Boutverbindingen
Meest gangbare bouten voor staalskelet; zeskantbouten met metrisch draad.
Aanduiding; uitwendige diameter en lengte in mm. Verkrijgbaar in blanke,
roestvaststalen, gegalvaniseerde uitvoering
Krachten worden overgebracht door middel van wrijving tussen verbindingen.
Voorspanbouten in ruim geboorde gaten; door moeren aandraaien worden bouten
tot bepaalde waarde voorgespannen. In steel ontstaan grote krachten; te verbinden
delen stevig op elkaar gedrukt
- Lasverbindingen
Voor hoofd-draagconstructie de beste verbinding. Constructiedelen in fabriek aan
elkaar gelast, op plek met bouten verbonden en vervolgens gelast
Delen worden al of niet door toevoeging van materiaal aan elkaar verbonden; zorgt
voor vloeiende overgang die even sterk kan zijn als profiel zelf; ontstaan ook stijvere
constructies
Afhankelijk dikte aan een constructie te verbinden materialen kunnen verschillende
lasnaadvormen worden toegepast
Hoeklassen hebben voorkeur boven stomplassen; uiteinden stomplas platen veelal
moeten worden voorbewerkt voor volledige verbinding
- Fels- en lijmverbindingen
Door randen van twee plaatdelen aan elkaar te vouwen en om te slaan. Komen niet
in constructiebouw voor
Lijmverbindingen wel veel in plaatverbindingen vliegtuigconstructies
BRANDWERENDE BESCHERMING
Staalconstructies lopen risico bij brand, kan vervormen en constructie bezwijken.
Temperatuur boven ca 300c neemt stijfheid sterk af. Brandwerendheid zal slechts 20/30 min
bedragen
Kan van brandwerende bekleding worden voorzien; vertraagd opwarmen tijdens brand;
duur tussen ontstaan brand en bezwijken constructie wordt verlengd. Aandacht besteden
aan doorvoeren buizen, kabels etc. vormen gemakkelijk warmtelekken in bekleding;
voorkomen met speciale brandmanchetten. Ook checken aansluitingen vloeren, kolommen,
liggers
Materialen die in aanmerking komen: stucwerk, gipsplaten, beton, steenwol, opschuimende
coating. Als geen extreme brandwerendheid wordt geeist/ hoge esthetische eisen kan
opschuimende coatingsysteem op dispersiewijze worden toegepast
H15
Staal
- Staalplaat
Wals: zware, geheel platte rollen waartussen witgloeiende ingot wordt uitgewalst.
Dikte neemt af, lengte neemt sterk toe. Dikte varieert 1,5-3,0 mm. Koud uitgewalst
staal is in de handel 0.25-3 mm
Platen evt. verzien van profilering; voor vergroten stijfheid van dunne platen
O.a. toepassingen:
• Gegolfde platen; dakplaten, gevelbekleding, vloerconstructie
• Vlakke platen: gevelpanelen, deuren, betonkisten
• Geperforeerde platen: afdekking watergoten in natte ruimten
• Geprofileerde platen: traptreden
• Strippen: vervaardigen stalen roosters
Tegenwoordig ten behoeve gevelbekleding vaak duurzame coating aanbrengen.
Diverse kleuren en glazuurlaag mogelijk
- Profielstaal
Ingot uitgewalst tot rechthoekige staven. Daarna met profielwals gewalst.
Witgloeiend staal door verschillende openingen tussen walsrollen gevoerd. Zodra
staaf kleinste opening heeft doorlopen; profiel juiste vorm. Toegepast diverse
staalconstructies
Warmgewalste profielen worden bij omgevingstemperaturen vervormd. Kenmerken:
- Stijver materiaal
- Gladder materiaal
- Lage maattolerantie
- Ronde hoeken
HE-M-profiel anders dan HE-A/HE-B door dikkere flenzen en dikker lijf
Koudgevormde profielen: dunne staalplaat vervaardigd onder normale
fabriekstemperaturen. Erg geschikt voor constructies met grote stijfheid en gering gewicht.
Komen voor als tralieligger, kozijnprofielen, holle profielen, vierkante/rechthoekige kokers of
als U, T, I, H-profielen
C-profiel in bouw meest bekend wegens toepassing voor binnenwanden die worden
afgewerkt met gipsplaten. Kenmerkend:
- Doorsnede overal even dik
- Scherpe hoeken
- Blank staal
Cortenstaal is weervast constructiestaal. Van nature corrosiehuid op gevormd die niet
doorzet; materiaal zonder oppervlak bewerking in open lucht worden toegepast
Roestvrijstaal (rvs) wordt niet door corrosie aangetast. Legering waarin chroomgedeelte
minimaal 13% bedraagt; chroom geeft staal weerstand tegen roestvorming. Ook andere
metalen toegevoegd om mechanische eigenschappen te verbeteren. Komt voor in ca 150
legeringen, duurder dan staal maar heeft weinig onderhoud nodig; vaak in openbare ruimte
toegepast. In bouw; spouwankers, gevelbekleding
, Verbindingen:
- Klinknagelverbindingen
Erg arbeidsintensief en alleen nog voor bij restauraties en bijzondere constructies.
Bolle of verzonken zetkop. Dunner dan 10mm; koud worden geklonken. Vanaf 10
mm moeten ze worden verhit. Worden geklonken voor gloed verdwenen is.
Klinknagel krimpt door afkoeling; geklonken delen worden vast op elkaar getrokken
- Schroefverbindingen
Schroef met boorpunt geschikt voor zowel koud/warmgewalste profiel
Zelftappende schroef moet voorgeboord worden, schietnagels sneller werken;
minder fraaie verbindingen
- Boutverbindingen
Meest gangbare bouten voor staalskelet; zeskantbouten met metrisch draad.
Aanduiding; uitwendige diameter en lengte in mm. Verkrijgbaar in blanke,
roestvaststalen, gegalvaniseerde uitvoering
Krachten worden overgebracht door middel van wrijving tussen verbindingen.
Voorspanbouten in ruim geboorde gaten; door moeren aandraaien worden bouten
tot bepaalde waarde voorgespannen. In steel ontstaan grote krachten; te verbinden
delen stevig op elkaar gedrukt
- Lasverbindingen
Voor hoofd-draagconstructie de beste verbinding. Constructiedelen in fabriek aan
elkaar gelast, op plek met bouten verbonden en vervolgens gelast
Delen worden al of niet door toevoeging van materiaal aan elkaar verbonden; zorgt
voor vloeiende overgang die even sterk kan zijn als profiel zelf; ontstaan ook stijvere
constructies
Afhankelijk dikte aan een constructie te verbinden materialen kunnen verschillende
lasnaadvormen worden toegepast
Hoeklassen hebben voorkeur boven stomplassen; uiteinden stomplas platen veelal
moeten worden voorbewerkt voor volledige verbinding
- Fels- en lijmverbindingen
Door randen van twee plaatdelen aan elkaar te vouwen en om te slaan. Komen niet
in constructiebouw voor
Lijmverbindingen wel veel in plaatverbindingen vliegtuigconstructies
BRANDWERENDE BESCHERMING
Staalconstructies lopen risico bij brand, kan vervormen en constructie bezwijken.
Temperatuur boven ca 300c neemt stijfheid sterk af. Brandwerendheid zal slechts 20/30 min
bedragen
Kan van brandwerende bekleding worden voorzien; vertraagd opwarmen tijdens brand;
duur tussen ontstaan brand en bezwijken constructie wordt verlengd. Aandacht besteden
aan doorvoeren buizen, kabels etc. vormen gemakkelijk warmtelekken in bekleding;
voorkomen met speciale brandmanchetten. Ook checken aansluitingen vloeren, kolommen,
liggers
Materialen die in aanmerking komen: stucwerk, gipsplaten, beton, steenwol, opschuimende
coating. Als geen extreme brandwerendheid wordt geeist/ hoge esthetische eisen kan
opschuimende coatingsysteem op dispersiewijze worden toegepast
